Bệnh sởi bùng phát hay không phụ thuộc vào cộng đồng tiêm vắc xin 1

Dịch sốt xuất huyết đã được kiểm soát, cẩn trọng với hàng loạt bệnh truyền nhiễm

Hội nghị triển khai công tác phòng, chống dịch bệnh mùa đông xuân khu vực phía Bắc năm 2017 – 2018 là một trong những chương trình nằm  trong công tác phòng, chống dịch bệnh mùa đông xuân nhằm thông báo về tình hình dịch bệnh trong 10 tháng đầu năm 2017; hoạt động trọng tâm, phòng chống dịch bệnh mùa đông xuân 2017 – 2018; tình hình tiêm chủng mở rộng trong 9 tháng đầu năm 2017 và hoạt động phòng chống bệnh tật trong năm cùng với chương trình tiêm chủng mở rộng;… Hội nghị năm nay cũng triển khai kế hoạch thu dung, điều trị và phòng chống lây nhiễm tại các cơ sở điều trị.

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết, Việt Nam đã thực hiện kiểm soát và khống chế khá tốt những bệnh truyền nhiễm. Đặc biệt là ngành y tế đã rất nỗ lực trong việc khống chế dịch bệnh H7N9 suốt năm năm qua. 

Một dịch bệnh “nóng” toàn ngành y tế những ngày tháng 7, 8 vừa qua là sốt xuất huyết đã được kiểm soát và giảm nhẹ. Từ đầu năm đến nay, Việt Nam ghi nhận 156.716 ca mắc với 132.505 ca nhập viện, 30 trường hợp tử vong. Số mắc gia tăng từ đầu tháng năm đến cuối tháng 8-2017. Nhưng từ tuần đầu tháng 9 đến nay, số mắc giảm liên tục ở hầu hết các tỉnh, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết.

Mùa đông xuân là mùa làm tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm hay gặp như cúm, ho gà, viêm não virus, viêm màng não do não mô cầu, tiêu chảy, tay chân miệng, liên cầu lợn… Vì thế, Cục Y tế dự phòng đề nghị các đơn vị thực hiện công tác kiểm soát dịch bệnh; giám sát và phát hiện sớm, đáp ứng kịp thời, xử lý triệt để ổ dịch, không để lan rộng và kéo dài. Bên cạnh đó, rà soát đối tượng và tổ chức tiêm vét, tiêm bổ sung và tổ chức các chiến dịch tiêm phòng để bảo đảm tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ đạt ít nhất 95% theo quy mô xã, phường, đặc biệt đối với bệnh sởi, rubella, ho gà, bạch hầu, viêm não.

Cũng tại Hội nghị này, TS.BS Nguyễn Nhật Cảm, Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội cho biết, từ đầu năm đến nay toàn thành phố đã ghi nhận 45 trường hợp mắc sởi, 1 ca tử vong.

Đặc biệt số ca bệnh tăng nhanh trong hai tháng 9 và 10; xuất hiện tại 40 xã phường của 21 quận huyện.  Bệnh sởi mắc rải rác tại 21 quân, huyện và có xu hướng tăng trong những tuần gần đây với trung bình là 4-5 bệnh nhân/tuần. Hà Nội chiếm 50% số ca mắc sởi tại các tỉnh phía Bắc.

Sẽ có vắc xin tiêm phòng sởi cho trẻ dưới 6 tháng tuổi?

Tuy nhiên, theo Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng Trần Đắc Phu thì cho đến thời điểm hiện nay bệnh sởi cũng chưa có gì bất thường nhưng các địa phương cũng cần phải lưu ý, không được lơ là, cần có mốt số những biện pháp lưu ý ở dịch tễ để phòng chống cho phù hợp khi mà mùa dịch đã đến.

Ông Trần Đắc Phu cho biết, sởi và một số loại bệnh phát triển mạnh khi mùa lạnh tới mà nó có thể kéo dài đến tháng 3, tháng 4 sang năm. Từ khi vắc xin được đưa vào chương trình tiêm chủng thì  dịch sởi không còn bùng phát theo kiểu hàng năm nhưng lại phụ thuộc vào tỷ lệ cộng đồng tiêm vắc xin. Sau khi chúng ta đã làm chiến dịch tiêm chủng cho hơn 1 triệu trẻ em từ 1 – 14 tuổi thì gần như dịch được dập tắt.

Tuy nhiên, dù biện pháp chủ yếu để phòng chống bệnh sởi là tiêm vắc xin phòng bệnh, nhưng đến nay cũng vẫn còn 13/322 (4%) huyện có tỷ lệ tiêm vắc xin sởi thấp.

Bài học từ năm 2014 dịch sởi trên toàn quốc là bài học quý giá để toàn ngành y tế có được những biện pháp phòng tránh dịch bệnh từ ban đầu.

Theo PGD. TS Trần Đắc Phu, so với năm 2016 thì số ca mắc vẫn thấp hơn. Như tại bệnh viện nhi, bệnh viện Xanh-phôn Hà Nội có những trường hợp trẻ đã mắc sởi tại Hà Nội và một số tỉnh lân cận. Tuy nhiên, phần lớn những trẻ bị mắc này đều trên đối tượng nền ví dụ: trẻ mắc tim bẩm sinh, trẻ mắc bệnh mãn tính và không được tiêm và đặc biệt lưu ý có một số trẻ chưa đủ 9 tháng tuổi nên chưa được tiêm. Nguyên nhân là do đối với trẻ 9 tháng tuổi, khi mà hết hệ miễn dịch (từ 9 tháng trở nên) thì lúc đó chúng ta tiêm chủng mới có tác dụng. Thêm vào đó là do bà mẹ khi mang thai đã không có hệ miễn dịch với bệnh do ngày trước không bị mắc bệnh hay không được tiêm chủng từ đó dẫn đến việc trẻ khi đẻ ra cũng không có hệ miễn dịch.

Về giải pháp phòng, chống bệnh sởi  Cục trưởng Trần Đắc Phu cho biết: Thứ nhất là,  tiêm vét cho toàn bộ những đối tượng đến tuổi tiêm chủng mà chưa được tiêm chủng, như Hà Nội đã tổ chức các đội xung kích để kêu gọi đi tiêm chủng. Thứ hai là, tổ chức 1 tháng tiêm chủng 1 lần,  rồi cố gắng 1 tuần 1 lần... Hiện tại, vắc xin dành cho trẻ dưới 6 tháng tuổi vẫn đang được nghiên cứu.

Trong trường hợp có dịch bệnh xảy ra phải có Công văn kịp thời chỉ đạo cac Sở Y tế, các bệnh viện trực thuộc để có những phương án phòng bệnh thích hợp. Cùng với đó là công tác tổ chức tập huấn, chỉ đạo cho các bệnh viện tuyến dưới hướng dẫn chuẩn đoán, điều trị.

Duy Minh