Giai đoạn dậy thì được ví giống như một chuyến "tàu lượn siêu tốc" với những sự thay đổi thất thường, nhanh chóng về cảm xúc, thể chất lẫn hành vi của chúng mình. Bạn sẽ thấy cơ thể và tâm sinh lý của mình khác trước rất nhiều.
Thông thường, các bạn nữ sẽ bắt đầu dậy thì từ năm 11 đến 15 tuổi, trong khi các bạn nam sẽ muộn hơn, từ 12 đến 16 tuổi.
Tuy nhiên, không phải bạn nào cũng bắt đầu dậy thì ở giai đoạn trên, nhiều bạn có những dấu hiệu thay đổi cơ thể từ năm 8 hoặc 9 tuổi. Đây gọi là quá trình dậy thì sớm.
Nguyên nhân dậy thì sớm là gì?
Chưa có nguyên nhân cụ thể của bệnh lý này. Một số bệnh chằng hạn: nhiễm trùng, rối loạn hormone, khối u, bất thường hoặc chấn thương não, có thể gây ra dậy thì sớm.
Một số yếu tố khác có liên quan đến dậy thì sớm bao gồm: Giới tính, di truyền, tình trạng béo phì...
Dấu hiệu dậy thì sớm ở bạn gái:
Nếu các kẹp nơ thấy mình có dấu hiệu này từ năm 8 tuổi tức là bạn đang dậy thì sớm rồi đấy:
- Ngực phát triển
- Mọc lông mu hoặc lông nách
- Vùng tam giác bắt đầu thay đổi hình dáng
- Bắt đầu có kỳ dâu
Dấu hiệu dậy thì sớm ở bạn nam:
Còn đối với bạn nam, bạn sẽ thấy mình:
- "Cậu bé" phát triển lớn hơn
- Tóc, lông nách và lông ở vùng kín bắt đầu xuất hiện.
- Chiều cao tăng nhanh.
- Thay đổi giọng nói và khuôn mặt, rõ nhất là giọng nói càng ngày trở nên ồm và vang hay còn gọi là vỡ giọng.
- Mụn trứng cá xuất hiện nhiều trên khuôn mặt, chủ yếu là hai má và trán
- Cơ thể bắt đầu có mùi.
Ảnh hưởng của dậy thì sớm
- Ảnh hưởng về tâm lý: Khi cơ thể có những thay đổi khác thường, nhiều bạn sẽ bắt đầu để ý và so sánh bản thân với bạn bè cùng tuổi khác, chủ yếu là bạn cùng giới. Bạn có thể cảm thấy tự ti vì mình khác hầu hết các bạn. Khi ấy, bạn sẽ cảm giác ngại ngùng, thiếu tự tin so với các bạn cùng trang lứa... Điều này sẽ gây ảnh hưởng lớn đến sự phát triển toàn diện, khả năng hòa đồng, học tập và vui chơi...
- Ảnh hưởng đến chiều cao: Khi bạn dậy thì sớm, bạn sẽ thấy mình cao nhanh hơn các bạn cùng lớp. Tuy nhiên, điều này sẽ ảnh hưởng khá lớn đến chiều cao của bạn khi trưởng thành vì dậy thì sớm cũng làm cho đầu xương đóng sớm, rút ngắn thời kì sinh trưởng.
- Tò mò những chuyện người lớn trước tuổi trưởng thành: Dậy thì sớm sẽ dẫn đến chuyện yêu sớm và xu hướng tò mò người khác giới trước tuổi trưởng thành. Điều này có thể gây nên những hậu quả nghiêm trọng... Không những thế, dậy thì sớm nhưng kiến thức lại chưa đầy đủ nên có thể phải đối mặt với nguy cơ bị lạm dụng tình dục.
- Bạn gái dậy thì sớm có thể gặp ảnh hưởng đến khả năng sinh sản: Bạn gái bị dậy thì sớm do ảnh hưởng rối loạn nội tiết sớm gây ra hội chứng buồng trứng đa nang sẽ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này.
Bạn cần làm gì nếu phát hiện mình đang dậy thì sớm?
Nếu nhận thấy mình có những dấu hiệu trên dù chưa đến tuổi dậy thì hoặc sớm hơn so với các bạn cùng lớp, hãy báo ngay cho bố mẹ, người thân để được chuẩn đoán và điều trị kịp thời.
Phòng ngừa dậy thì sớm
Bởi những tác động của dậy thì sớm, chúng mình cần có biện pháp phòng ngừa để hạn chế bệnh lý này bằng những cách như:
- Có chế độ ăn uống khoa học, không nên ăn quá nhiều dầu mỡ, đồ ăn sẵn, đóng hộp, chứa phẩm màu,...
- Không nên dùng thực phẩm chức năng, thuốc kích thích tăng trưởng, tăng chiều cao,...
- Hãy kiểm soát cân nặng ngay từ khi còn nhỏ để tránh tình trạng béo phì. Đồng thời siêng tập thể thao, vận động, có lối sống lành mạnh nha.
