Xây dựng mô hình trường học xã hội chủ nghĩa ở địa bàn có điều kiện
Yêu cầu này được nêu trong Thông báo số 160-TB/VPTW ngày 29/8/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với các cơ quan về kết quả 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được người đứng đầu Đảng, Nhà nước đề cập là tập trung bảo đảm các điều kiện thiết yếu cho giáo dục, trước hết là mục tiêu "đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên". Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu rà soát, sắp xếp, điều phối lại mạng lưới trường lớp và đội ngũ giáo viên theo biến động dân số, tránh tình trạng nơi thừa, nơi thiếu, đầu tư dàn trải, sử dụng nguồn lực kém hiệu quả; tránh việc lấy mục tiêu giảm đầu mối làm thành tích.
Cùng với định hướng ưu tiên vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo xử lý tình trạng quá tải trường lớp tại các đô thị, khu công nghiệp và địa bàn tăng dân số cơ học nhanh. Đặc biệt, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phải giải quyết triệt để việc thiếu trường học, nhất là tại đô thị.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo và các địa phương xây dựng lộ trình cụ thể, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn để từng bước giải quyết căn bản những thiếu hụt về trường, lớp, giáo viên; chủ động quy hoạch đất giáo dục trong các dự án đô thị; khẩn trương chuyển đổi công năng các trụ sở dôi dư và cơ sở nhà đất phục vụ cho giáo dục, y tế.
Quán triệt yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh giảm lối truyền thụ một chiều, học thuộc, học đối phó, học chỉ để thi; đồng thời, tăng cường tự học, thực hành, trải nghiệm, tư duy độc lập, sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải là điểm số, bằng cấp hay thứ hạng của nhà trường, mà là giáo dục nên những con người như thế nào. Vì vậy, cần thực hiện tốt hơn yêu cầu giáo dục toàn diện về đức, trí, thể, mỹ; trong đó, đặc biệt chú trọng đạo đức, nhân cách, sức khỏe thể chất và tinh thần.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nghiên cứu xây dựng mô hình trường học xã hội chủ nghĩa và thí điểm ở những địa bàn có đủ điều kiện.
Bên cạnh đó, lãnh đạo Đảng, Nhà nước đề nghị Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo đánh giá thực chất việc thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018; tiếp tục rà soát, tinh giản theo hướng thiết thực, giảm tải, bảo đảm mọi học sinh đều được học tập, trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết. Các đơn vị cũng cần rà soát, hoàn thiện sách giáo khoa và học liệu theo hướng thiết thực, hiệu quả, không làm gia tăng áp lực học tập và chi phí cho học sinh và gia đình.
Thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu chấn chỉnh triệt để các sai phạm, tiêu cực trong giáo dục; kiên quyết xử lý nghiêm bệnh thành tích, gian lận trong học tập và thi cử, dạy thêm - học thêm biến tướng, tiêu cực trong tuyển sinh, đào tạo, cấp bằng, đạo văn, gian lận khoa học, bạo lực học đường và những biểu hiện lệch chuẩn trong quan hệ thầy - trò.
Giáo dục đi trước một bước để chuẩn bị nguồn nhân lực và nhân tài cho tương lai đất nước, cũng là yêu cầu đặc biệt quan trọng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhắc tới. Đồng thời, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phải có chính sách đủ mạnh để phát hiện sớm, đào tạo, thu hút, sử dụng và trọng dụng nhân tài.
Cùng với đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng cần đặt công nghệ đúng vị trí là phương tiện giáo dục, không thay thế bản chất nhân văn của giáo dục.
"Quan điểm xuyên suốt là không để AI suy nghĩ thay người học, mà sử dụng AI để giúp người học nâng cao tri thức, năng lực tư duy và sáng tạo", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
