Chiều 17/9, tại Hà Nội, bác Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương làm việc với các cơ quan về phát huy vai trò của văn hóa, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Dự cuộc làm việc có bác Trần Thanh Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương; bác Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; bác Dương Trung Ý - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng cùng lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương và lãnh đạo các cơ quan báo chí.
Từ “phát triển văn hóa” đến “phát triển bằng văn hóa”
Phát biểu tại buổi làm việc, bác Trịnh Văn Quyết cho biết, trong thời gian dài, văn hóa được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu và động lực phát triển. Quan điểm này tiếp tục được khẳng định, nhưng trong giai đoạn mới cần nhìn nhận đầy đủ hơn vai trò của văn hóa như một nguồn lực trực tiếp đóng góp vào tăng trưởng.
Theo đó, cần chuyển mạnh từ “phát triển văn hóa” sang “phát triển bằng văn hóa”, coi văn hóa là động lực phát triển đất nước và là sức mạnh mềm nội sinh.
Bác Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh: “Văn hóa không đứng cạnh kinh tế, mà nằm trong mỗi sản phẩm kinh tế.” Văn hóa có thể trực tiếp tạo ra sản phẩm, dịch vụ, việc làm, thu nhập, thị trường, thương hiệu, sức hút đầu tư và sức mạnh mềm quốc gia.
Nghị quyết số 80-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP, hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia trong một số lĩnh vực có tiềm năng; đến năm 2045, công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo phấn đấu đóng góp khoảng 9% GDP.
Để thực hiện các mục tiêu này, một trong những nhiệm vụ quan trọng là xây dựng hệ thống đo lường quốc gia về đóng góp của văn hóa. Qua đó, các cơ quan có căn cứ đánh giá đúng tiềm năng từng lĩnh vực, xác định trọng tâm đầu tư và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.
Biến lợi thế văn hóa thành nguồn lực phát triển
Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương cũng đề nghị và gợi mở các địa phương cần lượng hóa mục tiêu, xác định rõ những ngành, lĩnh vực có tiềm năng, lợi thế để tập trung nguồn lực đầu tư, tránh dàn trải. Mỗi địa phương xác định từ một đến ba sản phẩm, lĩnh vực văn hóa chủ lực gắn với lợi thế riêng về di sản, lễ hội, làng nghề, ẩm thực, nghệ thuật; đồng thời đưa các chỉ tiêu phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch văn hóa vào kế hoạch kinh tế - xã hội hằng năm.
Chuyển đổi số, dữ liệu và tài sản trí tuệ cũng được xác định là những đòn bẩy quan trọng để mở rộng quy mô và tạo ra các sản phẩm văn hóa mới. Ngành văn hóa cần đẩy mạnh số hóa di sản, chuẩn hóa và kết nối dữ liệu; khai thác bản quyền, tài sản trí tuệ; thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo, thực tế ảo và các nền tảng số trong sản xuất, phân phối nội dung.
Một tài nguyên văn hóa từ đó có thể được khai thác trên nhiều loại hình, nhiều nền tảng và tiếp cận nhiều nhóm công chúng khác nhau. Nguồn nhân lực cũng cần có khả năng kết hợp kiến thức văn hóa với công nghệ, kinh tế và quản trị để đáp ứng yêu cầu mới.
Bên cạnh phát triển các sản phẩm mới, việc khai thác giá trị văn hóa phải luôn gắn với bảo tồn bản sắc. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, TP. Huế, TP. Quảng Ninh và tỉnh Ninh Bình được đề nghị phát huy thế mạnh, xây dựng các mô hình để tổng kết, nhân rộng; đồng thời kết hợp giữa bảo tồn, phát triển văn hóa và truyền thông.
Theo bác Trịnh Văn Quyết, báo chí, xuất bản và truyền thông vừa là những lĩnh vực tạo ra giá trị trực tiếp, vừa có vai trò lan tỏa giá trị. Đồng thời, cần đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới, giữ vững bản sắc trong quá trình hội nhập, qua đó tăng cường kết nối và phát huy sức mạnh mềm của quốc gia.
