Ưu tiên nguồn lực cho những nơi còn khó khăn
Bình đẳng về cơ hội không có nghĩa là mọi trẻ em được nhận chính sách giống hệt nhau. Với những nơi còn nhiều thiếu thốn, việc ưu tiên nguồn lực là một trong những giải pháp quan trọng để các bạn nhỏ có điều kiện học tập và phát triển tương đương hơn.
Một dấu mốc đáng chú ý là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021. Chương trình giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I thực hiện từ năm 2021 đến năm 2025, hướng tới phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Đặc biệt hiện nay, Bộ Y tế đang triển khai nhiều giải pháp nhằm thu hẹp khoảng cách về cơ hội chăm sóc sức khỏe giữa trẻ em vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số với các khu vực thuận lợi hơn. Trọng tâm gồm tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế thông qua củng cố y tế cơ sở; phòng bệnh, tiêm chủng và đưa dịch vụ đến gần trẻ em; cải thiện dinh dưỡng, phòng chống suy dinh dưỡng và thiếu vi chất; giảm rào cản về chi phí thông qua chính sách bảo hiểm y tế; nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh bằng đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật và khám, chữa bệnh từ xa; đồng thời hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện, bao gồm thể chất, tinh thần, tầm vóc và chất lượng cuộc sống của trẻ. Các định hướng này được thể hiện trong Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, trong đó ưu tiên người dân ở khu vực khó khăn, miền núi, biên giới, biển đảo, bà mẹ và trẻ em.
Những ngôi trường mới nơi biên giới
Trong lĩnh vực giáo dục, Chính phủ tiếp tục có những chính sách dành riêng cho học sinh ở vùng khó khăn. Nghị định số 66/2025/NĐ-CP quy định chính sách đối với trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo. Bên cạnh đó, Nghị định số 339/2025/NĐ-CP quy định chính sách hỗ trợ bữa ăn trưa cho học sinh Tiểu học và THCS học tại các xã biên giới đất liền.
Một chủ trương có quy mô lớn nhằm thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa vùng thuận lợi và vùng khó khăn là đầu tư xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại 248 xã biên giới đất liền.
Ngày 18/7/2025, Bộ Chính trị ban hành Thông báo Kết luận số 81-TB/TW, thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại 248 xã biên giới đất liền. Chủ trương này được xác định gắn với phát triển giáo dục, kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh và củng cố quốc phòng, an ninh ở khu vực biên giới.
Quy mô nhu cầu cho thấy sự cần thiết của chương trình. Theo số liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo được, 248 xã biên giới có 956 trường phổ thông với 625.255 học sinh. Trong đó, số học sinh có nhu cầu nội trú, bán trú ước tính 332.019 em, nhưng mới có gần 59.000 học sinh đang học tại 22 trường phổ thông dân tộc nội trú và 160 trường phổ thông dân tộc bán trú.
Năm 2025, cả nước khởi công đợt đầu 108 trường; đến tháng 6/2026, tổng số trường đã được khởi công là 229/248 trường tại 21/22 tỉnh, thành phố có xã biên giới đất liền. Trong số 108 trường khởi công năm 2025, có 100 trường sử dụng ngân sách Trung ương và 8 trường sử dụng ngân sách địa phương.
Theo định hướng của Chính phủ, các trường phổ thông nội trú liên cấp phải được đầu tư đồng bộ, tạo điều kiện để học sinh vùng biên giới được học tập, sinh hoạt trong môi trường an toàn, thuận lợi hơn. Chính phủ đặt mục tiêu hoàn thành đầu tư 248 trường trước ngày 30/8/2027.
Từ góc nhìn bình đẳng về cơ hội, những ngôi trường mới có ý nghĩa đặc biệt với trẻ em vùng biên, nơi nhiều bạn nhỏ còn gặp khó khăn về khoảng cách địa lý và điều kiện học tập. Khi trường học được đưa tới gần cộng đồng, đi cùng chính sách nội trú, bán trú và các điều kiện hỗ trợ cần thiết, cơ hội đến trường và tiếp tục học tập của các em sẽ được mở rộng.
