Hoàn thiện quy định, phù hợp với thực tiễn mới
Nội dung sửa đổi tập trung vào ba nhóm chính: cách thức lựa chọn các dự án dự thi cấp quốc gia, quy định về tổ chức cuộc thi, và công tác tổ chức ở cấp đơn vị dự thi. Việc sửa đổi này được thực hiện trong bối cảnh sáp nhập các tỉnh, thành phố từ 63 xuống còn 34 đơn vị hành chính, nhằm tinh gọn bộ máy, đồng thời đảm bảo phù hợp với thực tiễn tổ chức cuộc thi hiện nay.
Bộ GD&ĐT cho biết, sau thời gian thực hiện Thông tư 06, một số quy định chưa thật sự sát thực tế, chưa làm rõ vai trò và nhiệm vụ của các cấp tổ chức thi. Vì vậy, việc điều chỉnh lần này nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo tính công khai, minh bạch, và khuyến khích phong trào nghiên cứu khoa học trong trường học.
Bên cạnh đó, dự thảo còn nhấn mạnh yêu cầu nâng cao liêm chính khoa học trong nghiên cứu của học sinh. Các dự án được chọn dự thi cấp quốc gia sẽ được công bố công khai, có sự giám sát của xã hội, đảm bảo trung thực và khách quan. Đây cũng là bước cụ thể hóa Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 202/2025/QH15 của Quốc hội về phát triển giáo dục, sắp xếp hành chính và đổi mới mô hình quản lý.
Thay đổi cách tính số lượng dự án và khuyến khích đơn vị đạt giải quốc tế
Một điểm mới đáng chú ý trong dự thảo là cách tính số lượng dự án dự thi tối đa của từng đơn vị. Theo đó, các sở GD&ĐT sẽ được phân bổ chỉ tiêu dựa trên tỷ lệ phần trăm số dự án dự thi cấp sở so với tổng số của toàn quốc. Cách tính này giúp việc lựa chọn trở nên công bằng hơn, tránh tình trạng “cào bằng”, đồng thời khuyến khích các địa phương có phong trào nghiên cứu mạnh mẽ.
Cụ thể, các đơn vị có quy mô nhỏ được đăng ký tối đa 3 dự án; đơn vị có tỷ lệ dự án lớn hơn 1% và nhỏ hơn hoặc bằng 5% được đăng ký 6 dự án; từ 5% đến 10% được 9 dự án; và trên 10% được 12 dự án. Riêng các trường trực thuộc Bộ GD&ĐT, đại học, viện hoặc học viện được đăng ký tối đa 3 dự án, tăng 1 dự án so với trước.
Ngoài ra, các đơn vị có dự án đạt giải quốc tế từ giải Tư trở lên trong năm trước đó sẽ được phép cử thêm 1 dự án tham dự cấp quốc gia. Điều này nhằm khuyến khích, ghi nhận nỗ lực của những đơn vị, học sinh có thành tích nổi bật, đồng thời tạo động lực phát triển phong trào nghiên cứu khoa học kỹ thuật trong học sinh trung học trên cả nước.
Dự kiến, quy định chuyển tiếp sẽ được áp dụng từ cuộc thi năm học 2025-2026, đảm bảo ổn định trong giai đoạn đầu triển khai sau sáp nhập hành chính. Việc ban hành Thông tư sửa đổi lần này được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy nghiên cứu khoa học trong trường học, lan tỏa tinh thần sáng tạo, trung thực và hội nhập của học sinh Việt Nam trong thời đại mới.
