Trái cây là một phần không thể thiếu trong chế độ ăn uống lành mạnh, đặc biệt với các bạn đang ở độ tuổi phát triển. Những loại quả quen thuộc như cam, táo, chuối, ổi hay đu đủ không chỉ có hương vị thơm ngon mà còn mang đến nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe.
Tuy nhiên, không phải cứ ăn càng nhiều trái cây thì càng tốt. Việc lựa chọn loại quả, lượng ăn và cách chế biến phù hợp sẽ giúp cơ thể nhận được nhiều lợi ích hơn.
Trái cây mang đến những lợi ích gì?
Trái cây là nguồn cung cấp vitamin, khoáng chất, chất xơ và nhiều hợp chất thực vật có lợi. Trong đó, vitamin C hỗ trợ hệ miễn dịch và giúp cơ thể hấp thu sắt tốt hơn; kali góp phần duy trì hoạt động bình thường của cơ và hệ thần kinh; còn chất xơ hỗ trợ tiêu hóa, giúp phòng ngừa táo bón.
Nhiều loại trái cây còn chứa các chất chống oxy hóa như flavonoid, góp phần bảo vệ tế bào trước những tác động có hại từ môi trường.
Ăn trái cây thường xuyên, kết hợp với chế độ dinh dưỡng cân đối và vận động hợp lý, còn có lợi cho sức khỏe tim mạch và giúp duy trì cân nặng phù hợp.
Theo số liệu của Viện Dinh dưỡng, lượng quả chín được tiêu thụ trung bình tại Việt Nam đã tăng đáng kể qua các thập kỷ. Nếu năm 1980, con số này chỉ khoảng 2,2 g/người/ngày thì đến năm 2020 đã đạt 114,3 g/người/ngày.
Dù vậy, mức tiêu thụ rau quả của người Việt vẫn chưa đáp ứng đầy đủ khuyến nghị dinh dưỡng. Điều này cho thấy việc bổ sung rau xanh và trái cây vào thực đơn hằng ngày vẫn cần được quan tâm.
Tuy nhiên, các bạn cũng cần nhớ rằng trái cây chứa đường tự nhiên. Vì thế, thay vì chỉ ăn thật nhiều một loại quả yêu thích, chúng mình nên thay đổi đa dạng các loại trái cây và sử dụng với lượng phù hợp.
Đối với những bạn có vấn đề sức khỏe đặc biệt như đái tháo đường, bệnh thận hoặc bệnh lý tiêu hóa, việc lựa chọn loại quả và khẩu phần cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Ăn trái cây nguyên quả hay uống nước ép tốt hơn?
Một cốc nước cam mát lạnh hay một đĩa cam tươi, đâu mới là lựa chọn có lợi hơn cho sức khỏe?
Câu trả lời là ăn trái cây nguyên quả thường tốt hơn uống nước ép, bởi cách này giúp giữ lại nhiều chất xơ và tạo cảm giác no lâu hơn.
Khi ăn trái cây nguyên quả, cơ thể nhận được cả chất xơ hòa tan và không hòa tan. Những chất này hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa, đồng thời góp phần làm chậm quá trình hấp thu đường.
Ngược lại, quá trình ép lấy nước thường loại bỏ phần lớn chất xơ, đặc biệt là chất xơ không hòa tan. Dù nước ép nguyên chất vẫn cung cấp một số vitamin và khoáng chất, lượng đường trong đó có thể được hấp thu nhanh hơn.
Chẳng hạn, để có một cốc nước cam khoảng 240 ml, chúng ta có thể cần sử dụng 3–4 quả cam. Trong khi đó, nếu ăn cam nguyên quả, nhiều người thường chỉ ăn khoảng 1–2 quả mỗi lần.
Theo cách phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đường có sẵn trong nước ép trái cây được tính là đường tự do, dù không bổ sung thêm đường trong quá trình chế biến.
Bên cạnh đó, việc nhai trái cây cũng giúp cơ thể có thêm thời gian nhận biết cảm giác no. Đây là lý do ăn một quả táo thường mang lại cảm giác no rõ rệt hơn so với uống một lượng nước ép táo tương đương.
Điều này không có nghĩa nước ép trái cây hoàn toàn không tốt. Các bạn vẫn có thể thưởng thức nước ép nguyên chất với lượng vừa phải, không thêm đường. Tuy nhiên, trong sinh hoạt hằng ngày, trái cây tươi nguyên quả vẫn nên được ưu tiên.
