Chiều 4/5/2026, tại Hà Nội, Ủy Ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam tổ chức họp báo thông tin, giới thiệu về Đại hội Đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031. Bác Hà Thị Nga, Ủy viên TƯ Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam, chủ trì buổi họp báo.
Theo các thông tin công bố tại buổi họp báo, Đại hội diễn ra trong các ngày 11, 12 và 13/5 tới đây tại Thủ đô Hà Nội, Đại hội Đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 dự kiến hiệp thương cử 405 Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI.
Đại hội Đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI có 1.138 đại biểu chính thức, gồm Ủy viên Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam khóa X, nhiệm kỳ 2024-2029 đương nhiệm; đại biểu do Đại hội Đại biểu MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố, các tổ chức thành viên cử theo số lượng được phân bổ; đại biểu chỉ định; người Việt Nam định cư ở nước ngoài và cán bộ Mặt trận chuyên trách.
Trong số đó, có 69 đại biểu chỉ định, 18 đại biểu là người Việt Nam định cư ở nước ngoài (1,6%). Số lượng đại biểu nữ là 381 vị (chiếm tỷ lệ 33,5%); đại biểu là người ngoài Đảng chiếm 46,7%; đại biểu dân tộc thiểu số: 24,3%; đại biểu tôn giáo: 19,2%; đại biểu là các doanh nghiệp: 13,8%; đại biểu là cán bộ Mặt trận chuyên trách: 30,9%.
Đại hội có hai đại biểu sinh năm 2003: chị Lò Thị Nga, cá nhân tiêu biểu dân tộc Lào (bản Mường Luân 1, xã Mường Luân, tỉnh Điện Biên); chị Y Nhi, cá nhân tiêu biểu dân tộc Rơ măm (thôn Làng Le, xã Mô Rai, tỉnh Quảng Ngãi).
Đại hội có chủ đề “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển”. Tiêu đề Báo cáo chính trị của Đại hội là “Nâng cao vai trò nòng cốt chính trị của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong phát huy dân chủ, truyền thống yêu nước, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng đất nước phát triển giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc”.
Dự kiến, Đại hội sẽ đề ra bảy chương trình hành động trong nhiệm kỳ 2026-2031; hiệp thương cử 405 Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI.
Quy trình hiệp thương diễn ra chiều ngày 12/5/2026. Trước đó, vào sáng cùng ngày, phiên trọng thể của Đại hội sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia. Chương trình họp báo thông tin về kết quả Đại hội sẽ được tổ chức vào chiều 13/5, sau phiên bế mạc Đại hội.
Những điểm đáng chú ý
Theo bác Hà Thị Nga, Ủy viên TƯ Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng thư ký Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam, dù số lượng Ủy viên Ủy ban khóa XI dự kiến không tăng so với khóa X nhưng cơ cấu thành phần lại có sự chuyển dịch rất đáng kể. Điểm mới cốt lõi nằm ở việc gia tăng mạnh mẽ số lượng các chuyên gia, trí thức và cá nhân tiêu biểu trong các thành phần kinh tế.
Cụ thể, số lượng nhân sĩ, trí thức và chuyên gia trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật, luật pháp, giáo dục, y tế... dự kiến sẽ tăng thêm 21 vị. Đặc biệt, lần đầu tiên MTTQ Việt Nam chú trọng mở rộng sự hiện diện của các đại diện từ các tập đoàn kinh tế và doanh nghiệp tư nhân trực tiếp sản xuất tại các địa bàn trọng điểm. Sự điều chỉnh này không chỉ nhằm nâng cao hàm lượng trí tuệ trong công tác giám sát, phản biện xã hội từ sớm, từ xa mà còn giúp Mặt trận nắm bắt sát thực tế vận động của nền kinh tế, từ đó bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân một cách hiệu quả hơn trong bối cảnh mới.
Bên cạnh đó, tính dân chủ và sự đa dạng còn được khẳng định qua tỷ lệ người ngoài Đảng tham gia Ủy ban dự kiến đạt trên 50% - một minh chứng cho thấy Mặt trận luôn là "mái nhà chung" rộng mở của mọi tầng lớp Nhân dân.
