Một trong những “tiến bộ” ấy trong thể hiện ngôn ngữ là các “cách ngôn” lạ đời, ngược hẳn với ý nghĩa và giá trị ban đầu.

Thành ngữ… ngược

- Thôi mày nhịn nó cho rồi, dây với thằng gàn dở đó làm gì?

Nghe bạn nói vậy, cậu kia đáp lại:

- Mày quên rằng “một sự nhịn là chín sự… nhục” à? Tao quyết phải làm cho ra nhẽ”.

- Mày nói hay, “Mạnh vì gạo, bạo vì… nắm đấm”, cứ phải làm cho nó vỡ cái a lô đi - Cậu kia gật gù.

Đó là câu nói chuyện của hai nam sinh ở ngay trước cổng trường học. Nói đến đó cả hai cười khù khụ như tự thưởng cho các “cách ngôn” đã được “chế” của mình.

Ngồi “trà chanh chém gió” thì nhiều teen cho biết : “Ai mà chả thuộc vài ba chục câu cái kiểu “chế biến” đó. Giỏi thì tự chế ra, không nghe lỏm từ người khác. “Chế” là phong cách của rất nhiều teen đó”. Những thành ngữ, tục ngữ, những câu thơ, lời bài hát quen thuộc… đều có thể được teen “chế” thành muôn màu muôn sắc theo ý của mình hoặc họ cóp nhặt từ đâu đó. Thường thì teen chỉ dùng lúc nói chuyện với nhau cho có thêm “gia vị” cũng như thể hiện sự khác biệt của mình, nhưng cũng không ít người “đụng” đến đâu cũng tuôn ra những “ranh ngôn” như thể “ông cụ cốm”... Cách nói ngược đời không chỉ xuất hiện trong giao tiếp hàng ngày mà còn teen còn chép vào sách vở, lưu truyền trên bàn học, tường lớp hay status, facebook… Những chiếc áo có in những câu slogan gây sốc, lạ đời cũng rất hút các bạn trẻ.

“Chế” đến thế là cùng...

“Làm trai gõ phím bình thiên hạ/Anh hùng click chuột định giang sơn”; “Mấy đời bánh đúc có xương/ Mấy đời chơi net không vương nợ nần” “Gần mực thì đen/Gần đèn thì cháy”; “Thất bại vì ngại thành công”; “Vạn sự khởi đầu nan/Gian nan bắt đầu nản”; “Lao động là vinh quang/ Lang thang là chết đói”... là vài trong vô vàn các câu được teen “chế” cho... “phê” như thế khiến nhiều người lớn có lúc phải bất ngờ lẫn lo lắng. Có phụ huynh than thở về cậu con trai đang ở tuổi lớn của mình thường nói những câu có nội dung hết sức “ngược đời”. Nhắc nhở phòng ngủ bữa bãi thì cậu lên tiếng bảo vệ ngay: “Nhà sạch thì mát, nhà bẩn thì ấm” mà mẹ”; Nhắc học thì cười: “Học nhiều dốt nhiều, học ít dốt ít, không học không dốt”. Mẹ bực mình quát lên thì cậu lại nhăn nhở “Giận dữ không tự mất đi, nó chỉ chuyển từ cơn giận của người này sang nỗi sợ hãi của người khác!” ...

“Nói có nơi, chơi có chốn”

Theo các chuyên gia tâm lý, việc teen thích những phát ngôn ngược đời, có lúc gây sốc là một cách họ hiện mình và thích khám phá ngay cả những thứ đi ngược với các quy tắc có sẵn. Thường thì các câu châm ngôn này các bạn dùng để nói vui, giải trí… Đây không hẳn là một trào lưu mà ở độ tuổi này mọi thế hệ đều có những sự “khám phá” tương tự. Điều này thường sẽ mất dần theo thời gian khi teen chín chắn ổn định trong suy nghĩ, nhận thức. Tuy nhiên teen cũng nên biết giới hạn của các phát ngôn, quan niệm sống. Nội dung nào có thể nói cho vui trong những hoàn cảnh nhất định và nội dung cần tránh để không bị đánh giá phản cảm hay có ảnh hưởng tiêu cực đến suy nghĩ, nhận thức của mình.

HC