Ngày 3/3, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo Nghị định quy định phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ để lấy ý kiến rộng rãi.
Việc xây dựng Nghị định nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, quy định của Luật Giáo dục về phổ cập giáo dục và giáo dục bắt buộc.
Dự thảo xác định rõ giáo dục bắt buộc được thực hiện từ cấp Tiểu học đến hết Trung học cơ sở, tương đương 9 năm học. Hoàn thành giáo dục bắt buộc là việc người học hoàn thành chương trình trong độ tuổi theo quy định. Quy định này góp phần tăng tính ràng buộc pháp lý, bảo đảm quyền và nghĩa vụ học tập của công dân.
Đáng chú ý, dự thảo làm rõ trách nhiệm của gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương trong việc bảo đảm trẻ em hoàn thành chương trình học.
Mọi công dân trong độ tuổi có nghĩa vụ học tập để đạt trình độ phổ cập và giáo dục bắt buộc; gia đình có trách nhiệm tạo điều kiện cho con em đến trường; cơ sở giáo dục tổ chức thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Việc phân định rõ trách nhiệm được kỳ vọng sẽ hạn chế tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng.
Một điểm mới của dự thảo là bổ sung cơ chế theo dõi, quản lý và hỗ trợ học sinh, chuyển trọng tâm từ “công nhận kết quả” sang “kiểm soát quá trình”. Thay vì chỉ đánh giá tại thời điểm công nhận đạt chuẩn, các địa phương phải thường xuyên cập nhật, theo dõi quá trình học tập của người học, qua đó bảo đảm quyền học tập liên tục và thực chất.
Dự thảo cũng quy định cụ thể tiêu chuẩn công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi và giáo dục bắt buộc đối với cá nhân, cấp xã, cấp tỉnh; đồng thời làm rõ điều kiện công nhận lại nhằm duy trì bền vững kết quả đạt được. Mục tiêu là bảo đảm trẻ em được chuẩn bị đầy đủ về thể chất, tâm thế trước khi vào lớp 1 và hoàn thành chương trình đến hết trung học cơ sở.
Đối với xóa mù chữ, dự thảo phân định rõ tiêu chuẩn công nhận cá nhân đạt chuẩn biết chữ, đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 1, mức độ 2, bổ sung tiêu chí theo hướng thực chất, hạn chế hình thức và nguy cơ tái mù chữ. Qua đó, người lớn chưa biết chữ hoặc tái mù chữ có thêm cơ hội học tập, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Để bảo đảm quyền lợi người học, dự thảo quy định rõ điều kiện về chương trình, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, trang thiết bị và kinh phí thực hiện.
Mạng lưới trường, lớp được bố trí hợp lý theo địa bàn dân cư, tạo thuận lợi cho trẻ em và học sinh trong diện phổ cập. Đặc biệt, ưu tiên quy hoạch tại vùng đặc biệt khó khăn, miền núi, hải đảo, khu công nghiệp, khu đô thị mới và nơi có biến động dân cư.
