Tham dự hội thảo có ông Phạm Tất Thắng - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương; ông Bùi Hoài Sơn - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; ông Trần Thắng - Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; ông Lại Xuân Lâm - Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ; ông Nguyễn Minh Chung - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương.
Làm rõ mối quan hệ giữa văn hóa và đại đoàn kết toàn dân tộc
Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thắng khẳng định, hội thảo được tổ chức nhằm góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc phát huy sức mạnh văn hóa trong củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc; xác định rõ hơn vai trò, trách nhiệm và phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam cùng các tổ chức thành viên trước yêu cầu phát triển mới của đất nước.
Qua đó, đề xuất những giải pháp thiết thực góp phần triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, gắn với nhiệm vụ công tác Mặt trận trong giai đoạn mới.
Hội thảo cũng là hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026), hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.
Theo Phó Chủ tịch Trần Thắng, bước vào giai đoạn phát triển mới, việc phát huy sức mạnh văn hóa phải bắt đầu từ chăm lo con người, xây dựng môi trường sống lành mạnh, bảo đảm để mỗi người dân có cơ hội tham gia, đóng góp và thụ hưởng. Khi người dân được lắng nghe, tôn trọng, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng được quan tâm, niềm tin và sự đồng thuận xã hội sẽ có thêm cơ sở vững chắc.
“Đối với MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên, mô hình tổ chức mới đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp, phát huy thế mạnh của từng tổ chức, nâng cao chất lượng tập hợp, vận động Nhân dân. Sự đổi mới cần được thể hiện qua khả năng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; qua hiệu quả hiệp thương, phối hợp hành động và sự gắn bó thường xuyên với từng địa bàn, từng nhóm xã hội”, Phó Chủ tịch Trần Thắng nhấn mạnh.
Từ yêu cầu đó, Phó Chủ tịch Trần Thắng đề nghị các đại biểu tập trung làm rõ mối quan hệ giữa văn hóa và đại đoàn kết toàn dân tộc; xác định những giá trị nền tảng tạo nên sự gắn kết xã hội trong kỷ nguyên mới; đồng thời nhận diện những vấn đề thực tiễn đang đặt ra đối với việc phát huy sức mạnh văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Các đại biểu cũng cần làm rõ vai trò của MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên trong mô hình tổ chức mới; đề xuất những giải pháp, mô hình thiết thực, có khả năng triển khai, đánh giá hiệu quả và nhân rộng trong thực tiễn.
Chú trọng xây dựng môi trường văn hóa số
Nêu ý kiến tại hội thảo, TS. Trần Thị Phương Lan - Vụ trưởng Vụ Văn hóa - Văn nghệ, Ban Tuyên giáo Trung ương cho rằng, đại đoàn kết toàn dân tộc được thể hiện trước hết qua các mối quan hệ giữa những cá nhân trong cộng đồng. Trong đó, nhân cách con người và môi trường văn hóa chính là nền tảng hình thành, duy trì sự gắn bó giữa các thành viên trong xã hội.
Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, không gian xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng được mở rộng. Các giá trị văn hóa không chỉ được gìn giữ, phát huy trong đời sống truyền thống mà còn hiện diện và phát triển trên không gian số.
“Không gian số không chỉ là nơi đưa các giá trị văn hóa lên môi trường mới, mà phải trở thành không gian để văn hóa Việt Nam hiện diện, được nhận biết, được yêu thích, được lan tỏa. Xây dựng môi trường văn hóa số là một nhiệm vụ quan trọng của công tác văn hóa hiện nay, góp phần tạo lập môi trường văn hóa nhân văn, lành mạnh, văn minh, hiện đại”, TS. Trần Thị Phương Lan đề xuất.
Tham luận với chủ đề “Truyền thông về văn hóa gắn với đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên mới”, nhà báo, TS. Tạ Bích Loan - nguyên Trưởng Ban Văn hóa - Giải trí (VTV3), Đài Truyền hình Việt Nam, giảng viên Học viện Ngoại giao cho rằng, truyền thông về văn hóa trong kỷ nguyên mới không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin hay tuyên truyền đơn thuần.
