Loa truyền thanh – “cầu nối” thông tin ở vùng cao
Xã Phình Giàng được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Phình Giàng và Pú Hồng cũ, có diện tích tự nhiên 22.637ha, gồm 26 bản với các dân tộc sinh sống chủ yếu là Mông, Thái, Khơ Mú… Sinh kế của người dân chủ yếu dựa vào trồng trọt, chăn nuôi quy mô nhỏ, phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên. Tỷ lệ hộ nghèo của xã hiện vẫn ở mức cao, chiếm hơn 42%; hộ cận nghèo gần 19%.
Cùng với khó khăn về kinh tế, cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của Phình Giàng còn thiếu đồng bộ. Hạ tầng giao thông, nhất là tỷ lệ đường do xã quản lý được bê tông hóa, cứng hóa mới đạt khoảng 39%. Địa bàn rộng, chia cắt, nhiều bản nằm xa trung tâm xã khiến việc đi lại, giao thương, cũng như công tác tuyên truyền, truyền tải thông tin chính thống đến người dân gặp không ít trở ngại.
Trong bối cảnh đó, việc bảo đảm người dân được tiếp cận thông tin kịp thời, chính xác về chủ trương, chính sách, pháp luật, cũng như kiến thức sản xuất, phòng chống thiên tai, dịch bệnh trở thành yêu cầu cấp thiết, là điều kiện quan trọng để triển khai hiệu quả các chương trình, dự án giảm nghèo.
Là xã vùng sâu, vùng xa, điều kiện tiếp cận internet và các phương tiện truyền thông hiện đại của một bộ phận người dân Phình Giàng còn hạn chế. Do vậy, hệ thống loa truyền thanh tại thôn, bản vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đưa thông tin chính thống đến với người dân.
Ông Đinh Quang Đà, Phó Chủ tịch UBND xã Phình Giàng cho biết, sau sáp nhập, hệ thống loa truyền thanh trên địa bàn xã bộc lộ nhiều bất cập. Các cụm loa tại thôn bản chủ yếu sử dụng phát thanh qua hệ thống analog, trong khi tần số tiếp sóng của hai xã cũ không đồng bộ. Bên cạnh đó, một số cụm loa đã xuống cấp, hư hỏng sau thời gian dài sử dụng, ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả tuyên truyền.
Trước thực trạng này, UBND xã Phình Giàng đã chỉ đạo bộ phận chuyên môn phối hợp với các đơn vị liên quan tiến hành rà soát, khảo sát hiện trạng hệ thống truyền thanh; đồng thời triển khai sửa chữa, bảo trì, từng bước nâng cấp các cụm loa tại thôn, bản. Việc này nhằm bảo đảm người dân có thể tiếp nhận đầy đủ, kịp thời các nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội của địa phương; thông tin về phòng chống thiên tai, bão lũ, dịch bệnh, bảo vệ rừng…
Đổi mới phương thức truyền thông sau sáp nhập
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Phình Giàng đã chủ động đổi mới phương thức tổ chức truyền thông. Hệ thống loa phát thanh của xã thực hiện tiếp sóng Đài Tiếng nói Việt Nam, Báo và phát thanh, truyền hình Điện Biên với tổng thời lượng phát sóng hơn 380 giờ. Bên cạnh đó, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã trực tiếp sản xuất và phát sóng 21 chương trình phát thanh, tập trung phản ánh các hoạt động phát triển kinh tế – xã hội, chính trị; công tác bảo đảm quốc phòng – an ninh; bảo vệ rừng; tiêm phòng gia súc, gia cầm và các nội dung thiết thực gắn với đời sống người dân.
Các chương trình phát thanh được bố trí phát vào các khung giờ phù hợp như buổi sáng, trưa và chiều tối, bảo đảm người dân có thể dễ dàng theo dõi, tiếp nhận thông tin sau giờ lao động sản xuất.
