Những ngày gần đây, việc nhiều fanpage và tài khoản cá nhân trên Facebook đồng loạt đổi hoặc xóa ảnh đại diện đã tạo nên làn sóng lo lắng trong cộng đồng người dùng mạng xã hội. Không ít ý kiến cho rằng đây là cách “né” các đợt quét tài khoản hoặc tránh nguy cơ bị chiếm quyền kiểm soát, đặc biệt khi một số fanpage lớn cũng đưa avatar về trạng thái mặc định.
Tuy nhiên, theo Trung tá Phí Văn Thanh, Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công An, từ một số trường hợp cá biệt, những suy đoán thiếu kiểm chứng đã nhanh chóng bị khuếch đại, tạo ra tâm lý hoang mang và hành động mang tính dây chuyền. Thực tế, không có cơ sở nào cho thấy Facebook đang xảy ra đợt truy quét diện rộng như lời đồn.
Các dữ liệu kỹ thuật cũng không ủng hộ giả thuyết này. Theo ghi nhận từ Downdetector, công cụ theo dõi lỗi của các nền tảng lớn, cũng như các thông báo chính thức từ Meta, không xuất hiện báo cáo nào liên quan đến lỗ hổng bảo mật hay chiến dịch khóa tài khoản hàng loạt trong thời gian gần đây.
Ở góc độ chuyên môn, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) cho rằng người dùng đang hiểu chưa đúng bản chất vấn đề. Theo anh, việc Facebook gỡ ảnh đại diện hoặc ảnh bìa thường xuất phát từ quy trình kiểm duyệt nội dung: Nền tảng có xu hướng gỡ trước, cho kháng nghị sau để hạn chế rủi ro pháp lý. Điều này không đồng nghĩa với việc tài khoản bị hack hay sắp bị khóa.
Anh Hiếu PC cũng nhấn mạnh không có chuyện tài khoản cá nhân “tự nhiên” bị báo cáo hàng loạt nếu không có nguyên nhân. Phần lớn các trường hợp bị report xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân, bị đối thủ cạnh tranh nhắm tới hoặc bị tấn công có chủ đích. Việc xóa avatar theo phong trào vì lo sợ là phản ứng cảm tính, không giải quyết đúng vấn đề cốt lõi.
Ngược lại, các chuyên gia cảnh báo hành động này còn có thể gây tác dụng ngược. Trong hệ thống đánh giá của nền tảng, một tài khoản có thông tin nhận diện rõ ràng, hoạt động ổn định và nhất quán thường được xem là đáng tin cậy hơn. Việc để trống ảnh đại diện hoặc thay đổi bất thường có thể khiến tài khoản dễ bị đưa vào diện kiểm tra, xác minh hoặc hạn chế tạm thời. Nói cách khác, hành động xuất phát từ lo lắng lại vô tình tạo thêm rủi ro mới cho chính người dùng.
“Người dùng không cần xóa ảnh đại diện tài khoản cá nhân. Ngược lại, nên sử dụng ảnh rõ ràng, không vi phạm bản quyền, không chứa nội dung nhạy cảm”, Anh Hiếu PC khuyến cáo. Theo anh, avatar là yếu tố nhận diện quan trọng, đặc biệt với những người bán hàng, làm nội dung hoặc thường xuyên giao tiếp công việc trên mạng xã hội.
Thay vì chạy theo các trào lưu vô căn cứ, Trung tá Phí Văn Thanh cho rằng người dùng nên tập trung vào các biện pháp bảo vệ tài khoản mang tính thực chất và bền vững. Trong đó, việc kích hoạt xác thực hai yếu tố, cảnh giác với các đường link và ứng dụng không rõ nguồn gốc, không chia sẻ mã đăng nhập và theo dõi thông tin từ các kênh chính thống của nền tảng là những bước cần ưu tiên.
Bình tĩnh, hiểu đúng bản chất vấn đề và hành động có cơ sở được các chuyên gia xem là “lá chắn” hiệu quả nhất giúp người dùng tự bảo vệ mình trong không gian số, thay vì hoang mang làm theo những lời đồn chưa được kiểm chứng.
