Bộ ba Thiều, Tường, Mận do ba tài năng nhí là Thịnh Vinh (vai Thiều), Trọng Khang (vai Tường), Thanh Mỹ (vai Mận) trong bộ phim của Victor Vũ được khán giả đặc biệt quan tâm. “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” đã làm được khi đánh trúng “cơn khát” tâm lý, thị hiếu khán giả. Không có “cảnh nóng”, không có những pha chọc cười người xem gượng gạo, lời thoại không bỗ bã... bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh.

“Giấc mộng kê vàng” trên cỏ xanh Oscar? 1

"Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh" của Việt Nam.

Phim gây ấn tượng với thành công kỷ lục về mặt doanh thu (78 tỉ đồng sau 1 tháng trình chiếu) cùng điểm nhấn là sức lôi cuốn của bộ phim từ bối cảnh đẹp đến câu chuyện hồn nhiên, mộc mạc về thế giới tuổi thơ của 3 đứa trẻ ở vùng quê Việt Nam những năm 80. Thế nhưng, điều đó dường như chưa đáp ứng được các tiêu chí mà Oscar hướng tới cả về chủ đề, nghệ thuật và doanh thu.

Mặt khác, phim đại diện của Việt Nam còn phải đối đầu với khá nhiều tác phẩm đặc sắc đến từ châu Á. Có thể thấy, hầu hết các bộ phim dự vòng sơ tuyển hạng mục giải thưởng Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất Oscar 2017 đều kết hợp nghệ thuật và doanh thu một cách hoàn hảo.  

Đáng chú ý là ứng cử viên nặng kí vừa đạt doanh thu khổng lồ vừa có ngôn ngữ điện ảnh gần với Hollywood nhất là “The Age of Shadows" của Hàn Quốc. Phim đứng đầu bảng xếp hạng tại Hàn Quốc suốt hai tuần và thu về tới 44,6 triệu USD.

“The Age of Shadows” mang yếu tố lịch sử khi xoay quanh cuộc chiến giành độc lập của những người yêu nước dưới ách đô hộ Nhật Bản những năm 1920. Phim do Kim Jee-woon dàn dựng, ông từng gây tiếng vang trên thị trường Bắc Mỹ thông qua phim hành động “The Last Stand” nên ít nhiều báo chí phương Tây không xa lạ gì.

“Giấc mộng kê vàng” trên cỏ xanh Oscar? 2

"The Age of Shadows" của Hàn Quốc. Ảnh: Variety.

Một đối thủ đáng gờm khác trong danh sách sơ tuyển là “Living With My Mother” của Nhật Bản, tác phẩm tâm lý thuần túy nhưng kiếm gần 15 triệu USD cuối năm ngoái.

So với các nền điện ảnh châu Á khác thì Nhật Bản “ra hình ra dáng” với thành viên Viện Hàn lâm Khoa học và nghệ thuật điện ảnh Mỹ (AMPAS) hơn nhờ bốn lần đoạt tượng vàng (phim gần nhất đoạt giải là Departures) trong số 19 lần được đề cử.

Một số quốc gia tạo tiếng vang tại Oscar trong quá khứ như Đài Loan (một lần thắng, ba lần được đề cử) hay Hong Kong (hai lần được đề cử)... cũng vừa công bố tên phim dự tuyển.

Một thực tế mà tất cả những ai yêu thích điện ảnh Việt nhìn thấy và phải thừa nhận, đó là phim của chúng ta khi đến với các giải có những nền điện ảnh phát triển và quy mô toàn cầu như Oscar (Mỹ), Berlin (Đức)... thường thất thế.

Việt Nam đã từng cử “Chuyện của Pao” (2007), “Áo lụa Hà Đông” (2008), “Đừng đốt” (2010), “Khát vọng Thăng Long” (2012), “Mùi cỏ cháy” (2013) và “Trúng số” (2015) đi tham dự và tranh giải thưởng tại Oscar. Nhưng ở tất cả các năm có phim tham dự, chúng ta đều bị trượt ngay từ vòng loại.

Bộ phim duy nhất liên quan đến Việt Nam lọt vào vòng đề cử cuối cùng của danh sách tranh giải hạng mục “Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc” là “Mùi đu đủ xanh” của đạo diễn Trần Anh Hùng tại Oscar năm 1994 không phải do điện ảnh nước ta làm. Do đó không thể nói thành tích này là của điện ảnh Việt.

Rõ ràng giấc mộng phim Việt chạm tay được đến Oscar chỉ là điều xa xỉ, dù rằng chúng ta luôn cố gắng lạc quan và kì vọng. Khi phim Việt còn yếu kém về nhiều mặt tiêu chí giải, còn tư tưởng chấp nhận mang phim đi tham gia chỉ để học hỏi, giao lưu khi ấy phim Việt vẫn chỉ có thể “buồn le lói suốt trăm năm”.

Quỳnh Nguyên