Chân dung nữ Giáo sư toán học đầu tiên của Việt Nam

An Hảo
Tin giáo dục hôm nay – Bà Hoàng Xuân Sính, nữ Giáo sư toán học đầu tiên của Việt Nam là người có vẻ đẹp dịu dàng, học vấn uyên thâm được trao nhiều giải thưởng danh giá.

Tin giáo dục hôm nay, nữ Giáo sư Toán học đầu tiên của Việt Nam - Bà Hoàng Xuân Sính sinh năm 1933, là người làng Cót, Từ Liêm, Hà Nội, từng bảo vệ luận án Tiến sĩ ở Paris, Pháp.
Ở thời điểm hiện tại, bà Sính đang giữ cương vị là một nữ chính khách, nhà Quản lý giáo dục, nhà Toán học, giáo sư và nhà giáo Nhân dân nổi tiếng. Không chỉ vậy, bà còn được biết đến với tên tuổi là nữ Giáo sư Toán học đầu tiên của Việt Nam.

Chân dung nữ Giáo sư toán học đầu tiên của Việt Nam - Ảnh 1
Giáo sư Hoàng Xuân Sính khi còn trẻ mang vẻ đẹp dịu dàng

Sinh ra trong gia đình có nền tảng giáo dục nên ngay từ nhỏ, bà Sính đã có cơ hội gặp gỡ với các bậc tri thức nôi tiếng đương thời như Giáo sư Vũ Đình Hòe, Giáo sư Hoàng Xuân Hãn. Do đó, niềm đam mê với sách vở nghiên cứu của nữ Giáo sư ngày một lớn dần.
Năm 1948, sau khi học hết cấp II, bà Sính quyết định theo học tại trường cấp III Chu Văn An, khi ấy vốn là trường nam sinh. Thời đó, việc nam nữ học chung một trường là chuyện rất không bình thường, nhưng bà Hoàng Xuân Sính vẫn vượt qua mọi định kiến xã hội để theo đuổi niềm đam mê học tập của mình. 
Năm 1951, bà tốt nghiệp bằng Tú tài 1 ở Hà Nội ban Sinh ngữ tiếng Anh và tiếng Pháp. Sau đó, bà sang Pháp du học lấy thêm bằng Tú tài 2 chuyên ngành Toán học. 
Sau khi tốt nghiệp đại học, bà tiếp tục kiên trì mục tiêu học lên cao học để lấy được bằng Thạc sĩ Toán học và nhận được bằng vào năm 26 tuổi. Ở thời đó, ngay cả người Pháp cũng thi trượt Thạc sĩ rất nhiều, thế nhưng một cô gái người Việt như bà Hoàng Xuân Sính đã xuất sắc chinh phục được tấm bằng giá trị này. Rất nhiều tờ báo trong nước thi nhau đăng tải thông tin cô gái Việt xuất sắc, đa tài đạt học vị cao ở nước ngoài. Việc luôn được quê hương dõi theo đã khiến bà Sính vô cùng xúc động và càng thôi thúc kế hoạch về nước để cống hiến.
3 tháng sau khi nhận bằng Thạc sĩ, bà Hoàng Xuân Sính đã chính thức trở về quê hương và đảm nhiệm công tác giảng dạy tại khoa Toán, trương Đại học Sư phạm Hà Nội với cương vị Chủ nhiệm bộ môn Đại số. 

Chân dung nữ Giáo sư toán học đầu tiên của Việt Nam - Ảnh 2
Nữ Giáo sư toán học đầu tiên của Việt Nam vẫn còn rất khỏe mạnh và cống hiến không ngừng cho sự nghiệp giáo dục của nước nhà

