Phát động Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2026

Lễ phát động diễn ra tại trường Tiểu học và Trung học cơ sở Tây Hà Nội (phường Xuân Phương, Hà Nội), với sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên - Trưởng Ban Tổ chức Giải thưởng; nhà báo Vũ Minh Việt - Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường.

Cùng tham dự có GS.TS. Đặng Thị Kim Chi, Nhà giáo Nhân dân, chuyên gia môi trường; GS.TS. Nguyễn Thị Kim Cúc, giảng viên Trường Đại học Thủy lợi. Đại diện trường đăng cai có nhà giáo Nông Thúy Hòa, Chủ tịch Hội đồng trường và nhà giáo Nguyễn Văn Trắc, Hiệu trưởng trường Tiểu học và Trung học cơ sở Tây Hà Nội cùng 500 đại biểu tham dự trực tiếp tại sự kiện.

Cùng với đó, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng gần 250 điểm cầu tại các trường học trên cả nước tham gia trực tuyến.

Đưa bảo vệ môi trường trở thành nếp sống học đường

Phát biểu phát động Giải thưởng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên nhấn mạnh, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, suy giảm đa dạng sinh học và khai thác tài nguyên thiếu bền vững đang đặt ra nhiều thách thức đối với các quốc gia. Để giải quyết những vấn đề này, bên cạnh chính sách và công nghệ, việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi có vai trò quan trọng.

“Trường học là nơi hình thành kiến thức, nhân cách và thói quen của thế hệ trẻ”, Thứ trưởng Lê Trọng Yên khẳng định.

Theo Thứ trưởng, khi việc tiết kiệm điện, nước, phân loại rác tại nguồn hay chăm sóc cây xanh trở thành những thói quen hằng ngày, học sinh sẽ hiểu rõ hơn giá trị của tài nguyên và trách nhiệm với môi trường. Từ nhà trường, những hành động tích cực có thể tiếp tục được duy trì trong gia đình và lan tỏa ra cộng đồng.

Tiếp nối mùa giải năm 2025, Giải thưởng năm 2026 mở rộng nội dung với ba chủ đề: “Trường học xanh”, “Trường học giảm thiểu rác thải nhựa” và “Trường học sử dụng nước an toàn, tiết kiệm”.

Để Giải thưởng đạt kết quả thiết thực, Thứ trưởng đề nghị các Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan tăng cường phối hợp, phổ biến thể lệ, tiêu chí và hướng dẫn các cơ sở giáo dục tham gia.

Đặc biệt, cần quan tâm hỗ trợ các trường ở vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo, nơi còn khó khăn về nhân lực, cơ sở vật chất và điều kiện tiếp cận thông tin.

Các nhà trường được khuyến khích chủ động lồng ghép giáo dục môi trường vào hoạt động giảng dạy, sinh hoạt, trải nghiệm; đồng thời lựa chọn những sáng kiến phù hợp với điều kiện thực tế, có hiệu quả rõ ràng và khả năng nhân rộng.

Những hành động nhỏ tạo nên tương lai xanh

Phát biểu tại Lễ phát động, bà Lê Thái Hà, Giám đốc Quỹ Vì tương lai xanh (Tập đoàn Vingroup), cho rằng xây dựng tương lai xanh không chỉ bắt đầu từ những chính sách lớn hay công nghệ hiện đại mà còn được hình thành từ những hành động nhỏ trong cuộc sống hằng ngày.

Theo bà Lê Thái Hà, Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam là sáng kiến có ý nghĩa, góp phần khuyến khích các cơ sở giáo dục đưa hoạt động bảo vệ môi trường vào thực tiễn học đường.

Năm 2025, Giải thưởng thu hút 300 lượt hồ sơ đăng ký, trong đó có 294 hồ sơ hợp lệ và 60 trường học được vinh danh. Kết quả này cho thấy sự hưởng ứng tích cực của các nhà trường đối với việc xây dựng môi trường giáo dục xanh, thân thiện và bền vững.

Đại diện đơn vị đăng cai, nhà giáo Nông Thúy Hòa - Chủ tịch Hội đồng trường Tiểu học và Trung học cơ sở Tây Hà Nội, chia sẻ về hành trình xây dựng mô hình “Trường học Xanh – Hạnh phúc”.

Theo nhà giáo Nông Thúy Hòa, trường học xanh không đơn thuần là nơi có nhiều cây xanh, khu vườn đẹp hay các công trình thân thiện với môi trường. Điều quan trọng hơn là hình thành văn hóa sống xanh, trong đó mỗi giáo viên là người truyền cảm hứng, mỗi học sinh chủ động hành động. “Chúng tôi mong muốn thiên nhiên trở thành một phần của lớp học; khu vườn trở thành không gian trải nghiệm”, nhà giáo Nông Thúy Hòa chia sẻ.

Với định hướng này, nhà trường chú trọng đưa thiên nhiên vào hoạt động giáo dục, tạo điều kiện để học sinh quan sát, trải nghiệm, tìm tòi và sáng tạo những giải pháp bảo vệ môi trường.

Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Tây Hà Nội từng đạt giải Khuyến khích năm 2024 và giải Nhất cấp Trung học cơ sở tại Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025.

Theo nhà giáo Nông Thúy Hòa, điều đáng quý nhất không chỉ nằm ở danh hiệu mà còn là sự chuyển biến trong nhận thức, cách dạy, cách học và những hành động hằng ngày của thầy trò.

Trong khuôn khổ Lễ phát động, các đại biểu tham quan không gian vườn trường, triển lãm ấn phẩm giáo dục và tìm hiểu các dự án khởi nghiệp xanh của học sinh.

Nhiều điểm mới trong Giải thưởng năm 2026

Điểm đáng chú ý của mùa giải năm nay là bộ tiêu chí đánh giá gồm 15 thành phần, với tổng điểm 300, hướng tới việc đánh giá toàn diện những hoạt động bảo vệ môi trường tại các cơ sở giáo dục.

Bộ tiêu chí không chỉ xem xét cảnh quan xanh, sạch, đẹp mà còn chú trọng công tác quản lý, cơ sở vật chất, hoạt động giáo dục, kết quả triển khai và khả năng lan tỏa các sáng kiến tới cộng đồng.

Những mô hình như quản lý năng lượng thông minh, thu gom và tái sử dụng nước, phân loại rác tại nguồn, tái chế vật liệu hay hạn chế đồ nhựa dùng một lần đều được khuyến khích phát triển.

Một điểm mới khác là toàn bộ quy trình đăng ký, nộp hồ sơ được thực hiện trực tuyến thông qua Cổng thông tin Giải thưởng tại địa chỉ https://ecoschool.vn.

Hệ thống được nâng cấp nhằm hỗ trợ các trường đăng tải hình ảnh, video, tài liệu minh chứng; đồng thời giúp Ban Tổ chức thuận tiện hơn trong quá trình tiếp nhận, quản lý và đánh giá hồ sơ. Việc số hóa cũng góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí và giảm sử dụng giấy.