Thời gian qua, nhiều địa phương đã nỗ lực huy động cộng đồng cùng tham gia, linh hoạt trong tổ chức lớp học và đạt được những kết quả khả quan.
Nhiều tỉnh, thành phố có 100% đơn vị cấp huyện đã tổ chức mở lớp xóa mù chữ. Tại các vùng biên giới, một số địa phương còn sáng tạo tổ chức lớp học tại nhà dân, chùa, nhà thờ; phối hợp với lực lượng bộ đội biên phòng để vận động người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, tham gia học. Các trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên cũng chủ động phối hợp với các trường tiểu học, THCS và trung tâm học tập cộng đồng để bố trí giáo viên giảng dạy hoặc ký hợp đồng thuê giáo viên thực hiện chương trình xóa mù chữ.
Kết quả phổ cập giáo dục cho thấy tỷ lệ người từ 15 đến 60 tuổi biết chữ mức độ 1 đạt 99,10% và mức độ 2 đạt 97,72%, tăng nhẹ so với năm học trước. Tuy nhiên, cả nước vẫn còn hơn 646.000 người chưa đạt chuẩn biết chữ mức độ 1 và hơn 1,6 triệu người chưa đạt mức độ 2, chủ yếu tập trung ở độ tuổi 36 - 60 tại các vùng khó khăn.
Trong năm học 2024-2025, cả nước đã huy động được hơn 70.000 học viên tham gia các lớp xóa mù chữ. Đáng chú ý, người dân tộc thiểu số chiếm đến 80% trong tổng số học viên, với gần 35.000 người tham gia các lớp xóa mù chữ giai đoạn 1 và gần 36.000 người ở giai đoạn 2.
Kết quả kiểm tra, công nhận xóa mù chữ do UBND các cấp thực hiện cho thấy, 100% đơn vị cấp xã đã đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 1. Có 98,6% xã và 87,3% tỉnh, thành đạt chuẩn mức độ 2. So với năm học trước, đã có 4 tỉnh nâng chuẩn từ mức độ 1 lên mức độ 2, tuy nhiên vẫn còn 8 tỉnh chưa đạt chuẩn mức độ 2.
Bên cạnh đó, các trung tâm học tập cộng đồng và trung tâm giáo dục thường xuyên tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì văn hóa học tập suốt đời. Trong năm học vừa qua, cả nước ghi nhận hơn 24,5 triệu lượt người tham gia các lớp học chuyên đề cập nhật kiến thức, kỹ năng hoặc bồi dưỡng thường xuyên - tăng hơn 883.000 lượt so với năm học trước.
Các chương trình giảng dạy tại trung tâm học tập cộng đồng được xây dựng theo phương châm "cần gì học nấy", đáp ứng nhu cầu thực tiễn với các chủ đề thiết thực như nông nghiệp, khoa học kỹ thuật, chăm sóc sức khỏe, pháp luật, kinh tế nông thôn… Nhờ đó, nhiều người dân có điều kiện học tập suốt đời, tiếp cận tri thức để thoát nghèo và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, Bộ GD&ĐT cũng chỉ ra một số tồn tại. Một số địa phương còn nhiều người chưa biết chữ nhưng chưa huy động được người dân tham gia học. Một số tỉnh đã có nghị quyết quy định mức chi cho công tác xóa mù chữ nhưng nhiều năm không tổ chức được lớp học. Tại nhiều trung tâm, mức độ tự chủ tài chính còn thấp, ảnh hưởng đến tính bền vững của hoạt động. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được tháo gỡ để tiến tới xây dựng một xã hội học tập toàn diện và hiệu quả hơn.
