Khẳng định vai trò tiên phong tại diễn đàn chính sách cấp quốc gia
Với chủ đề “Từ chính sách đến hành động”, Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu 2026 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Nghệ An tổ chức, hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới 5/6, Ngày Đại dương thế giới 8/6, Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026.
Đây là diễn đàn đối thoại chính sách cấp quốc gia nhằm trao đổi, đề xuất các giải pháp thiết thực cho công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Thông tin tại diễn đàn, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 của Việt Nam đang được hiện thực hóa mạnh mẽ thông qua hệ thống chính sách ngày càng hoàn thiện cùng nhiều chương trình, dự án cụ thể từ trung ương đến địa phương. Bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan quản lý, ngày càng có nhiều doanh nghiệp chủ động kiểm kê khí nhà kính, xây dựng kế hoạch và triển khai các giải pháp giảm phát thải.
Vinamilk là một trong những doanh nghiệp được nhắc đến tại diễn đàn nhờ những bước đi tiên phong trong lĩnh vực phát triển bền vững. Doanh nghiệp đã xây dựng lộ trình hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050 và tham gia Sáng kiến Mục tiêu dựa trên Khoa học (SBTi - Science Based Targets initiative). Các mục tiêu giảm phát thải của Vinamilk được xây dựng theo phương pháp luận SBTi và các chuẩn mực quốc tế, bao gồm mục tiêu ngắn hạn cũng như định hướng dài hạn hướng tới Net Zero.
“Hiện tại, mục tiêu Net Zero của Vinamilk đã được công bố trên website của SBTi. Việc tham gia sáng kiến này giúp doanh nghiệp xây dựng mục tiêu và định hướng hành động giảm phát thải dựa trên cơ sở khoa học, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế”, ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc điều hành Sản xuất kiêm Trưởng dự án Net Zero của Vinamilk, chia sẻ.
Từng bước hiện thực hóa mục tiêu này, Vinamilk đã có những đơn vị đầu tiên đạt trung hòa carbon theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 14068-1 đối với phạm vi phát thải 1 và 2. Đáng chú ý, nhà máy và trang trại đầu tiên đạt trung hòa carbon của doanh nghiệp đều đặt tại Nghệ An - địa phương đăng cai tổ chức diễn đàn năm nay.
Từ kiểm kê đến cắt giảm: Cách tiếp cận dựa trên dữ liệu
Để kiểm soát tổng lượng phát thải ở quy mô quốc gia, đồng thời tạo động lực kinh tế cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch và tối ưu hóa sản xuất theo hướng phát thải thấp, Việt Nam đang chuẩn bị triển khai giai đoạn thí điểm sàn giao dịch carbon.
Hiện có 2.166 cơ sở thuộc diện bắt buộc báo cáo phát thải khí nhà kính. Trong đó, 110 cơ sở phát thải lớn nhất đã được phân bổ hạn ngạch phát thải, chiếm khoảng 40% tổng lượng phát thải trực tiếp của cả nước.
Với quan điểm “không đo được thì không quản trị được”, Vinamilk đã triển khai kiểm kê khí nhà kính từ nhiều năm trước. Hệ thống nhà máy và trang trại của doanh nghiệp đang thực hiện kiểm kê thường xuyên nhằm xác định các nguồn phát thải trọng yếu, từ đó xây dựng giải pháp cắt giảm phù hợp thay vì chỉ dừng lại ở các cam kết định tính.
Cách tiếp cận này bám sát định hướng của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và Nghị định số 06/2022/NĐ-CP của Chính phủ, tạo nền tảng cho hoạt động kiểm kê khí nhà kính, giảm phát thải và tham gia thị trường carbon trong tương lai.
“Việc chủ động tuân thủ và đi trước một bước giúp Vinamilk không chỉ giảm áp lực khi cơ chế hạn ngạch và giao dịch carbon đi vào vận hành, mà còn tận dụng cơ hội tối ưu chi phí ngay trong quá trình chuyển đổi”, ông Minh cho biết.
Theo ông Minh, các giải pháp giảm phát thải thường đi kèm với việc tiết kiệm năng lượng và nguyên vật liệu, từ đó góp phần giảm chi phí sản xuất.
Đơn cử, 4 kho thông minh vận hành tự động của Vinamilk giúp giảm gần 1.900 tấn CO₂ mỗi năm, đồng thời tiết kiệm khoảng 70% năng lượng so với động cơ diesel và phương thức quản lý kho truyền thống. Việc ứng dụng năng lượng mặt trời để cung cấp nước nóng phục vụ vệ sinh trang trại giúp tránh phát thải khoảng 278 tấn CO₂e mỗi năm và giảm đáng kể chi phí điện năng.
Bên cạnh đó, các sáng kiến cải tiến bao bì như giảm độ dày vỏ chai sữa chua uống Probi, tối ưu thiết kế ống hút nhựa hay thay đổi thiết kế nắp chai sữa chua uống xuất khẩu đã giúp giảm khoảng 135 tấn CO₂e, đồng thời hạn chế sử dụng 48 tấn nhựa nguyên sinh.
“Tất cả những giải pháp này, dù nhìn qua có thể là những thay đổi nhỏ, nhưng đều mang lại hiệu quả lớn trong việc giảm phát thải cũng như tối ưu chi phí sản xuất. Qua đó, tạo thêm động lực để cộng đồng doanh nghiệp đồng hành cùng Chính phủ thực hiện mục tiêu Net Zero vào năm 2050”, ông Minh nhấn mạnh.