Nên ăn trái cây vào thời điểm nào trong ngày?
Nhiều người cho rằng chỉ nên ăn trái cây vào buổi sáng hoặc phải ăn trước bữa chính mới hấp thu được nhiều vitamin. Thực tế, không có một thời điểm cố định nào là tốt nhất cho tất cả mọi người.
Các bạn có thể ăn trái cây vào nhiều thời điểm trong ngày, tùy theo lịch học, sinh hoạt và nhu cầu của cơ thể.
Giữa các bữa ăn: Một quả chuối, vài miếng đu đủ hoặc một quả táo có thể trở thành bữa phụ tiện lợi, giúp bổ sung năng lượng và dưỡng chất sau những giờ học tập, vận động.
Sau bữa chính: Trái cây có thể được sử dụng như món tráng miệng. Những loại quả giàu vitamin C như cam, ổi hoặc kiwi còn giúp cơ thể hấp thu sắt từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật tốt hơn.
Trước khi vận động: Một lượng trái cây phù hợp, chẳng hạn một quả chuối, có thể giúp bổ sung carbohydrate, cung cấp năng lượng cho các hoạt động thể chất.
Điều quan trọng là lựa chọn thời điểm ăn phù hợp với cơ thể, không ăn quá nhiều trong một lần và tránh sử dụng trái cây thay thế hoàn toàn các bữa chính.
Đặc biệt, với những bạn có dạ dày nhạy cảm, một số loại quả quá chua có thể gây khó chịu. Khi đó, nên điều chỉnh lượng ăn hoặc lựa chọn loại quả dễ chịu hơn.
Mỗi ngày nên ăn bao nhiêu trái cây?
Nhu cầu trái cây không giống nhau ở mọi lứa tuổi. Theo hướng dẫn dinh dưỡng được dẫn từ Viện Dinh dưỡng, lượng quả chín khuyến nghị có thể được tính theo đơn vị, trong đó một đơn vị tương đương khoảng 80g.
Đối với học sinh, lượng trái cây tham khảo mỗi ngày như sau:
| Độ tuổi | Lượng trái cây khuyến nghị |
| Người từ 3-5 tuổi | Khoảng 2 đơn vị (160 g). |
| Người từ 6–-12 tuổi | Khoảng 2-3 đơn vị (160-240 g). |
| Người từ 12-17 tuổi | Khoảng 3 đơn vị (240 g). |
Một đơn vị trái cây khoảng 80 g có thể tương đương với một quả chuối nhỏ, một miếng đu đủ hoặc một phần táo, xoài hay bưởi có khối lượng tương ứng.
Đây là mức tham khảo, không phải quy định cứng nhắc cho mọi bạn nhỏ. Khẩu phần thực tế còn phụ thuộc vào độ tuổi, nhu cầu năng lượng, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe.
Ngoài trái cây, các bạn cũng cần ăn đủ rau xanh, thực phẩm giàu chất đạm, tinh bột và chất béo lành mạnh để cơ thể phát triển toàn diện.
Một lưu ý khác là nên ưu tiên trái cây tươi, đúng mùa và được rửa sạch trước khi ăn. Với những loại quả có thể ăn cả vỏ, cần làm sạch kỹ để hạn chế bụi bẩn và các tác nhân gây hại.
Trái cây sấy khô, trái cây ngâm đường hoặc nước ép đóng chai có thể chứa lượng đường cao hơn so với khẩu phần trái cây tươi thông thường. Vì vậy, các bạn nên chú ý thành phần sản phẩm và sử dụng với lượng hợp lý.
Ăn trái cây đúng cách không hề phức tạp. Chỉ cần lựa chọn đa dạng, ưu tiên ăn nguyên quả và duy trì khẩu phần phù hợp mỗi ngày, chúng mình đã có thể bổ sung nhiều dưỡng chất cần thiết để học tập, vui chơi và phát triển khỏe mạnh.
BÍ QUYẾT ĂN TRÁI CÂY KHỎE MẠNH
Hãy ưu tiên trái cây tươi, đúng mùa và thay đổi nhiều loại quả để bổ sung đa dạng vitamin, khoáng chất. Ăn nguyên quả thường có lợi hơn uống nước ép vì giữ được nhiều chất xơ. Đừng quên rửa sạch trái cây trước khi ăn, hạn chế thêm đường và sử dụng với lượng vừa phải. Nếu có vấn đề sức khỏe cần chế độ ăn riêng, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng nhé!












