Mỗi năm cứ vào khoảng thời gian chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 cũng là khoảng thời gian hầu hết mọi phụ huynh Việt Nam sục sôi đua nhau cho con đi học nào là học chữ cái, học viết chữ đẹp, nào là học toán. Các bậc cha mẹ Việt dường như đang bị cuốn theo làn sóng "học thêm trước tuổi" này để con mình có thể học giỏi khi bước vào "đại học chữ to". Thế nhưng, mọi chuyện lại hoàn toàn khác ở Đức, một trong những quốc gia có nền giáo dục tốt nhất thế giới.
Trẻ em Đức bước vào lớp 1 năm 6 tuổi và chương trình học cũng rất nhẹ nhàng.
Theo quy định của Chính phủ Đức, giáo dục mầm non là tùy chọn cho tất cả trẻ em từ 3 đến 6 tuổi, không thuộc trong hệ thống giáo dục Đức. Nếu trẻ có đi học mầm non thì các trường mẫu giáo hay những "kitas" ở Đức cũng không quá chú trọng đến việc học hành. Thực tế, cả giáo viên và phụ huynh đều không khuyến khích con em mình biết đọc quá sớm. Họ cho rằng trẻ em có thể cùng nhau học chữ khi bắt đầu vào lớp 1. Vì thế, trẻ em ở trường mẫu giáo Đức chưa được dạy cách đọc và viết cho đến khi 6 tuổi.
Quãng thời gian đi học mẫu giáo ở Đức là để vui chơi và học về xã hội và các kĩ năng quan trọng. Trong khi các trẻ em đi học mẫu giáo ở các nước khác thường bập bẹ học bảng chữ cái hay những con số, thì các bạn đồng trang lứa ở bên Đức, độ 3 đến 6 tuổi, lại được học cách tiếp cận thế giới bên ngoài và học cách tự mặc quần áo, chuẩn bị thức ăn và tự giác đi ngủ mà không cần bố mẹ ở bên.
Các trường mầm non ở Đức cho trẻ vui chơi và học những kỹ năng cần thiết thay vì học chữ cái hay chữ số.
Trẻ em ở Đức bước vào lớp 1 năm 6 tuổi, cũng giống như ở Việt Nam. Nhưng điểm khác biệt là chương trình học chỉ kéo dài 4 năm, còn tại một số bang như Berlin hay Brandenburg, chương trình tiểu học kéo dài 6 năm.
Ở Đức, khi học lớp 1, trẻ em cũng không bị ép học hành quá nặng, học như chơi và chơi như học. Thông thường các trường ở đây luôn dành nửa ngày để dạy học với 2 lần nghỉ ra chơi ngoài trời. Ở lớp, trẻ được bắt đầu học chữ, học con số, được tô màu… và đặc biệt không bị ép phải cầm bút tay phải, viết chữ đứng hay xiên. Ngoài ra, trẻ còn được học và thực hành cách ứng xử với bố mẹ, thầy cô, với người lớn, bạn bè, được rèn luyện lòng tự tin và tác phong dạn dĩ, tập dượt phát biểu, thảo luận, phản biện trước đám đông.
Chương trình học nhẹ nhàng như thế nhưng không có nghĩa là họ có một nền giáo dục nghèo nàn. Theo đánh giá năm 2012 của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, trẻ em 15 tuổi của Đức có khả năng đọc, làm toán và các kiến thức khoa học trên mức trung bình quốc tế, và được xếp cao hơn nước Mỹ, mặc dù áp lực học tập ở quốc gia này cao hơn.
Vào 2 năm đầu tiên của bậc tiểu học, kết quả học tập của trẻ sẽ không được đánh giá bằng điểm, mà thay vào đó là những mức xếp hạng như Rất tốt (+), Tốt (0+), Khá (0-) và Chưa tốt (-). Tuy nhiên, sự đánh giá dựa trên nhiều khía cạnh khác nhau và phụ thuộc vào từng môn học cụ thể.
Bắt đầu từ năm lớp 3 thì học sinh mới có điểm số và điểm số của 2 năm lớp 3 và lớp 4 sẽ quyết định con đường tiếp theo của học sinh. Và điều đặc biệt là ở Đức, sẽ không ai biết điểm số của học sinh trừ cô giáo và phụ huynh của học sinh đó.
Loan Vũ
(Tổng hợp)
