Ngày 18/01/2022, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 90/QĐ-TTg về phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025 và hưởng ứng phong trào thi đua “Vì người nghèo – Không để ai bị bỏ lại phía sau”. Thời gian qua, các bộ, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội, UBND các tỉnh, thành phố cùng các tổ chức kinh tế, xã hội, nghề nghiệp, doanh nghiệp và người dân đã tích cực triển khai, cụ thể hóa phong trào, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên.
Công tác xoá đói, giảm nghèo bền vững là một trong những chủ trương lớn của Đảng trong suốt quá trình thực hiện công cuộc đổi mới, phát triển, xây dựng đất nước. Đảng, nhà nước đã ban hành nhiều chính sách, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Công tác giảm nghèo đã đạt được thành tựu lớn, các hộ nghèo đã có xu hướng giảm, nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo, nhiều địa phương đã có các chính sách hỗ trợ để dân có công việc, thu nhập ổn định, vươn lên thoát nghèo, xây dựng nông thôn mới. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều năm 2024 còn dưới 1,9%, tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số còn dưới 13,5%.
Trong thành tích chung đó, có sự đóng góp của phong trào thi đua "Vì người nghèo không để ai bị bỏ lại phía sau". Từ phong trào thi đua đã xuất hiện nhiều tấm gương điển hình tiên tiến, nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo giúp người nghèo thoát nghèo bền vững, ổn định cuộc sống.
Những tập thể tiêu biểu
Huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa là địa phương miền núi đạt nhiều thành tựu nổi bật trong công tác giảm nghèo, phát triển sản xuất và du lịch cộng đồng. Mặc dù là huyện miền núi, dân số trên 104.000 người thuộc ba dân tộc chính là: Mường, Thái và Kinh cùng sinh sống, nhưng huyện Bá Thước đã nỗ lực vượt khó, từng bước vươn lên bằng chính nội lực của mình. Hiện nay, huyện Bá Thước có 13 sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao.
Huyện xây dựng thành công hàng chục mô hình giảm nghèo như: Mô hình nuôi bò sinh sản tại các xã Điền Quang, Ái Thượng; mô hình trồng rừng, kết hợp chăn nuôi tại các xã: Thành Sơn, Thiết Ống. Ngoài ra, hiện nay Bá Thước đã có trên 60 cơ sở lưu trú cộng đồng theo hình thức homestay; có hơn 100 hộ được hưởng lợi gián tiếp từ việc tham gia chăn nuôi, trồng rau sạch, dệt thổ cẩm và các dịch vụ khác... cung cấp cho các nhà hàng, phục vụ khách du lịch. Dự kiến đến năm 2025, huyện sẽ giảm tỷ lệ nghèo đa chiều xuống còn 8,13%, trở thành một trong hai huyện đầu tiên của Thanh Hóa thoát khỏi danh sách huyện nghèo.
Ở tỉnh Lào Cai, Nhân dân và cán bộ xã Võ Lao, huyện Văn Bàn là một trong những điển hình tiêu biểu trong thực hiện chương trình giảm nghèo bền vững. Đây là xã vùng I nằm ở phía bắc huyện Văn Bàn, với hơn 14.000 nhân khẩu thuộc 4 dân tộc Tày, Kinh, Dao, Xa Phó cùng chung sống.
Võ Lao từng đối mặt với không ít khó khăn về điều kiện tự nhiên và kinh tế, nhưng đã chủ động thực hiện kế hoạch giảm nghèo bền vững với nhiều giải pháp đồng bộ như: Hỗ trợ sản xuất, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và tiếp cận dịch vụ xã hội. Nhờ đó, giai đoạn 2021-2025, xã liên tục hoàn thành, vượt các chỉ tiêu giảm nghèo và trở thành địa phương có tỷ lệ hộ nghèo thấp nhất huyện.
Với tỉnh Bắc Kạn, hợp tác xã Tài Hoan, thôn Chè Cọ, xã Côn Minh, huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn, là điểm sáng trong phát triển kinh tế tập thể gắn với giảm nghèo bền vững tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thành lập năm 2018 với chỉ 14 thành viên, đến nay hợp tác xã đã mở rộng lên 40 thành viên, giải quyết việc làm ổn định cho 55 lao động địa phương - phần lớn là người dân tộc thiểu số.
Dưới sự điều hành tâm huyết của bà Nguyễn Thị Hoan, Giám đốc Hợp tác xã, Hợp tác xã Tài Hoan không ngừng mở rộng quy mô, chuyên nghiệp hóa sản xuất miến dong theo chuỗi giá trị khép kín. Hợp tác xã hiện đang liên kết với hơn 2.000 hộ dân trồng dong riềng theo kỹ thuật canh tác tiên tiến, cho năng suất và chất lượng cao. Năm 2024, sản lượng miến đạt 350 tấn, cao nhất trong số các hợp tác xã sản xuất miến của tỉnh Bắc Kạn. Sản phẩm miến dong Tài Hoan đã được công nhận đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia.
Những cá nhân có đóng góp để "giảm nghèo bền vững"
Bà Trần Thị Chung, Bí thư chi bộ, Trưởng xóm Đoàn Kết (huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng) tích cực phổ biến ứng dụng khoa học kỹ thuật, kinh nghiệm sản xuất, giúp đỡ hộ nghèo trong xóm vươn lên thoát nghèo.
Từ chỗ luôn thiếu đói do không có việc làm ổn định, bà đã mạnh dạn vay vốn ngân hàng, đầu tư sản xuất nông nghiệp ứng dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp hiệu quả cao. Đồng thời, bà tích cực phổ biến việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, kinh nghiệm sản xuất cho trên 130 hộ nông dân khác; giúp đỡ, động viên 25 hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ khó khăn trong xóm vươn lên thoát nghèo.
Hộ gia đình bà Nguyễn Thị Mơ huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh là tấm gương sáng về nghị lực vượt khó. Sau khi chồng mất đột ngột vào năm 2013, bà Mơ một mình nuôi 3 con nhỏ trong điều kiện khó khăn. Nhờ sự hỗ trợ của chính quyền và Ngân hàng Chính sách xã hội, năm 2020 bà vay vốn đầu tư chăn nuôi, từng bước tăng thu nhập và tự nguyện đăng ký thoát nghèo. Đến cuối năm 2022, gia đình bà đã trở thành hộ khá. Không chỉ vậy, bà còn chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, hỗ trợ các hộ nghèo khác cùng vươn lên.
Ông Lê Minh Thọ, Giám đốc Công ty TNHH MTV Tràng An Ninh Bình, một doanh nhân điển hình với nhiều hoạt động thiện nguyện. Trong suốt 4 năm qua, ông đã hỗ trợ cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn các phần quà như xe lăn, quà tết, học bổng hỗ trợ học sinh khó khăn, xây nhà cho người nghèo và đồng hành cùng các phong trào hiến máu nhân đạo, trao tặng hàng nghìn suất quà đến người dân có hoàn cảnh đặc biệt, với tổng trị giá lên đến hàng tỷ đồng.
Những tập thể, cá nhân trên đã được Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương (Bộ Nội vụ) long trọng tổ chức chương trình giao lưu điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua "Vì người nghèo không để ai bị bỏ lại phía sau" khu vực phía Bắc. Từ đó lan tỏa phong trào thi đua "Vì người nghèo không để ai bị bỏ lại phía sau".