Theo ông Hà Mạnh Đạt, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Phình Giàng, toàn xã hiện có 26 bản, mỗi bản đều có một cụm loa phát thanh. Đến nay, xã đã thực hiện đồng bộ 15 cụm loa phát thanh thông minh sử dụng sim 4G, từng bước thay thế hệ thống cũ. Hệ thống loa mới cho phép phát thanh linh hoạt hơn, âm thanh rõ ràng, phạm vi phủ sóng rộng, đáp ứng yêu cầu tuyên truyền trong điều kiện địa bàn rộng, dân cư phân tán.
Đối với 11 bản chưa được đồng bộ hệ thống phát thanh thông minh, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp vẫn duy trì hình thức gửi file ghi âm nội dung tuyên truyền để các bản chủ động mở phát trên loa thông báo. Hằng tuần, Trung tâm xây dựng chương trình phát thanh dài khoảng 15 phút, chuyển đến các trưởng bản, bảo đảm thông tin tuyên truyền không bị gián đoạn.
Bản Xa Vua A là một trong những bản chưa được đồng bộ hệ thống loa phát thanh thông minh của xã Phình Giàng. Bản có 75 hộ dân với hơn 350 nhân khẩu. Qua thời gian dài sử dụng, hệ thống loa phát thanh của bản đã xuống cấp, không còn hoạt động ổn định. Tuy nhiên, việc tuyên truyền, phổ biến thông tin đến người dân vẫn được duy trì thường xuyên bằng nhiều cách làm linh hoạt.
Anh Vàng A Chung, Trưởng bản Xa Vua A chia sẻ: Hằng tuần, cán bộ xã gửi file phát thanh để bản mở trên loa thông báo vào các khung giờ cố định. Nhờ đó, người dân trong bản vẫn nắm bắt được kịp thời các thông tin về chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, cũng như những nội dung liên quan trực tiếp đến sản xuất và đời sống.
Giảm nghèo thông tin – nền tảng cho giảm nghèo bền vững
Thông qua các bản tin phát thanh, người dân được tiếp cận thông tin về các mô hình kinh tế hiệu quả, cách làm hay của các hộ trong xã; kinh nghiệm chăm sóc, phòng trừ dịch bệnh cho cây trồng, vật nuôi; từng bước biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chăn nuôi. Đây chính là những thông tin thiết thực, góp phần thay đổi tư duy sản xuất, nâng cao hiệu quả sinh kế của người dân vùng cao.
Thực tế tại Phình Giàng cho thấy, giảm nghèo thông tin không chỉ là việc cung cấp thông tin đơn thuần, mà còn là quá trình nâng cao nhận thức, giúp người dân hiểu đúng, hiểu đủ để chủ động lựa chọn hướng phát triển phù hợp với điều kiện của gia đình và địa phương.
Việc triển khai linh hoạt các hình thức truyền thông, từ nâng cấp hệ thống loa phát thanh, sản xuất chương trình phù hợp với nhu cầu thực tế, đến duy trì phát thanh tại các bản chưa đồng bộ hạ tầng, đã tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận thông tin chính thống. Qua đó, người dân từng bước mở rộng hiểu biết, thay đổi nếp nghĩ, cách làm, thúc đẩy tinh thần học hỏi và ý chí vươn lên trong cuộc sống.
Trong bối cảnh tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo của xã Phình Giàng còn ở mức cao, công tác giảm nghèo thông tin được xác định là một trong những giải pháp nền tảng, hỗ trợ trực tiếp cho việc triển khai các dự án phát triển sinh kế, đào tạo nghề, chuyển giao khoa học kỹ thuật và thực hiện các chính sách an sinh xã hội.
Thời gian tới, xã Phình Giàng tiếp tục quan tâm đầu tư, hoàn thiện hệ thống truyền thanh cơ sở; đồng thời đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền theo hướng gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Qua đó, bảo đảm người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số ở các bản vùng sâu, vùng xa, được tiếp cận đầy đủ thông tin, chủ động tham gia các chương trình, dự án phát triển, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm nghèo bền vững trên địa bàn.
