Tuổi dậy thì là cột mốc quan trọng trong cuộc đời mỗi người. Ở giai đoạn này, cơ thể chúng ta có những thay đổi không chỉ về sinh lý mà còn cả tâm lý. Nhiều khi những sự thay đổi ấy lại khiến bạn rơi vào tình trạng không làm chủ được bản thân và dễ mắc phải các hội chứng tiêu cực. Dưới đây là những hội chứng tâm lý mà chúng ta dễ mắc ở tuổi dậy thì.
Stress và trầm cảm
Ở độ tuổi nhạy cảm này, các bạn thường dễ bị áp lực từ học tập, gia đình, bạn bè… Thậm chí, cả những suy nghĩ tiêu cực về vóc dáng hay trình độ cá nhân, những mong muốn vượt quá khả năng bản thân và gia đình… cũng dẫn đến stress.
Khi rơi vào trạng thái stress, chúng ta thường cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng, lo âu, đau đầu, suy nghĩ luẩn quẩn, giấc ngủ không yên… Điều này ảnh hưởng rất lớn đến kết quả học tập cũng như sức khỏe.
Bên cạnh stress, trầm cảm cũng là triệu chứng tâm lý phổ biến. Nguyên nhân là do những thay đổi từ lượng hormon trong cơ thể, áp lực từ xung quanh, từ học hành, bố mẹ, thầy cô, bạn bè hay cả từ các chất kích thích..., với nhiều triệu chứng như hay buồn bã, không quan tâm tới mọi thứ xảy ra xung quanh và cả với bản thân, dễ mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ, bi quan, sống thu mình, ngại giao tiếp với bạn bè và người thân...
Khi bị trầm cảm, bạn thường tự cô lập mình với thế giới bên ngoài. Thậm chí, rất nhiều bạn chỉ quan tâm và sống trong thế giới “ảo”. Nguy hiểm hơn, stress và trầm cảm ở tuổi dậy thì còn có thể dẫn đến hành vi tự tử.
Rối loạn cảm xúc
Những biến đổi tâm lý khiến bạn nhạy cảm hơn, cảm xúc cũng dễ thay đổi hơn. Rối loạn cảm xúc xảy ra khi có tình trạng rối loạn tại não bộ, gây nên những bất ổn về tinh thần như chuyển từ cảm xúc hưng phấn sang cảm xúc ức chế một cách nhanh chóng hoặc ngược lại, thoắt buồn thoắt vui.
Nguyên nhân của căn bệnh này thường là do những biến đổi ở tuổi dậy thì sẽ khiến chúng mình nhạy cảm hơn, dễ bị tác động bởi các áp lực trong học tập, làm việc…
Biểu hiện của rối loạn cảm xúc là chán ăn (dù đang đói), mất ngủ, gầy sút, hoạt động chậm chạp, mất tập trung, hay quên, vẻ mặt không tươi tắn...Các em dễ bị sốc trước những lời chọc ghẹo của bạn bè, hay suy diễn đến những trạng thái tiêu cực...
Rối loạn tâm lý
Các biểu hiện dễ thấy nhất của căn bệnh rối loạn tâm lý là biếng ăn, mất ngủ, mệt mỏi, dễ cáu gắt, lo âu, học tập giảm sút… Nặng hơn, một số trường hợp còn có cả các biểu hiện như nói năng lung tung, khóc cười vô cớ, dễ hoảng sợ, ngại tiếp xúc với người khác…, thậm chí còn có ý định tự tử nữa đấy!
Rối loạn hành vi
Ở tuổi mới lớn, những định hình về xã hội xung quanh chưa thể toàn diện như người trưởng thành. Các bạn có thể bị tác động chỉ từ sách báo, phim ảnh bạo lực, các văn hóa phẩm đồi trụy và cả từ bạn bè xấu. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến rối loạn hành vi và gây nên những hậu quả nghiêm trọng như gây thương tích cho người khác, chống người thi hành công vụ, trộm cắp, đua xe mạo hiểm…
Khi mắc phải căn bệnh này, các bạn trẻ thường có hành vi xâm phạm sớm và rất khó thích ứng với xã hội. Một số trường hợp có thể thích ứng với các hoạt động xã hội nhưng vẫn có hành vi chống đối, phạm pháp. Việc điều trị căn bệnh này cũng rất khó khăn, đòi hỏi phải có sự phối hợp khắt khe từ bản thân người bệnh và những người xung quanh. Do đó, cách tốt nhất là chúng mình hãy phòng tránh ngay từ đầu nhé!
Tips giúp phòng chống các thay đổi tâm lý ở tuổi dậy thì:
- Hãy tâm sự với bạn bè hoặc bố mẹ khi có biểu hiện của các bệnh tâm lý như trên để tìm sự giúp đỡ.
- Tích cực tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội, tránh tiếp xúc với các loại phim ảnh, các trò chơi bạo lực hay văn hóa phẩm đồi trụy…
- Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cho cơ thể bằng các thực phẩm lành mạnh, chăm chỉ tập thể dục để tăng cường sức khỏe…
- Nếu bệnh không giảm hoặc có các dấu hiệu nặng hơn, các bạn hãy tới gặp bác sĩ tâm lý ngay để có hướng điều trị kịp thời nhé!
