Vào đầu năm 2016, Liza Goldberg đã ứng tuyển việc làm với các nhà khoa học tại Trung tâm Không gian Goddard của NASA. Khi ấy cô bạn này mới 14 tuổi mà NASA chỉ chấp nhận nhân viên từ 16 tuổi.
Thế nhưng may mắn đã tới với Liza Goldberg khi được 2 chuyên gia về vệ tinh là David Lagomasino và Temilola Fatoyinbo nhận được thông tin ứng tuyển. Kèm theo yêu cầu ứng tuyển là nghiên cứu về cây cối liên quan tới biến đổi khí hậu và đo sự tăng trưởng của các cây phong con. Trước đó, cô bạn đã làm điều này ở sân sau nhà 1 lần/tuần trong suốt 3 năm.
Hai nhà khoa học của NASA rất hào hứng trước nghiên cứu này: "Cô bạn này xem chừng rất tuyệt vời. Chúng tôi chợt nhớ ra một số công việc mà Liza Goldberg có thể làm và đã đưa cô ấy vào Cơ quan hàng không và Vũ trụ Mỹ".
Lagomasino và Fatoyinbo nghĩ rằng Liza Goldberg có thể giúp họ sử dụng dữ liệu vệ tinh để lập bản đồ về những cây đước ở hàng chục quốc gia nhiệt đới. Bởi cây đước ở rừng ngập mặn là hệ sinh thái quan trọng. Nơi đó có carbon và dinh dưỡng để nuôi cá và tôm phục vụ hàng triệu người. Nhưng nhiều điều về cây đước vẫn còn nhiều bí ẩn.
Chưa đầy 2 năm, Goldberg đã phát triển thành hệ thống cảnh báo sớm đầu tiên trên thế giới xác định nơi những cây đước đang bị đe dọa. Công trình nghiên cứu được kết hợp dữ liệu từ 4 vệ tinh về sự tăng trưởng của những cây đước, lượng mưa, tăng trưởng đô thị, nông nghiệp...Các điểm ảnh màu lục, vàng và đỏ trên bản đồ Google Earth sẽ cho biết mức độ đe doạn từ thấp đến cao.
Liza Goldberg. (Ảnh: chụp màn hình The Sun)
Liza Goldberg từ chỗ không có nhiều hiểu biết về vệ tinh nay cô đã cống hiến một công trình nghiên cứu quan trọng cho NASA. Đây quả thực là một kỳ tích với nữ sinh trường trung học.
Trước khi được làm việc ở NASA, cô bạn chỉ một lần được tận mắt nhìn thấy các cây đước trong chuyến đi tới Fort Myers, bang Florida.
Cô bạn đã dành nhiều thời gian trong mùa hè đó phân tích các hình ảnh do những vệ tinh Landsat của NASA chụp vùng bờ biển châu Phi và xác định xem cô đang thấy rừng đước, nước hay chỉ là bùn.
Trong một tuần, cô thực hiện 10.000 phân loại như thế. Các cố vấn của cô chẳng bao lâu nhận thấy rằng cô bạn đã sẵn sàng cho một điều gì đó sáng tạo hơn một chút.
Vào thời điểm đó, có tin đưa rằng rằng gần 7.770 hecta rừng đước đã biến mất khỏi một vịnh ở Úc - một trong những diện tích đước bị mất đi lớn nhất từ trước đến thời điểm đó. "Mình thật sự mừng muốn điên lên được khi thấy những cây đước trong bản tin", Liza kể lại.
Qua công trình nghiên cứu này cô cũng phát hiện rằng có tới một nửa số cây đước trên thế giới đã biến mất và số còn lại đang bị đe dọa bởi sự xói mòn của nước biển, phát triển đô thị và hoạt động của con người.
Liza Goldberg cho rằng: "Mình không muốn chỉ phân tích những số liệu trong quá khứ mà còn muốn tìm ra những giải pháp hữu ích để cứu lấy những cây đước".
Vào tháng 7 vừa rồi, Liza Goldberg đã đủ tiến bộ nên Lagomasino thuyết phục cô bé nộp đơn ứng cử để được trình bày tại lần gặp mặt mùa thu của Liên minh địa vật lý Mỹ ở New Orleans - một trong những sự kiện khoa học lớn nhất thế giới, quy tụ hơn 20.000 nhà khoa học về không gian và trái đất.
"Nó tiên tiến hơn những gì mà tổ chức của tôi có thể tạo ra được. Có hàng đống dữ liệu, nó giúp chúng tôi biết chuyện gì đang xảy ra và có hành động phù hợp", Aurelie Shapiro - một nhà nghiên cứu đước tại văn phòng Berlin của Quỹ bảo tồn thiên nhiên thế giới, cho biết.
Ngọc Hà (Theo The Sun)