Song song với việc đổi mới đội ngũ, hiệu quả của mô hình MTTQ Việt Nam sau sáp nhập và tinh gọn bộ máy là vấn đề được quan tâm. Theo đó, thực hiện chủ trương của Đảng về tinh gọn tổ chức, MTTQ Việt Nam đã có bước tiến dài khi giảm mạnh các đầu mối cấp vụ từ 111 xuống còn 62, đồng thời tinh giản biên chế một cách quyết liệt. Tuy nhiên, giá trị thực sự của mô hình này không nằm ở những con số cắt giảm mà ở sức mạnh cộng hưởng khi các tổ chức chính trị - xã hội cùng chung một hệ thống tham mưu giúp việc.
Phó Chủ tịch - Tổng thư ký Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga nhấn mạnh, mô hình mới đã tạo ra một "phép thử" thành công qua các sự kiện lớn như cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và hoạt động ứng phó thiên tai lịch sử. Khi các tổ chức thành viên hoạt động chung dưới sự điều phối thống nhất của MTTQ Việt Nam, khả năng huy động nguồn lực đã tăng lên gấp bội. Ví dụ điển hình là phong trào ủng hộ nhân dân Cuba, từ kỳ vọng ban đầu 65 tỷ đồng đã huy động được hơn 600 tỷ đồng nhờ sự chung tay của cả hệ thống. Hay trong thiên tai bão lũ, mô hình này cho phép sự phối hợp "bốn tại chỗ" diễn ra nhanh chóng, đưa hàng ngàn tỷ đồng đến tay người dân kịp thời mà nếu thiếu sự thống nhất này, một cơ quan Mặt trận chuyên trách mỏng về nhân sự khó có thể đảm đương nổi.
Bên cạnh sự đổi mới về nhân sự và tổ chức bộ máy, đại diện lãnh đạo Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam cho biết "linh hồn" của Đại hội MTTQ Việt Nam XI còn nằm ở những điểm mới mang tính đột phá trong nội dung Văn kiện, vốn được xây dựng với tư duy "hành động thay vì khẩu hiệu". Dự thảo Báo cáo chính trị lần này không chỉ kế thừa các giá trị ưu việt mà còn tập trung cụ thể hóa tinh thần các Nghị quyết của Đảng, khẳng định vị thế lớn hơn của Mặt trận trong việc xây dựng tương tác, đối tác với các tổ chức thành viên.
Để thực hiện mục tiêu "họp ít hơn, làm việc nhiều hơn" theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam đã xác định 15 chỉ tiêu cụ thể, trong đó có tới 12 chỉ tiêu gắn liền với cơ sở để đảm bảo tính đo lường được của hiệu quả công tác. Điểm khác biệt rõ rệt so với các nhiệm kỳ trước là thay vì đợi sau Đại hội mới xây dựng kế hoạch, nhiệm kỳ này dự thảo kế hoạch thực hiện Nghị quyết đã được xây dựng song song với hơn 100 nhiệm vụ giải pháp cụ thể, phân công rõ trách nhiệm và lộ trình thực hiện.
Đặc biệt, phương châm "3 dễ, 3 rõ, 3 đo" (Dễ hiểu - Dễ nhớ - Dễ làm; Rõ mục tiêu - Rõ trách nhiệm - Rõ thời gian; Đo đầu vào - Đo đầu ra - Đo tác động) được áp dụng triệt để cho hơn 30 nhiệm vụ gắn trực tiếp với cấp cơ sở. Đây là bước đi quyết liệt nhằm nâng cao chất lượng công tác giám sát, phản biện xã hội ngay từ khâu xây dựng chính sách và xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận chuyên nghiệp, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân về một tổ chức hành động thực chất và hiệu quả trong kỷ nguyên mới.
Tựu trung lại, Đại hội Đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI mang theo kỳ vọng lớn lao về một tổ chức không chỉ có sức mạnh đoàn kết truyền thống mà còn sở hữu trí tuệ hiện đại và bộ máy tinh gọn. Những đổi mới về nhân sự chuyên sâu, sự khẳng định tính đúng đắn của mô hình tổ chức mới và quyết tâm phủ sóng "Mặt trận số" chính là lời giải cho bài toán làm thế nào để Mặt trận thực sự "trọng dân, gần dân, sát dân".