Thay vào đó, cần sử dụng đồng bộ các phương tiện truyền thông truyền thống và nền tảng số để truyền tải, phổ biến, tôn vinh, bảo tồn các giá trị văn hóa. Qua đó, tạo lập không gian đối thoại, tăng cường sự đồng cảm, kết nối các cá nhân với cộng đồng và gắn kết cộng đồng với những giá trị cốt lõi của dân tộc.
Theo TS. Tạ Bích Loan, yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới đang đặt ra những nhiệm vụ cấp thiết đối với công tác truyền thông văn hóa. Việc chuyển đổi từ mô hình “Truyền thông thông tin” sang “Truyền thông kết nối và đối thoại” không chỉ là thay đổi về phương thức, kỹ thuật truyền thông mà còn là bước chuyển trong tư duy chiến lược, đề cao giá trị nhân văn và sự gắn kết xã hội.
“Truyền thông về văn hóa phải thực sự trở thành chiếc cầu nối vượt qua mọi khoảng cách về thế hệ, vùng miền và sự khác biệt nhận thức; khơi dậy lòng tự hào, tình yêu thương và tinh thần cống hiến trong mỗi người dân Việt Nam. Đó chính là chìa khóa để văn hóa biến thành sức mạnh tinh thần vô song, củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đưa đất nước ta tự tin vươn mình trong kỷ nguyên mới, phồn vinh, hạnh phúc và giàu bản sắc”, TS. Tạ Bích Loan nhấn mạnh.
Đẩy mạnh bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, lịch sử
Theo GS.TS. Lê Hồng Lý - Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam, văn hóa và đại đoàn kết toàn dân tộc là hai yếu tố quan trọng trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước. Tiếp nối những giá trị truyền thống, vai trò của văn hóa và đại đoàn kết dân tộc ngày càng được nâng cao, mở rộng và phát huy trên nhiều phương diện.
GS.TS. Lê Hồng Lý cho rằng văn hóa và đại đoàn kết dân tộc luôn đồng hành trong tiến trình lịch sử đất nước. Đại đoàn kết dân tộc thông qua văn hóa tạo nên sự gắn bó bền chặt, tự nhiên, không áp đặt hay cưỡng ép.
Vấn đề đặt ra hiện nay là làm thế nào để khai thác và phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa, qua đó đóng góp thiết thực vào việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên mới.
Chia sẻ kinh nghiệm từ địa phương, ông Nguyễn Việt Khánh - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Tuyên Quang, cho rằng phát huy giá trị văn hóa, lịch sử cách mạng trong giáo dục truyền thống và kết nối cộng đồng là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược, lâu dài.
Với truyền thống của quê hương cách mạng, hệ thống di tích phong phú cùng bản sắc văn hóa đa dạng của đồng bào các dân tộc, Tuyên Quang có nhiều điều kiện thuận lợi để tiếp tục đổi mới phương thức bảo tồn, giáo dục và lan tỏa các giá trị di sản.
Theo ông Nguyễn Việt Khánh, cần phát huy vai trò của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong tập hợp, vận động, lắng nghe và kết nối các tầng lớp Nhân dân cùng chung tay gìn giữ di sản.
Thông qua đó, những giá trị văn hóa, lịch sử tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ, góp phần bồi đắp lòng yêu nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo động lực để tỉnh Tuyên Quang phát triển nhanh, bền vững.
Ghi nhận các ý kiến tại hội thảo, ông Nguyễn Minh Chung - Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương, nhấn mạnh giá trị của hội thảo cần được tiếp nối bằng những việc làm cụ thể, thiết thực.
Trong đó, cần tạo điều kiện để người dân được lắng nghe, tham gia, thụ hưởng và đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng. Qua đó, phát huy vai trò của văn hóa trong bồi đắp niềm tin, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo động lực quan trọng cho sự phát triển của đất nước.