Vừa dạy học, bà Sính vừa nghiên cứu khoa học. Cũng trong thời gian này, bà đã viết luận án về: "Lý thuyết Gr-phạm trù" dưới sự hướng dẫn của nhà Toán học nổi tiếng người Pháp Alexander Grothendieck.
Đến năm 1975, bà Hoàng Xuân Sính tiếp tục quay trở lại Pháp bảo vệ luận án tại Đại học Paris 7. Trước hành trình đến Paris bảo vệ luận án, bà đã trình bày kết quả nghiên cứu của mình tại Đại hội Toán học Việt Nam năm 1971 ở Hà Nội và Đại hội Toán học thế giới năm 1974 được tổ chức ở Vancouver (Canada).
Dù bị thử tài bằng cách ra đề thi tại chỗ nhưng bà Hoàng Xuân Sính vẫn tự tin và xuất sắc vượt qua, nhận danh hiệu nữ Tiến sĩ toán học đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Paris. Bà cũng là người phụ nữ nước ngoài đầu tiên đến Paris bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ quốc gia về toán học.Ngày 29/4/1980, Thủ tướng Phạm Văn Đồng kí quyết định công nhận chức vụ khoa học Giáo sư cho 83 cán bộ và Phó Giáo sư cho 347 cán bộ làm công tác giảng dạy đại học và nghiên cứu khoa học. Trong đó có nữ giáo sư toán học đầu tiên của Việt Nam, Giáo sư Hoàng Xuân Sính ở lĩnh vực Toán Đại số. Như vậy, Giáo sư Hoàng Xuân Sính là nữ Giáo sư Toán học đầu tiên ở Việt Nam.
Hiệu trưởng đầu tiên của trường Đại học Thăng Long
Giáo sư Hoàng Xuân Sính còn là một trong những người đầu tiên sáng lập ra Đại học Thăng Long, đồng thời là Hiệu trưởng đầu tiên của trường. Hiện tại, bà đang giữ chức Chủ tịch Hội đồng Quản trị của Đại học Thăng Long. Những năm qua, nữ Giáo sư Toán học đầu tiên của Việt Nam đạt được rất nhiều giải thưởng danh giá như: Được phong tặng danh hiệu "Nhà giáo Nhân dân" cao quý; được chính phủ Pháp (Gouvernement de la République française) trao tặng "Huân chương Cành cọ Hàn lâm" vào năm 2003 vì những đóng góp to lớn của cá nhân bà cho công cuộc phát triển và hợp tác nghiên cứu khoa học giữa hai quốc gia Pháp-Việt.
Ngoài ra bà Hoàng Xuân Sính còn từng là thành viên Hội đồng xét tặng Giải thưởng Kovalevskaya cho các nhà khoa học nữ xuất sắc ở Việt Nam. Nhiều năm liên, bà luôn giữ vai trò trưởng đoàn học sinh Việt Nam tham dự các kỳ thi Olympic Toán quốc tế.
Tấm gương sáng về học tập, nghiên cứu và cống hiến của giáo sư Hoàng Xuân Sinh luôn là niềm tự hào và vinh dự đối với các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, sinh viên.

 

Đọc báo điện tử Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng nhanh chóng, thuận tiện và an toàn hơn trên các thiết bị di động với Ứng dụng TNTP&NĐ Online

Tải ngay ứng dụng TNTP&NĐ Online TẠI ĐÂY

Bạn đang đọc bài viết Chân dung nữ Giáo sư toán học đầu tiên của Việt Nam tại chuyên mục Gương Mặt của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư banbientap@thieunien.vn.

Bài liên quan

Bài Gương Mặt khác

Lan tỏa những nghĩa cử đẹp từ phong trào “Người tốt, việc tốt”

Ngày 15/10, UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Hội nghị biểu dương điển hình tiên tiến “Người tốt, việc tốt” và tổng kết Cuộc thi viết về gương điển hình tiên tiến năm 2026. Những câu chuyện về lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và sự sẻ chia đã góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cộng đồng.

Những tấm gương bảo vệ trẻ em giữa đời thường

Bền bỉ đứng lớp tình thương, nhận đỡ đầu trẻ vùng cao hay bất chấp hiểm nguy cứu học trò, ba tấm gương Phan Trung Hải, Cà Văn Minh và Hoàng Thị Hiền cho thấy: tình yêu thương trẻ em được thể hiện qua những hành động thiết thực.

THCS Thành Sen: Chung một mái nhà – Vững bước tiến lên

Chiều 14/10, Liên đội Trường THCS Thành Sen, phường Thành Sen (Hà Tĩnh) đã tổ chức Đại hội Liên đội năm học 2026–2027, đánh dấu một chặng đường mới của công tác Đội sau khi các cơ sở giáo dục được sáp nhập. Đây không chỉ là dịp tổng kết, định hướng hoạt động mà còn là cơ hội để các đội viên cùng vun đắp tinh thần đoàn kết, chung sức xây dựng ngôi nhà chung mang tên Thành Sen.

Huyền Anh - Cô bạn nhỏ có nhiều thành tích

Bước vào lớp 6 tại trường THCS Nguyễn Thiện Thuật (phường Hòa Xuân, TP. Đà Nẵng), Hồ Huyền Anh mang theo hành trang là những trải nghiệm đáng nhớ trong 5 năm học ở trường Tiểu học Trần Đại Nghĩa (TP. Đà Nẵng). Từ học tập, hoạt động Đội đến văn nghệ và sẻ chia cộng đồng, mỗi trải nghiệm đều giúp cô bạn thêm tự tin trên hành trình mới.

Chung một mái nhà, lan tỏa phong trào Đội

Sau sáp nhập, các trường học đứng trước những yêu cầu mới trong tổ chức hoạt động giáo dục và công tác Đội. Dẫu thêm nhiều trọng trách, ngọn lửa nhiệt huyết của thầy cô vẫn luôn được thắp sáng, đặc biệt trong hành trình lan tỏa văn hóa đọc và phong trào “Đọc và làm theo Báo Đội”.