Xác định phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo đảm an sinh xã hội, tỉnh Quảng Ninh kiên định quan điểm: “Mỗi người dân đều được hưởng thành quả tăng trưởng bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau”. Trên cơ sở đó, tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp toàn diện, tập trung vào các địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo những khu vực còn nhiều khó khăn về điều kiện phát triển.
Giai đoạn 2021–2025, Quảng Ninh đã huy động trên 120.000 tỷ đồng để triển khai Nghị quyết số 06-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành tháng 5/2021 về phát triển bền vững kinh tế – xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh tại các xã, thôn, bản vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, cùng với việc thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia. Đáng chú ý, trong tổng nguồn lực huy động, vốn xã hội hóa chiếm tới 84%, chủ yếu là nguồn vốn tín dụng. Doanh số cho vay phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh đạt trên 97,4 nghìn tỷ đồng, tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận vốn, mở rộng sản xuất, phát triển sinh kế.
Từ sự tiếp sức mạnh mẽ này, các chương trình hỗ trợ sản xuất, chuyển giao khoa học – kỹ thuật, đào tạo nghề được triển khai linh hoạt, sát với điều kiện và nhu cầu thực tế của từng địa phương. Nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số đã mạnh dạn đầu tư các mô hình kinh tế mới, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định đời sống.
Chị Nguyễn Thị Tuyến, thôn Đồng Đặng, phường Hoành Bồ, là một trong những hộ điển hình. Nhờ được vay 100 triệu đồng từ nguồn vốn ưu đãi của Ngân hàng Chính sách xã hội, gia đình chị đã mở rộng sản xuất, đầu tư phát triển du lịch sinh thái. Đến nay, mô hình này mang lại thu nhập bình quân từ 8–10 triệu đồng/người/tháng, tạo nền tảng tích lũy lâu dài cho gia đình. “Nguồn vốn ưu đãi là động lực để chúng tôi mạnh dạn thay đổi cách làm, chủ động vươn lên bằng chính sức lao động của mình”, chị Tuyến chia sẻ.
Cùng với hỗ trợ vốn và sinh kế, tỉnh Quảng Ninh đặc biệt chú trọng công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho lao động nông thôn, nhất là tại các huyện miền núi và hải đảo. Nhiều lớp đào tạo nghề ngắn hạn được tổ chức, gắn chặt với nhu cầu thực tế của thị trường lao động, giúp người dân có cơ hội làm việc ổn định trong các lĩnh vực dịch vụ, du lịch, công nghiệp phụ trợ. Qua đó, không chỉ tạo việc làm, tăng thu nhập mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ.
Song song với phát triển sinh kế, Quảng Ninh triển khai quyết liệt chủ trương xóa nhà tạm, nhà dột nát, coi đây là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Trên 1.000 hộ dân bị ảnh hưởng bởi cơn bão Yagi cùng các hộ khó khăn khác đã được hỗ trợ về nhà ở, từng bước ổn định cuộc sống. Trong quá trình thực hiện, các sở, ban, ngành cấp tỉnh, cơ quan thường trực Chương trình và chính quyền các địa phương luôn phối hợp chặt chẽ, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm tiến độ và hiệu quả.
Theo báo cáo của UBND tỉnh, đầu năm 2021, toàn tỉnh Quảng Ninh còn 1.526 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 0,41%. Đến năm 2022, con số này giảm còn 258 hộ, tương đương 0,067%. Đến cuối năm 2023, Quảng Ninh không còn hộ nghèo, không có xã nghèo, không còn xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo. Đặc biệt, đến tháng 9/2023, tỉnh đã hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn.
Cùng với đó, thu nhập bình quân đầu người tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo của tỉnh đạt 83,79 triệu đồng/người/năm, tăng 40,09 triệu đồng so với năm 2020, cao hơn khoảng 1,4 lần so với mức bình quân chung của cả nước. Những con số này cho thấy hiệu quả rõ nét của chính sách giảm nghèo toàn diện, bền vững mà Quảng Ninh đang triển khai.
Với kết quả nổi bật này, năm 2022, Quảng Ninh được Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương ghi nhận là địa phương đầu tiên trong cả nước hoàn thành mục tiêu giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025, sớm hơn 3 năm so với kế hoạch. Thành công của Quảng Ninh là minh chứng sinh động cho hiệu quả của sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự phân bổ nguồn lực hợp lý và cách tiếp cận giảm nghèo đa chiều, chú trọng đồng thời các yếu tố thu nhập, y tế, giáo dục, nhà ở, việc làm và khả năng tiếp cận thông tin.
Nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, ngày 30/3/2023, HĐND tỉnh Quảng Ninh đã thông qua Nghị quyết số 13/2023/NQ-HĐND, ban hành chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2023–2025 với mức cao hơn khoảng 1,4 lần so với chuẩn Trung ương. Theo chuẩn mới, hết năm 2023, toàn tỉnh còn 246 hộ nghèo (chiếm 0,064%) và 3.063 hộ cận nghèo (chiếm 0,797%). Đến năm 2024, số hộ nghèo giảm còn 8 hộ (chiếm 0,002%) và 1.197 hộ cận nghèo (chiếm 0,31%). Dự kiến năm 2025, Quảng Ninh sẽ không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều riêng của tỉnh.
Trong bối cảnh tỉnh đang chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới trở thành trung tâm kinh tế năng động của khu vực phía Bắc, việc giữ vững thành quả giảm nghèo được xác định là yêu cầu cấp thiết. Bởi phát triển chỉ thực sự bền vững khi mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả, không ai bị bỏ lại phía sau.
Thời gian tới, Quảng Ninh tiếp tục kiên định mục tiêu giảm nghèo bền vững, gắn chặt phát triển kinh tế nhanh, bền vững với phát triển văn hóa và con người; kết hợp hài hòa giữa đô thị hóa và xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu; từng bước thu hẹp khoảng cách giàu – nghèo, giảm chênh lệch vùng miền, bảo đảm an sinh xã hội, công bằng và tiến bộ xã hội. Đây chính là nền tảng vững chắc để nâng cao toàn diện đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tạo động lực cho Quảng Ninh phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo.
