Việt Nam là một trong những đất nước có nền giáo dục tương đối đặc biệt: đây là một đất nước có mức thu nhập thấp, nhưng học sinh lại có thành tích tốt tương đương với học sinh ở các nước giàu xét trên các bài kiểm tra quốc tế.

Các nhà nghiên cứu đã xem xét 2 bài kiểm tra so sánh quốc tế để hiểu hơn về "hiệu ứng Việt Nam", theo báo Business Insider đề cập đến. Một trong số đó là bài kiểm tra TIMMS, trong đó học sinh Việt Nam hầu như vượt qua tất cả các học sinh ở các quốc gia có GDP tương tự.

Bài kiểm tra quốc tế TIMMS cho thấy Việt Nam vượt Peru và Ấn Độ về thành tích học tập.

Một báo cáo của Abhijeet Singh, nghiên cứu kết quả TIMMS, cho thấy một năm học tiểu học ở Việt Nam sẽ có hiệu quả hơn rất nhiều so với một năm ở Peru hay Ấn Độ.

Mới đây, một số liệu khác vừa được công bố bởi Ngân hàng thế giới cũng trả lời câu hỏi tại sao học sinh Việt Nam lại có kết quả tốt như vậy. Hai nhà nghiên cứu Suhas D. Parandekar và Elisabeth K. Sedmik đã xem xét PISA, viết tắt của Programme for International Student Assessment (tạm dịch: Chương trình đánh giá học sinh quốc tế).

Việt Nam và nhiều quốc gia phát triển khác đã tham gia vào chương trình đánh giá PISA. Với mức thu nhập bình quân đầu người 4.098 USD/năm, Việt Nam là nước có GDP thấp nhất trong tất cả các quốc gia tham gia. Thế nhưng, Việt Nam lại có điểm số cao hơn so với các nước đang phát triển. Cụ thể, học sinh Việt Nam có điểm số tương đương với Phần Lan hay Thụy Sĩ, và vượt Colombia và Peru.

Bài kiểm tra PISA cho thấy học sinh Việt Nam giỏi tương đương Phần Lan và Thụy Sĩ.

Các nhà nghiên cứu của Ngân hàng thế giới đã sử dụng dữ liệu của PISA, và họ tìm ra rằng sự đầu tư về giáo dục, cũng như sự khác biệt về văn hóa chiếm một nửa nguyên nhân của sự thành công này.

Sự khác biệt về văn hóa đã ảnh hưởng ít nhiều đến tính cách của học sinh Việt Nam. Nhìn chung, các bạn ấy thường tập trung hơn và làm bài tập nghiêm túc hơn. Học sinh Việt Nam ít khi đi học muộn, ít nghỉ học, bỏ học và thường dành nhiều thời gian học thêm hơn các nước khác. Dường như sự đầu tư vào giáo dục cũng nhiều hơn những nước đang phát triển khác.

Học sinh Việt Nam có thành tích tốt hơn nhiều nước đang phát triển.

Ngoài ra, cha mẹ ở Việt Nam thường quan tâm đến việc học tập của con cái nhiều hơn. Đặc biệt, người Việt Nam coi trọng thành tích của học sinh hơn các quốc gia đang phát triển khác và cho rằng nó là yếu tố dẫn đến thành công hơn trong tương lai. Dường như tại đây, các bạn nhỏ cũng được tiếp cận với giáo dục sớm hơn, khi học sinh Việt Nam đi học mẫu giáo nhiều hơn các nước khác.

Tất nhiên, những yếu tố này chỉ chiếm một nửa nguyên nhân tại sao học sinh Việt Nam lại có thành tích học tập tốt hơn các nước khác. Nhưng kết quả này lại rất có ích cho các nghiên cứu về giáo dục và kinh tế. Nó giúp tìm ra cách làm sao để một quốc gia tương đối nghèo có thể học tập tốt như những nước giàu.

Loan Vũ (lược dịch)

Nguồn: Bussiness Insider