Trung thu được xem như ngày Tết, lễ hội phổ biến ở một số quốc gia Đông Á và Đông Nam Á như: Trung Quốc, Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc, Triều Tiên, Singapore…
Ở Việt Nam, ngày lễ truyền thống này được nhiều trẻ em mong đợi. Vào ngày Tết này, người ta sẽ bày những mâm cỗ truyền thống gồm nhiều loại hoa quả truyền thống theo mùa ở xứ nhiệt đới như bưởi, hồng…, đặc biệt không thể thiếu bánh nướng, bánh dẻo – thứ bánh chỉ có vào Tết Trung thu. Trẻ em thường được người lớn tặng đồ chơi gồm đèn ông sao, mặt nạ, đèn kéo quân…, vào thời điểm trăng lên cao nhất của đêm rằm, nhiều nơi tổ chức múa lân, múa sư tử và múa hát, ngắm trăng.
Trong sách Việt Nam phong tục của cụ Phan Kế Bính: “Dân ta thế kỷ 19, ban ngày làm cỗ cúng gia tiên, tối đến bày cỗ thưởng trăng. Đầu cỗ là bánh mặt trăng và dùng nhiều thứ bánh trái hóa quả, nhuộm các màu sặc sỡ, xanh đỏ, trắng và vàng. Con gái ở phố thi nhau tài khéo, gọt đu đủ thành các thứ hoa, nặn bột làm con tôm, con cá voi..."
Ảnh minh họa
Bánh nướng và bánh dẻo là thứ bánh phổ biến trong Tết Trung thu ở Việt Nam, vừa là đồ để dâng cúng tổ tiên, vừa để thưởng thức khi ngắm trăng, đồng thời đã trở thành món quà biếu, tặng trong ngày lễ này.
Bánh nướng được làm với lớp vỏ bánh là bột mì và có chút dầu ăn. Đường để trộn vào vỏ bánh thường được nấu với mạch nha để chuyển thành màu hổ phách và để càng lâu càng tốt (thường các nhà làm bánh sau tết trung thu nấu nước đường, cất kỹ để tới tận mùa sau mới dùng). Trước kia, nhân bánh nướng thường là nhân thập cẩm, có chút lá chanh thái chỉ, thịt mỡ, mứt, hạt dưa, lạp xường… Ngày nay, cùng với sự phát triển của xã hội, nhân bánh nướng và các kiểu bánh Trung thu ngày càng phong phú, hình thức bắt mắt hơn.
Trong khi đó, bánh dẻo Trung thu truyền thống được làm với vỏ bánh là bột gạo nếp rang xay mịn, nước đường kính trắng đun sôi để nguội (không dùng mạch nha như bánh nướng), nước hoa bưởi. Nhân bánh làm từ các thực phẩm, nguyên liệu đã chín. Bánh được nặn xong ép khuôn và có thể sử dụng ngay không cần cho vào lò nướng.
Ngoài ý nghĩa là ngày Tết vui chơi cho trẻ em, Tết Trung thu ở các vùng nông thôn xưa kia còn là dịp để người ta ngắm trăng, tiên đoán mùa màng, thậm chí là vận mệnh quốc gia. Nếu trăng thu màu vàng thì năm đó sẽ trúng mùa tằm tơ, nếu trăng thu màu xanh hay lục thì năm đó sẽ có thiên tai, và nếu trăng thu màu cam trong sáng thì đất nước sẽ thịnh trị.
