Nước ngọt có ga là nguyên nhân gây bệnh béo phì ở trẻ em
2018-01-03 15:30:09
Theo BS. Đỗ Thị Ngọc Diệp - Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM, nước ngọt có ga là nguyên nhân gây bệnh béo phì ở trẻ em, việc Thủ tướng cấm bán nước ngọt có ga trong trường học là cần thiết để cân bằng dinh dưỡng ở trẻ nhỏ.

Vào ngày 21/12/2017, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 46/CT-TTg về công tác dinh dưỡng trong tình hình mới. Trong chỉ thị đã nêu rõ: “Không quảng cáo, kinh doanh đồ uống có cồn, nước ngọt có ga và các thực phẩm không có lợi cho sức khỏe trong trường học.”

Để có thể hiểu rõ hơn về chỉ thị của thủ tướng Chính phủ cũng như thực trạng thừa cân, béo phì của học sinh trên cả nước hiện nay, phóng viên báo Thiếu niên Tiền Phong đã có cuộc trao đổi với bà BS.CK2 Đỗ Thị Ngọc Diệp - Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng Thành phố Hồ Chí Minh.

BS.CK2 Đỗ Thị Ngọc Diệp - Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM

Xin chào bà!

Xin bà cho biết, Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị 46/CT-TTg về việc tăng cường công tác dinh dưỡng trong tình hình mới. Chỉ thị có nội dung: “Không kinh doanh đồ uống có cồn, nước ngọt có ga trong trường học”. Vậy bà có đánh giá như thế nào về chỉ thị này?

Đây là chỉ thị Tăng cường công tác dinh dưỡng trong tình hình mới. Trong chỉ thị này có nhiều nội dung nhưng một trong những nội dung đi liền với học sinh chính là việc không quảng cáo và kinh doanh nước ngọt, đồ uống có cồn; nước ngọt đồ uống có ga; các thực phẩm không lành mạnh trong trường học.

Để nói về tầm quan trọng thì đây là lần đầu tiên chúng ta đưa ra một Chỉ thị về “cấm” bán nước ngọt có ga, đồ uống có cồn trong trường học, còn đối với những lần trước chúng ta mới chỉ đưa ra những khuyến nghị, thuyết phục, khuyên bảo. Đối với nhận định của riêng cá nhân tôi thì Thủ tướng đã ban hành chỉ thị rất quyết liệt và tôi hoàn toàn ủng hộ vì đây là việc cần phải làm.

Theo bà tính cấp thiết khi ban hành chỉ thị đến đâu?

Trong thời gian 6 năm trở lại đây, tình trạng thừa cân béo phì ở học sinh phổ thông TPHCM tăng 2 lần, từ 21,9% năm 2009 lên 41.4% năm 2014. Học sinh tiểu học bị thừa cân béo phì cao nhất lên đến 51,8%. Học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông tuy bị thừa cân béo phì ít hơn nhưng vẫn cao hơn rất nhiều so với giai đoạn trước”.

Trên thực tế hiện nay, tình trạng thừa cân, béo phì ở học sinh là rất cao, đặc biệt là ở đô thị lớn, dao động từ 30 – 40% học sinh, trong đó cao nhất là học sinh tiểu học. Do vậy mà việc dự phòng bằng cách đưa ra các giải pháp đồng bộ như bổ sung kiến thức, thực phẩm, bữa ăn học đường để cho các cháu không bị suy dinh dưỡng, không bị thiếu cân, thừa cân, béo phì là điều cần thiết. – Đó chính là mục tiêu của can thiệp dinh dưỡng.

Là một chuyên gia dinh dưỡng, bà nhận định việc trẻ em sử dụng thức uống có ga là tốt hay không?

Để nói về độ an toàn của đồ uống của ga với sức khỏe học sinh thì chúng ta có thể thấy rằng, học sinh, đặc biệt là trẻ em có thành dạ dày rất mỏng và dễ bị tổn thương, khí ga và axit trong nước ngọt có ga sẽ gây tổn thương niêm mạc dạ dày dẫn đến các rối loạn hệ tiêu hóa. Các đồ uống có hàm lượng đường cao có thể gây hại lớp niêm mạc của dạ dày và ruột ở trẻ. Các chất ngọt khiến dạ dày trẻ khó hấp thụ, gây rối loạn tiêu hóa.

