Tại hội thảo công bố các khuyến nghị của tổ chức y tế thế giới về kiểm soát tiêu thụ đồ uống có đường để phòng, chống bệnh không lây nhiễm vào ngày 22/6, các chuyên gia đã nhận định: tỷ lệ thừa cân/béo phì chuẩn hoá theo tuổi ở trẻ em và vị thành niên từ 5-19 tuổi đã tăng lên 273% từ năm 2002-2016.
TS.Jun Nakagawa (Phó trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam) nhấn mạnh, đồ uống có đường chứa “năng lượng rỗng”, tức là chúng nghèo dinh dưỡng và khiến người dùng muốn sử dụng thêm lượng đường ngoài mức cho phép. Theo thống kê, mức tiêu thụ đường/người của Việt Nam hiện nay là 46,5gram/ngày và gần bằng mức giới hạn tối đa (50gram/ngày), cao gần gấp đôi so với mức nên tiêu thụ là dưới 25gram/ngày theo khuyến cáo của WHO.
Theo TS.Jun Nakagawa, đồ uống có đường khiến người uống có cảm giác ăn ngon miệng hơn khiến trẻ em yêu thích
Chẳng hạn nhu cầu năng lượng của một học sinh trung học là khoảng 2000kcal/ngày thì lượng đường đôi nạp vào chỉ nên ở ngưỡng 25gram. Nhưng nếu một trẻ em uống một lon nước ngọt có 36gram đường thì lượng đường đơn, đường đôi khuyến cáo đã vượt ngưỡng rất nhiều lần. Đặc biệt, học sinh ngoại thành tiêu thụ nhiều nước ngọt hơn học sinh nội thành và học sinh nam cũng tiêu thụ nhiều hơn học sinh nữ.
PGS.TS Trương Tuyết Mai (Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia) khuyến cáo, tiêu thụ đồ uống có đường là một trong những nguy cơ chính gây ra tình trạng thừa cân, béo phì cũng như nhiều bệnh lý không lây nhiễm khác. Đặc biệt là ở trẻ em, tỉ lệ béo phì đã gia tăng tới 20% - một con số báo động trong vòng 5 năm trở lại đây.
PGS.TS Trương Tuyết Mai cho hay, nhiều quốc gia đã đánh thuế tiêu thụ đồ uống có đường, hạn chế quảng cáo để giảm tỉ lệ sử dụng chúng
Nếu mỗi ngày uống 1 lon (chai) đồ uống có đường sẽ tăng nguy cơ bị nhồi máu cơ tim hoặc chết vì nhồi máu cơ tim cao hơn 20% so với những người khi sử dụng đồ uống này. Đặc biệt, việc tiêu thụ đồ uống có đường cũng làm tăng nguy cơ bị ăn mòn răng, dễ sâu răng và tăng nguy cơ loãng xương.
Cũng theo TS. Trương Đình Bắc (Phó Cụ trưởng Cục Y tế dự phòng), các căn bệnh do sử dụng đồ uống có đường cũng là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu hiện nay (chiếm 33%/73% nguyên nhân tử vong hàng năm). Tỉ lệ thừa cân, béo phì tại Việt Nam hiện chiếm khoảng 25% dân số. Đối với trẻ dưới 5 tuổi, tỉ lệ này tăng nhanh từ 0,6% năm 2000 lên 5,3% năm 2015, riêng tại TPHCM, tỉ lệ này lên tới 10,8%.
TS. Trương Đình Bắc cho biết, tỉ lệ trẻ em thừa cân, béo phì tại TP. Hồ Chí Minh lên tới 10,8%
WHO khuyến cáo, người dân nên giảm lượng đường tự do xuống dưới 10% tổng năng lượng tiêu thụ và giảm hơn nữa mức tiêu thụ các loại đường tự do xuống dưới 5% tổng năng lượng ăn vào. Đồng thời, tăng cường hoạt động thể lực, duy trì cân nặng hợp lý, không hút thuốc lá, hạn chế uống bia rượu, nước có ga và ăn, uống đồ ngọt.
Huệ Anh
