Chương trình có sự tham dự của bà Trần Thị Phương Lan – Vụ trưởng Vụ Văn hóa Văn nghệ, Ban Tuyên giáo Trung ương; Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều – Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam; các Ủy viên Ban Chấp hành Hội; đại diện Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cùng đông đảo nhà thơ, nhà văn và các cây bút trẻ.
Phát biểu khai mạc, Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều nhận định rằng diện mạo văn học Việt Nam sau 1975 đã có nhiều thay đổi, không chỉ mở rộng về số lượng tác phẩm mà còn về biên độ sáng tác khi có thêm tiếng nói của cộng đồng nhà văn hải ngoại. Văn học Việt Nam liên tục biến chuyển để thích ứng với đời sống xã hội hiện đại. Ông nhấn mạnh suy nghĩ và cảm quan nghệ thuật của thế hệ trẻ hiện nay sẽ góp phần phác thảo bức tranh văn chương nửa thế kỷ qua với tinh thần mới mẻ, sáng tạo. “Những người đi trước sẵn sàng lắng nghe các cây bút trẻ bằng tất cả sự trân trọng. Góc nhìn, thái độ và cảm hứng của họ cũng là dự báo cho tương lai văn chương nước nhà.”
Không khí tọa đàm trở nên sôi nổi với 13 tham luận của những cây viết trẻ đến từ nhiều vùng miền. Các vấn đề được đặt ra gần gũi với đời sống viết đương đại: cách nuôi dưỡng văn chương trong sinh hoạt thường nhật, sự hỗ trợ hay thách thức từ AI, sức hấp dẫn của đề tài, hành trình tìm kiếm giọng điệu riêng, con đường vượt qua những “cái bóng” lớn… Mỗi tham luận mở ra một lát cắt khác nhau của đời sống viết, thể hiện tâm tư, nỗi niềm và khát vọng khẳng định mình trong thế giới chữ nghĩa.
Chị Lê Thị Ngọc Trâm – giáo viên THPT tại Đà Nẵng, đồng thời là cây bút trẻ – mang đến tham luận “Viết dưới những cái bóng”. Từ môi trường nghề nghiệp, chị chia sẻ về việc nuôi dưỡng văn chương bằng trải nghiệm đời sống. Theo chị, người “dẫn đường” cần thực hành trước để truyền cảm hứng cho thế hệ sau. Chị luôn khuyến khích học trò viết bằng sự mộc mạc, trung thực trong cảm xúc – điều mà mỗi người cầm bút phải giữ gìn như hành trang đầu đời. Đó cũng là cách văn chương bền bỉ đi vào đời sống của những độc giả khó tính nhất.
Đến từ Thái Nguyên, tác giả trẻ Phùng Thị Hương Ly đem đến góc nhìn giàu bản sắc. Chị kể về những ngày thơ ấu được mẹ nuôi dưỡng niềm say mê đọc sách, về hành trình cộng tác và có tác phẩm đăng tải trên Báo Thiếu niên Tiền phong. Niềm đam mê lớn dần theo thời gian, để rồi chị bắt đầu viết sách và đến nay đã xuất bản hai tập sách. Đây là dấu mốc ý nghĩa, cho thấy sự bền bỉ và nghiêm túc của một cây bút trẻ.
Tọa đàm cũng thu hút sự chú ý bởi sự xuất hiện của bạn Cao Việt Quỳnh – cây bút sinh năm 2008 đã có tác phẩm xuất bản thuộc thể loại khoa học viễn tưởng. Với Quỳnh, chuyến trở lại Hà Nội lần này là “món quà tuyệt vời” khi được gặp gỡ các nhà văn, nhà thơ kỳ cựu và chia sẻ câu chuyện của bản thân. Quỳnh cho biết viết với bạn là trải nghiệm và là hành trình cần nhiều sự kiên nhẫn. “Cứ đam mê và cứ viết. Văn chương không có hay dở tuyệt đối. Quan trọng là ta được sống cùng cảm hứng của mình”, bạn nói với nụ cười tự tin.
Những câu chuyện tại buổi tọa đàm cho thấy người viết trẻ hôm nay mang trong mình nhiều suy nghĩ, trăn trở nhưng cũng đầy năng lượng sáng tạo. Họ thử nghiệm, tìm đường đi mới, không ngừng học hỏi và vẫn giữ sự tôn trọng đối với truyền thống, giúp mạch chảy văn chương Việt Nam thêm bền vững.
Nửa thế kỷ văn học Việt Nam sau 1975 là hành trình dài với nhiều đóng góp của các thế hệ sáng tác. Trong dòng chảy ấy, những người viết trẻ sẽ tiếp tục chắp nối hành trình bằng trí tuệ, tài năng và khát vọng đổi mới, mở ra những cánh cửa mới cho văn học Việt Nam trong tương lai.
