Sinh ra trong gia đình có truyền thống trồng chè tại xã La Bằng (tỉnh Thái Nguyên), tuổi thơ của chị Mai gắn liền với những buổi theo bố mẹ lên nương, đội nắng nhổ cỏ, dầm mưa hái chè. Dù lớn lên và chọn học ngành sư phạm để trở thành cô giáo, nhưng tình yêu với cây chè quê hương vẫn âm thầm theo chị suốt chặng đường trưởng thành.
Ban đầu, chị Mai chỉ giúp người thân và bạn bè thu mua chè, đóng gói và mang bán. Có lúc, mỗi ngày chị xuất ra thị trường hơn cả tấn chè khô. Nhưng rồi, khi quay trở lại vườn chè của gia đình, chị giật mình nhận ra đất đã cứng lại, cỏ không còn mọc, côn trùng cũng biến mất. Mảnh đất từng màu mỡ đang dần "mệt mỏi" vì thuốc trừ sâu và phân bón hóa học.
Từ trăn trở ấy, chị Mai quyết định dừng công việc buôn bán đang thuận lợi để tìm cách "chữa lành" cho đất. Năm 2019, chị bắt đầu thử nghiệm trồng chè theo hướng tự nhiên, với nguyên tắc “4 không”: không thuốc diệt cỏ, không phân bón hóa học, không thuốc trừ sâu hóa học và không chất kích thích tăng trưởng. Chị làm bạn với cỏ, ủ phân từ chuối, vỏ trứng, cây chùm ngây và vi sinh bản địa để nuôi dưỡng đất.
Những năm đầu thật không dễ dàng. Vườn chè gần như không mang lại thu nhập, chi phí lại tăng cao. Thế nhưng, chị Mai không bỏ cuộc. Sau ba năm kiên trì, mảnh đất dần hồi sinh. Giun, dế quay trở lại, đất trở nên tơi xốp, cây chè xanh khỏe và cho hương vị đậm đà hơn. Cách làm của chị không chỉ thuyết phục được gia đình mà còn lan tỏa đến nhiều hộ dân trong vùng.
Chị đặt tên cho hợp tác xã của mình là Mây Sườn Đông, bởi La Bằng nằm ở sườn Đông Tam Đảo, nơi đón gió, độ ẩm cao và quanh năm mây phủ. Chính "mây" cùng đất, nước và khí hậu đã tạo nên vị trà riêng biệt, khó quên.
Từ những búp chè quê hương, chị Mai không ngừng tìm tòi để tạo ra nhiều sản phẩm mới như trà xanh, hồng trà, bạch trà, matcha… Có những loại trà, chị phải mất tới vài năm thử nghiệm, trải qua không ít lần thất bại. Nhưng mỗi lần vấp ngã lại giúp chị hiểu cây chè hơn và thêm yêu nghề mình đã chọn.
Ngày nay, Hợp tác xã Mây Sườn Đông không chỉ làm trà sạch mà còn mở mô hình farmstay, đón du khách đến trải nghiệm cuộc sống nông thôn, cùng hái chè, sao trà và thưởng thức những món ăn từ trà. Với chị Mai, trà là “sợi dây kết nối”, mang câu chuyện quê hương Việt Nam đến với bạn bè khắp nơi.
Với tinh thần bền bỉ, sáng tạo và tình yêu sâu sắc dành cho mảnh đất quê hương, chị Bùi Thị Mai đã được trao Giải thưởng Lương Định Của năm 2025. Câu chuyện của chị là minh chứng đẹp cho các bạn nhỏ hôm nay: chỉ cần có ước mơ, lòng kiên trì và tình yêu quê hương, mỗi người đều có thể làm nên những điều tốt đẹp cho cuộc sống.
