Công tác chuyển đổi số được triển khai mạnh mẽ
Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn tổng kết, năm học 2025-2026 diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và yêu cầu mới. Đặc biệt, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển GDĐT tạo nền tảng chính trị quan trọng để toàn ngành chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy quản trị phát triển, lấy chất lượng, hiệu quả và người học làm trung tâm.
Trong bối cảnh đó, toàn ngành Giáo dục đã nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, đoàn kết, chủ động và sáng tạo trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Chúng tôi rất chia sẻ với các đồng chí lãnh đạo sở, cán bộ quản lý và tập thể các nhà giáo ở các cơ sở giáo dục. Trong bối cảnh như vậy, với một khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu rất cao, thời gian thực hiện với tốc độ rất ngắn nhưng những kết quả đạt được là rất đáng ghi nhận và tạo nền tảng quan trọng cho năm học mới và cho giai đoạn tiếp theo.
Kết quả đạt được cụ thể gồm: Công tác tham mưu thể chế, cơ chế, chính sách tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý cho đổi mới giáo dục. Nhiều chủ trương lớn của Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã được cụ thể hóa kịp thời, tạo điều kiện để các địa phương chủ động hơn trong quản trị và phát triển giáo dục.
Chất lượng giáo dục tiếp tục có chuyển biến tích cực. Việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cơ bản bảo đảm tiến độ; phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá tiếp tục đổi mới theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học; giáo dục mũi nhọn, giáo dục đại trà và giáo dục vùng khó khăn đều có những kết quả đáng khích lệ.
Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục tiếp tục là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục, được củng cố tăng cường cả về số lượng và chất lượng. Mặc dù còn nhiều khó khăn về biên chế và điều kiện làm việc, đội ngũ nhà giáo đã nỗ lực vượt khó, tận tâm với nghề, tích cực đổi mới phương pháp dạy học và đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của ngành.
Công tác chuyển đổi số và đổi mới quản trị giáo dục được triển khai mạnh mẽ hơn. Cơ sở dữ liệu ngành Giáo dục tiếp tục được hoàn thiện; việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành và trong dạy học ngày càng đi vào thực chất, từng bước hình thành phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, phương pháp dạy và học cá thể hóa học tập.
Đặc biệt, sự phối hợp giữa Bộ GDĐT với các bộ, ngành, địa phương ngày càng chặt chẽ, hiệu quả hơn. Nhiều khó khăn, vướng mắc đã được tháo gỡ ngay từ cơ sở. Từ sáng kiến của các địa phương, các Giám đốc Sở GDĐT, các hiệu trưởng trường phổ thông góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu lực quản lý nhà nước và tạo sự đồng thuận trong toàn ngành.
Xác định những thước đo cụ thể
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đề nghị, trong năm học 2026-2027, ngành Giáo dục cần xác định những thước đo cụ thể. Trong đó, cần cụ thể hóa những thước đo về kết quả thực chất mà toàn ngành phải hoàn thành.
Thứ nhất, trả lại chất lượng giáo dục thực chất cho học sinh, xây dựng một hệ thống học thật, thi thật, nhân tài thật và giá trị thật.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhắc lại lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: "Những học sinh vào lớp 1 năm nay, hơn chục năm sau sẽ hoàn thành THPT và học xong học nghề, hoặc đại học. Các em sẽ là lực lượng gánh vác sứ mệnh phát triển, xây dựng đất nước. Những sinh viên vào đại học năm nay, 4-5 năm nữa ra trường, cũng là thời điểm năm 2030, sẽ đóng góp như thế nào vào việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai chữ số của quốc gia, xây dựng một xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa và phát triển".
Vì vậy, theo Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, học sinh, sinh viên khi ra trường phải có phẩm chất và năng lực thực chất; trở thành những công dân toàn cầu, đồng thời tích hợp các giá trị truyền thống của dân tộc và làm chủ những công nghệ mới.
"Chúng ta cần chấm dứt triệt để tình trạng nâng điểm, làm đẹp học bạ, chạy theo thành tích và kết quả thi đua. Trong hệ thống giáo dục, cần hình thành và giáo dục tinh thần liêm chính học thuật cho học sinh ngay từ trên bục giảng, từ mầm non và các cấp học tiếp theo", Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nói.
Nội dung thứ hai Bộ trưởng Bộ GD&ĐT nhắc đến là giải phóng thực chất sức lao động của người thầy. Ngành Giáo dục lấy học sinh làm trung tâm, sinh viên làm trung tâm, vì sự tiến bộ của học sinh, sinh viên. Nhưng đồng thời, phải đề cao giá trị và những đóng góp của người thầy, bởi người thầy chính là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục.
Muốn nâng cao chất lượng giáo dục, ngành Giáo dục phải giải phóng thực chất sức lao động của người thầy. Đo lường sự thành công của một Giám đốc Sở GD&ĐT không chỉ dựa vào số lượng học sinh giỏi, mà còn phải xem giáo viên của tỉnh, thành phố mình có bớt vất vả vì thủ tục hành chính, vì những công việc không thuộc lĩnh vực chuyên môn dạy học hay không. Vì vậy, phải giảm sổ sách, giảm thủ tục hành chính, giảm những công việc khác, những phong trào, hội thi và danh hiệu mang tính hình thức.
Thứ ba, tập trung tối ưu hóa nguồn lực và kiên quyết chống lãng phí. Ngành Giáo dục nói về thiếu giáo viên, đó là một thực tế. Tuy nhiên, nói về thừa biên chế, cũng là một thực tế. Nhưng ở nhiều địa phương, tỷ lệ giáo viên trên lớp còn thấp hơn nhiều so với mức quy định của Bộ GD&ĐT. Vấn đề nằm ở chỗ thời gian qua, ngành Giáo dục chưa mạnh dạn trong việc điều chuyển, sắp xếp, dẫn đến tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ.
Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ, tiến tới sắp xếp các cơ sở giáo dục theo quan điểm "giảm để tăng": giảm đầu mối cơ sở giáo dục để tăng cường đội ngũ nhà giáo trực tiếp làm công tác giảng dạy. Theo Bộ trưởng, đây là một giải pháp để tối ưu hóa nguồn lực.
Thứ tư, tập trung nâng cao, cải thiện các chỉ số phát triển giáo dục. Bộ GD&ĐT đang xây dựng một bộ chỉ số. Những bộ chỉ số này không mang tính hình thức, mà hết sức thiết thực, nhằm đánh giá mức độ tiếp cận giáo dục có chất lượng, mức độ tiếp cận công bằng tại các địa phương và chất lượng giáo dục thực chất của các địa phương, các xã trong một tỉnh, thành phố. Bộ GD&ĐT cũng sẽ đánh giá việc chuẩn bị nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực cho tương lai. Những chỉ số này sắp tới chúng tôi sẽ lấy ý kiến, đề ra để chúng ta cùng phấn đấu đạt được và cải thiện. Chỉ có những chỉ số thực chất thì ngành Giáo dục mới tạo ra những thay đổi thực chất.
Thứ năm, củng cố và tăng cường niềm tin thực chất của nhân dân đối với ngành Giáo dục. Đó là sự an tâm của từng phụ huynh, của toàn xã hội mỗi khi năm học mới bắt đầu. Làm sao để mỗi phụ huynh đều tin tưởng khi gửi con mình đến trường; để các em được sống và học tập trong một môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thực chất, trung thực. Để toàn xã hội có thể tin tưởng vào công tác đánh giá, kiểm tra, thi cử của ngành Giáo dục trong những năm tới.
