Chiều 3/11, tại Hà Nội, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) chính thức công bố chip bảo mật VGC v1.0 cùng nền tảng bán dẫn bảo mật do Việt Nam làm chủ thiết kế.
Sự kiện có sự tham dự của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, cùng lãnh đạo các bộ, ngành và cơ quan liên quan.
Đây là bước tiến đáng chú ý trong quá trình nghiên cứu, phát triển chip bảo mật tại Việt Nam, hướng tới tăng cường khả năng bảo vệ dữ liệu và giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.
Chip nhỏ gọn, tích hợp công nghệ bảo mật Việt Nam
Theo công bố, VGC v1.0 có kích thước đóng gói chỉ 10 x 10 mm, chứa khoảng 300 triệu bóng bán dẫn (transistor) và được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm.
Điểm nổi bật của sản phẩm là khả năng tích hợp trực tiếp các thuật toán mật mã do Việt Nam phát triển vào phần cứng, giúp thực hiện các tác vụ mật mã bằng phần cứng chuyên dụng.
Kết quả đo kiểm cho thấy chip có tốc độ mã hóa và giải mã nhanh gấp khoảng 15 lần so với giải pháp thuần phần mềm khi thực hiện cùng tác vụ.
Để dễ hình dung, mã hóa giống như việc đặt thông tin vào một chiếc hộp có khóa, chỉ người có quyền truy cập mới có thể mở và đọc nội dung bên trong. Khi quá trình này được xử lý bằng chip chuyên dụng, dữ liệu có thể được bảo vệ và xử lý nhanh hơn.
Trong quá trình nghiên cứu, Ban Cơ yếu Chính phủ phụ trách xây dựng yêu cầu bảo mật, thuật toán mật mã và tiêu chí đánh giá. Trung tâm Bán dẫn Viettel đảm nhiệm thiết kế vi mạch, chuyển các yêu cầu kỹ thuật thành sản phẩm chip.
Nhóm phát triển cũng áp dụng những biện pháp bảo vệ bản thiết kế trước khi chuyển tới nhà máy chế tạo, nhằm hạn chế nguy cơ lộ lọt thông tin hoặc bị phân tích ngược.
Lô chip đầu tiên đã vượt qua các hạng mục đo kiểm kỹ thuật trong quý I/2026 và được cấp chứng nhận sử dụng trong lĩnh vực kinh tế - xã hội.
Ứng dụng trong chữ ký số, ngân hàng và hạ tầng quan trọng
VGC v1.0 bước đầu được tích hợp vào USB lưu trữ an toàn, phục vụ nhu cầu bảo vệ thông tin tại các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng.
Trong thời gian tới, hai đơn vị dự kiến mở rộng ứng dụng chip vào hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia, nơi hiện có hơn 2 triệu chứng thư số đang lưu hành.
Công nghệ này cũng có tiềm năng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của đời sống, từ bảo vệ hồ sơ, hợp đồng điện tử và dữ liệu khách hàng tại các ngân hàng đến tăng cường an toàn cho hệ thống camera giám sát, cảm biến môi trường và trạm quan trắc.
Đối với những hạ tầng quan trọng như điện, nước, dầu khí và viễn thông, chip bảo mật có thể góp phần bảo vệ dữ liệu và hạn chế nguy cơ truy cập trái phép.
Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm, Trưởng Ban Cơ yếu Chính phủ, cho biết VGC v1.0 mới là bước khởi đầu. Những sản phẩm phục vụ bảo vệ bí mật nhà nước phải tiếp tục đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, điều kiện về an toàn và độ tin cậy trước khi đưa vào sử dụng.
Phát biểu tại sự kiện, Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh việc làm chủ công nghệ bán dẫn bảo mật có ý nghĩa quan trọng đối với nhiệm vụ bảo vệ thông tin, dữ liệu và chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.
Hướng tới phát triển các thế hệ chip tiếp theo
Không dừng lại ở VGC v1.0, Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel còn công bố nền tảng bán dẫn bảo mật sử dụng kiến trúc tập lệnh mở RISC-V.
Đây là kiến trúc cho phép các kỹ sư chủ động nghiên cứu, điều chỉnh thiết kế bộ xử lý và phát triển những dòng chip mới phù hợp với nhu cầu sử dụng.
Trong khuôn khổ sự kiện, hai đơn vị ký thỏa thuận hợp tác nhằm triển khai sản xuất hàng loạt VGC v1.0, phát triển vi mạch bảo mật đa lõi, đào tạo nhân lực chuyên sâu và tăng cường thử nghiệm sản phẩm trên thiết bị thực tế.
Theo Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Viettel, thiết kế và phát triển chip bán dẫn bảo mật là lĩnh vực phức tạp, đòi hỏi quá trình tích lũy lâu dài về công nghệ, tri thức và đội ngũ kỹ sư chất lượng cao.