Ngoài ra thì nước ngọt có ga cung cấp năng lượng rỗng, chỉ chứa đường không chứa chất dinh dưỡng nên nếu sử dụng nhiều có thể gây mất cân bằng về dinh dưỡng. Theo nghiên cứu của Bệnh viện Nội tiết Trung ương và Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM cho thấy trẻ nam bị thừa cân, béo phì nhiều hơn trẻ nữ. Học sinh tiểu học bị thừa cân, béo phì nhiều nhất. Kế đến là HS bậc THCS và THPT. “Điều đáng nói thừa cân, béo phì đang gia tăng với cấp độ chóng mặt. Đã có 15% trẻ em bị tăng huyết áp và có liên quan với thừa cân, béo phì .

Không chỉ vậy, thành phần của một lon nước ngọt có ga có chứa trung bình từ 36g – 63g đường, khi hấp thu rất nhanh vào cơ thể, nó không chuyển hóa thành năng lượng mà dẫn đến việc tích tụ mỡ. Chính vì thế đây là một trong những tác nhân gây béo phì nếu hàng ngày sử dụng một lượng đồ uống có ga vượt qua mức cho phép.

Vậy tại sao trẻ em, đặc biệt là học sinh lại thích uống nước uống có ga?

Nước giải khát có ga (còn gọi là nước ngọt có ga hay nước ngọt) là một loại thức uống thường chứa Carbon dioxide bão hòa, chất làm ngọt và thường có thêm hương liệu. Nếu có thói quen uống từ 2 lon nước ngọt có ga trở lên mỗi ngày khiến chúng ta có cảm giác thèm đường nhiều hơn, bởi vì vị ngọt kích thích đến các hệ thống trong não, làm tăng tần suất sử dụng đường. Khí Carbon dioxide trong nước uống có ga đóng vai trò như một loại axit giúp tăng cường phản ứng của cơ thể với đường, tạo ra cảm giác thèm ăn. Điều này có thể giải thích lý do tại sao nhiều người nghiện nước có ga đặc biệt là trẻ em.

Thưa bà, tại sao chúng ta lại lựa chọn đối tượng và phạm vi thực hiện là nhà trường và học sinh?

Đối với vấn đề kiểm soát những thực phẩm không lành mạnh như đồ uống có cồn, nước ngọt, nước có ga và những thực phẩm không lành mạnh như nhiều muối, nhiều đường hoặc là nhiều chất béo nhằm mục đích cho các cháu xây dựng được hành vi dinh dưỡng tốt.

Thực ra chúng ta phải hiểu rằng không phải là cấm uống nước ngọt, cấm bán nước ngọt trong trường học thì các cháu sẽ hết béo phì mà mục đích chính là do trường học là môi trường để giáo dục. Không chỉ giáo dục kiến thức mà còn phải giáo dục hành vi, đạo đức lành mạnh thì mới có thể phòng bệnh được. Thêm vào đó, các bạn học sinh thưởng ở trong trường từ 6 – 8 tiếng, do vậy mà việc hạn chế tiếp xúc với nước ngọt có ga sẽ giảm bớt nguy cơ một phần.

Theo bà, về phía nhà trường, ngoài việc thực hiện chỉ thị của Chính phủ thì còn có những biện pháp nào khác để giáo dục học sinh không nên sử dụng nước uống có ga?

Về phía cá nhân tôi, chúng ta cần phải cụ thể hóa những thực phẩm không lành mạnh, khuyến khích trẻ uống các loại nước có lợi cho sức khỏe như nước ép trái cây, sữa, các loại nước có nguồn gốc từ thiên nhiên. Thêm vào đó, ngành giáo dục trong quá trình triển khai cần phải tuyên truyền, tiếp cận phụ huynh được biết về ý nghĩa của chỉ thị này, điều khoản này với giá trị của các điều khoản trong chỉ thị này.

Nam Phương

CẤM BÁN NƯỚC NGỌT CÓ GA TRƯỜNG HỌC CHUYÊN GIA DINH DƯỠNG HỌC SINH BÉO PHÌ THỪA CÂN CHỈ THỊ 46 CỦA CHÍNH PHỦ NƯỚC NGỌT