Phú Hòa và hành trình bứt phá của xã nông thôn mới kiểu mẫu
Dấu ấn rõ nét nhất cho sự thay đổi căn bản của nông thôn Đồng Nai chính là câu chuyện của xã Phú Hòa, một địa phương đã có những bước tiến thần tốc khi đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao vào năm 2023 và tiếp tục vươn lên thành xã nông thôn mới kiểu mẫu chỉ một năm sau đó. Thành công tại xã Phú Hòa bắt nguồn từ việc thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận công tác giảm nghèo. Chính quyền địa phương đã tạo môi trường thuận lợi để các hộ gia đình ở xã có những sự bứt phá rõ rệt.
Minh chứng rõ ràng nhất cho sự khởi sắc này là mức thu nhập bình quân đầu người tại địa phương đã tăng hơn gấp đôi, từ 45 triệu đồng vào năm 2020 lên tới 93 triệu đồng vào năm 2024. Để có được sự nhảy vọt này, xã đã tận dụng tối đa vai trò của các cá nhân tiên phong trong phát triển kinh tế. Những trang trại trồng mít, bưởi hay nuôi dê mang lại thu nhập hàng tỷ đồng bên cạnh làm giàu cho chủ hộ đã trở thành những trung tâm đào tạo kỹ thuật và hỗ trợ vốn ngay tại địa phương. Sự lan tỏa này mạnh mẽ đến mức hiện nay toàn bộ hộ dân tại ấp 4, xã Phú Hòa đều đạt mức sống trung bình trở lên, với hơn 65% là hộ khá và giàu.
Những trường hợp như bà Trần Thị Liên là minh chứng sống động nhất cho những chính sách đột phá tại địa phương. Từ một hộ thuộc diện hộ nghèo, nhờ sự đồng hành sát sao của chính quyền từ khâu cấp vốn vay đến dạy cách tính toán làm ăn hiệu quả, gia đình bà đã có thể xây dựng nhà cửa kiên cố và tự tin hỗ trợ lại những người hàng xóm xung quanh. Đến nay, Phú Hòa đã hoàn toàn xóa bỏ hộ đói, hộ cận nghèo giảm xuống dưới mức 1%, khẳng định một nền tảng kinh tế nông thôn vững chắc.
Gắn kết an sinh với bảo tồn văn hóa vùng đặc thù
Bên cạnh những vùng chuyên canh nông nghiệp, công tác giảm nghèo tại các địa bàn đặc thù như xã Long Thành cũng mang lại nhiều bài học sâu sắc. Xã Long Thành có sự hiện diện của 17 thành phần dân tộc khác nhau, chính quyền đã khéo léo gắn kết công tác an sinh xã hội với việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Thay vì chỉ tập trung vào hỗ trợ vật chất đơn thuần, địa phương đã đầu tư mạnh mẽ vào giáo dục và đời sống tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Điểm nhấn tiêu biểu là việc xây dựng phòng đọc sách và lớp học tiếng Chăm ngay trong khuôn viên Thánh đường Hồi giáo. Cách làm này không chỉ giúp người dân tiếp cận tri thức, nâng cao dân trí mà còn khơi dậy lòng tự hào dân tộc và ý chí tự lực vươn lên từ chính bản sắc quê hương. Hiệu quả được chứng minh rõ rệt khi số hộ nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số giảm mạnh qua các năm, đến năm 2024 chỉ còn lại 6 hộ thuộc đối tượng đặc biệt neo đơn hoặc quá tuổi lao động.
Tương tự, tại xã Định Quán, phong trào “Mỗi xã một mô hình thoát nghèo” đã tạo nên một làn sóng sản xuất nông sản sạch rộng khắp. Các mô hình chăn nuôi dê và trồng mít Thái đã giúp nhiều hộ nông dân đạt thu nhập từ 100 đến 300 triệu đồng mỗi năm. Nhờ sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị và nhân dân tại xã đã về đích nông thôn mới nâng cao sớm hơn kế hoạch. Điều này minh chứng cho một tư duy quản lý lấy chất lượng cuộc sống thực tế của người dân làm thước đo giá trị cao nhất.
Huy động tổng lực nguồn lực cho mục tiêu giảm nghèo toàn diện
Để có được những nhịp cầu thoát nghèo vững chắc đó, tỉnh Đồng Nai đã huy động và quản lý hiệu quả một nguồn lực tài chính khổng lồ trong suốt một thập kỷ qua. Trong giai đoạn 2014 - 2024, hơn 1.362 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh đã được ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội để tiếp sức cho người nghèo và các đối tượng chính sách. Tổng nguồn vốn huy động từ nhiều nguồn lực khác nhau lên tới 3.700 tỷ đồng đã được cụ thể hóa thành hơn 10.500 mô hình sinh kế, giúp hàng chục nghìn hộ dân thoát nghèo bền vững.
Hệ thống an sinh của tỉnh được phủ rộng đã góp phần chăm lo cho tương lai thế hệ trẻ với việc hỗ trợ học phí cho hơn 25.000 học sinh, sinh viên và tạo việc làm ổn định cho 130.000 lao động. Những ngôi nhà tình thương vững chãi mọc lên khắp các vùng quê là minh chứng cho tinh thần “lá lành đùm lá rách”.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai, để duy trì và phát triển thành quả, tỉnh đang tập trung vào 5 chiến lược cốt lõi: thực hiện đồng bộ các chính sách an sinh xã hội; đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với kinh tế xanh và bền vững; phát triển các mô hình sản xuất cộng đồng có tính liên kết cao; huy động tối đa nguồn lực xã hội hóa; ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý hộ nghèo để đảm bảo tính minh bạch, công bằng.
Đồng Nai xác định giảm nghèo không phải là đích đến cuối cùng mà là nhiệm vụ chính trị gắn liền với việc xây dựng nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu. Nhờ lộ trình đúng đắn, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều của tỉnh đã giảm bình quân hơn 1% mỗi năm. Thu nhập bình quân đầu người toàn tỉnh đã có sự bứt phá ngoạn mục: từ 64 triệu đồng (năm 2014) lên gần 140 triệu đồng (năm 2025). Đây là minh chứng rõ nét nhất cho sự phát triển bền vững từ gốc.
Trong thời gian tới, tỉnh Đồng Nai cam kết tiếp tục nâng cao chất lượng sống cho người dân, đảm bảo mọi cư dân nông thôn đều được tiếp cận đầy đủ y tế, giáo dục, việc làm và nhà ở. Tỉnh khuyến khích nhân rộng các mô hình kinh tế sáng tạo, lấy tinh thần tự lực của người dân làm động lực chính. Với sự đồng hành của chính quyền, doanh nghiệp và tâm thế vươn lên của mỗi cá nhân, nông thôn Đồng Nai đang chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới một tương lai công bằng, thịnh vượng và đậm chất nhân văn.
