Loài cá kỳ diệu dưới biển sâu
Cá ngừ đại dương thuộc họ Cá bạc má (Scombridae), chủ yếu thuộc chi Thunnus. "Bộ tộc" cá ngừ đại dương vô cùng đa dạng với hơn 48 loài khác nhau. Nổi tiếng nhất là cá ngừ vây xanh, được mệnh danh là “cá vàng” của đại dương. Ngoài cá ngừ vây xanh còn có các loại: vây vàng, mắt to, sọc dưa, vằn… “Mẹ biển” đã ưu ái cho vùng biển Việt Nam của chúng ta khi có đủ các loài cá quý giá này.
Nhiều ngư dân ở làng biển Phú Câu (TP. Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên) kể rằng, cuối năm 1993, đầu năm 1994, trong một chuyến đi đánh lưới cá chuồn, tình cờ ngư dân nhặt được một đoạn dây câu, trong đó có mấy con cá ngừ mắc câu. Mổ ra, trong bụng cá vẫn còn nguyên mồi cá chuồn. Vậy là bà con lần hồi làm lưỡi câu, dây câu rồi đi câu thử. Kết quả đã bắt được nhiều cá ngừ đại dương. Nghề câu cá ngừ đại dương ra đời từ đó.
Cuộc săn cá gian nan nơi biển thẳm
Ban đầu nghề câu cá ngư đại dương dùng “cần” câu cột phao nhựa thả dây, cho trôi trên mặt biển, khi cá cắn nhấp phao thì kéo cá lên ghe. Đến nay, ngư dân đã chuyển sang dùng dây cước dài hàng nghìn mét, đấu từng sợi cột phao thả xuống vùng biển có cá để câu. Vậy làm thế nào để các bác ngư dân biết nơi nào có cá ngừ để câu? Theo chú Năm Hoàng – người có nhiều năm kinh nghiệm đi tàu và câu cá ngừ đại dương ở vùng biển Nha Trang, Khánh Hòa cho biết, đây là loài cá rất khỏe, chúng có thể di chuyển hàng nghìn hải lý trên đại dương. Tuy nhiên, vùng biển Việt Nam có nhiệt độ “lý tưởng” khiến cá ngừ rất thích trú ngụ ở đây. Khi biết tập quán và sở thích di chuyển của loài cá này, các bác ngư dân có thể “săn đón”.
Khi tàu chạy ra đến vùng biển “cá ngừ đại dương” thì các bác ngư dân bắt đầu kiếm mồi câu. Món khoái khẩu nhất của cá ngừ đại dương là loại mực ống bay hay cá nục than. Mỗi “cần câu” có độ dài từ 20 – 40 sải tay. Cá ngừ đại dương là loài cá cực khỏe, với hình dáng như “quả tên lửa” nó có thể dễ dàng băng qua những dòng hải lưu chảy xiết.
Lúc cá cắn câu, “cuộc chiến” bắt đầu. Chú Năm Hoàng kể: “Sợi cước bắt đầu rung nhẹ, rồi giật mạnh. Chú giật dây câu cho lưỡi câu móc chắc hơn rồi nương dây theo cá. Cá kéo mạnh thì thả cước ra một chút, cá chùng lại thì từ từ thu cước lên. Sợi cước cứa vào tay đau điếng nhưng cứ phải giữ cho dây câu luôn căng, nếu không, cá sẽ tuột mất”. Nghe thì có vẻ đơn giản nhưng với trọng lượng lên tới hàng chục kilogram, phải mất hơn nửa giờ các bác ngư dân mới kéo được cá lên tàu.
Quà quý của đại dương
Cá ngừ đại dương là món quà quý giá từ biển cả, không chỉ nổi tiếng khắp trong nước mà còn được bạn bè quốc tế biết đến. Với vị ngọt thanh, tươi ngon đặc trưng, cá ngừ đại dương có thể chế biến thành hơn 101 món ăn hấp dẫn, từ sashimi, mắt cá ngừ tiềm thuốc bắc, đến lẩu, gỏi, nướng… mỗi món ăn đều là một trải nghiệm vị giác khó quên.
Nghề câu cá ngừ đại dương không chỉ làm thay đổi đời sống của nhiều ngư dân vùng Duyên hải Nam Trung Bộ mà còn tạo động lực phát triển một số ngành nghề khác.
