Tại thành phố Hợp Phì, Trung Quốc, các công nhân đang gấp rút hoàn thiện dây chuyền sản xuất mới của ChangXin Memory Technologies, hay CXMT. Công ty này muốn tăng công suất trong bối cảnh thế giới đang thiếu chip nhớ.
CXMT gần đây thu hút sự chú ý khi xuất hiện thông tin Apple thử nghiệm bộ nhớ của hãng cho một số thiết bị bán tại Trung Quốc. Đây được xem là bước tiến lớn đối với doanh nghiệp thành lập năm 2016 và từng phải đầu tư hàng tỷ USD để phát triển công nghệ.
Cơn khát chip nhớ đã giúp tình hình tài chính của CXMT thay đổi nhanh chóng. Theo hồ sơ niêm yết, công ty đạt lợi nhuận ròng khoảng 33 tỷ nhân dân tệ, tương đương 4,8 tỷ USD, trong quý I/2026. Trước đó, doanh nghiệp đã chịu khoản lỗ lớn trong nhiều năm.
CXMT hiện được xếp sau ba nhà sản xuất DRAM hàng đầu thế giới là SK Hynix, Samsung Electronics và Micron. DRAM là loại bộ nhớ giúp máy tính, điện thoại và máy chủ xử lý dữ liệu nhanh hơn.
Không chỉ CXMT, nhiều doanh nghiệp chip nhớ khác cũng đang hưởng lợi.
Longsys Electronics, công ty chuyên thiết kế và cung cấp các giải pháp lưu trữ, dự báo lợi nhuận nửa đầu năm 2026 đạt từ 9,2 đến 11 tỷ nhân dân tệ. So với cùng kỳ năm trước, con số này có thể tăng hơn 600 lần.
Một số hãng điện tử Trung Quốc cũng bắt đầu tăng sử dụng chip của CXMT và Yangtze Memory Technologies, hay YMTC. Đầu tháng 7, chip nhớ YMTC được phát hiện trong một phiên bản laptop Lenovo ThinkBook 14.
YMTC hiện là nhà sản xuất bộ nhớ NAND Flash lớn nhất Trung Quốc. Khác với DRAM, NAND Flash có thể lưu lại dữ liệu kể cả khi thiết bị đã tắt, nên thường được dùng trong ổ SSD, điện thoại và thẻ nhớ.
Công ty đang vận hành hai nhà máy tại Vũ Hán với tổng công suất khoảng 200.000 tấm wafer mỗi tháng. Một nhà máy mới dự kiến hoạt động cuối năm nay.
Vì sao AI khiến chip nhớ trở nên khan hiếm?
Các hệ thống AI như ChatGPT, Claude hay Gemini cần xử lý và truy xuất lượng dữ liệu rất lớn. Vì vậy, trung tâm dữ liệu AI phải sử dụng nhiều bộ nhớ hơn máy tính thông thường.
Đặc biệt, các bộ xử lý AI cần loại bộ nhớ băng thông cao HBM để truyền dữ liệu với tốc độ rất nhanh. HBM cũng mang lại lợi nhuận cao hơn cho nhà sản xuất.
Do đó, Samsung, SK Hynix và Micron đang dành nhiều dây chuyền hơn cho HBM. Điều này khiến sản lượng chip nhớ thông thường dùng trong điện thoại, laptop và ôtô bị thu hẹp.
Giá chip nhớ vì thế tăng lên, trong khi các hãng công nghệ phải tìm thêm nguồn cung mới. Một số công ty như Dell, HP và Corsair cũng được cho là đang cân nhắc sử dụng sản phẩm từ nhà cung cấp Trung Quốc.
Tuy nhiên, giới phân tích nhận định CXMT, YMTC và các doanh nghiệp nhỏ hơn chưa thể nhanh chóng giải quyết tình trạng thiếu chip. Phần lớn công suất mới đã được khách hàng đặt trước, còn nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI vẫn tiếp tục tăng.
Dù vậy, sự phát triển của các hãng chip nhớ Trung Quốc cho thấy cơn sốt AI không chỉ mang lại lợi ích cho những công ty thiết kế bộ xử lý như Nvidia. Những doanh nghiệp sản xuất bộ nhớ, vốn ít được người dùng chú ý, cũng đang trở thành mắt xích quan trọng trong cuộc đua công nghệ toàn cầu.
