Làm thế nào để "5 > 0, 0 > 2, 2 > 5", có lẽ câu đố này sẽ khiến nhiều người phải đau đầu suy nghĩ để tìm câu trả lời. Bởi theo quy tắc trong Toán học thì 0 < 5, 0 < 2, 2 < 5 chứ làm sao mà như câu đố kia được. Thế nhưng, có một trò chơi dân gian vô cùng quen thuộc với hàng triệu trẻ em Việt Nam sẽ cho thấy lập luận này là đúng.
Đáp án chính là trò chơi "Oẳn tù tì". Trò chơi này giúp tìm ra người thua cuộc hoặc người thắng cuộc để áp dụng trong một số trò chơi giúp các bạn nhỏ tăng khả năng phản xạ và óc phán đoán. Vậy tại sao "Oẳn tù tì" lại liên quan đến câu đố "5 > 0, 0 > 2, 2 > 5" được nhỉ?
Dựa vào trò chơi này, khi đó đấm là 0, kéo là 2 và lá là 5. Lá (5) thắng đấm (0), kéo (2) thắng lá (5), đấm (0) thắng kéo (2) nên ta sẽ được 5 > 0, 0 > 2, 2 > 5. Đơn giản như… đan rổ đúng không nào, nhưng không phải ai cũng có thể nhớ ra được để chứng minh câu đố đó đúng.
Oẳn tù tì đã có từ rất lâu đời, không ai nói chính xác được thời gian xuất hiện nhưng nó thường xuyên sử dụng trong các hoạt động vui chơi, giải trí. Đây cũng là một trò chơi huyền thoại mà hầu hết mọi người ai cũng từng ít nhất chơi một lần trong đời.
Một bật mí nho nhỏ cho mọi người, đây không phải là "trò chơi dân gian" của Việt Nam nhưng chúng ta vẫn thường nghĩ. Trên thực tế, có rất nhiều dị bản của trò chơi này ở trên khắp thế giới như tại Janken của Nhật Bản. Ngoài cái tên "Oẳn tù tì" thì còn có một số tên gọi khác: kéo búa bao, kéo lá đấm hay xú xì.
Cái búa: Nắm các ngón tay lại. Cái kéo: Hai ngón tay (ngón trỏ, ngón giữa) mở ra như chữ V, các ngón còn lại sẽ được nắm lại. Cái bao: Xòe cả bàn tay ra. Ở tùy từng địa phương sẽ có thêm cái đục: Ngón trỏ sẽ duỗi ra, các ngón còn lại sẽ được nắm lại. Cái Giếng: Được thể hiện bằng vòng tròn tạo ra bởi ngón cái và ngón trỏ.
Để phân định thắng thua, số lượng người chơi từ 2 trở lên và cần nằm lòng quy tắc: Búa ăn kéo, thua Bao. Kéo cắt được Bao, thua Búa. Bao chùm được Búa, bị cắt bởi Kéo. Nếu người chơi ra dấu giống nhau sẽ được coi là hòa và sẽ tiến hành lại. Trong trường hợp có thêm đục và giếng cần nhớ: Đục ăn kéo, ăn bao, thua búa, thua giếng. Giếng ăn búa, ăn đục, ăn kéo, thua bao.
Khi chơi, người chơi sẽ hướng mặt vào nhau, tay phải nắm rồi đung đưa theo nhịp câu hát "Oẳn tù tì/ Ra cái gì/ Ra cái này". Câu hát vừa dứt, người chơi sẽ nhanh chóng xòe tay theo các hình kéo, búa, bao, đục, giếng. Nếu ai đó ra chậm nhịp hô, phải tiến hành chơi lại. Hay không làm dứt khoát đúng hình dạng quy định thì có thể chơi lại hoặc bị xử thua.
