Mới đây, một đề thi Ngữ văn trong kỳ thi lập các đội tuyển dự thi học sinh giỏi Quốc gia THPT năm học 2021 - 2022 của Sở GD&ĐT tỉnh Đắk Lắk được chia sẻ đã tạo ấn tượng mạnh mẽ với mọi người. Được biết, buổi thi này tổ chức vào ngày 24/11 với thời gian làm bài là 180 phút. Đề thi này đã nhận về cơn mưa lời khen từ nhiều người vì đề có sự mới mẻ và theo nhận xét: "Đề Văn khó nhưng hay lắm!".
Đề gồm 2 câu, nội dung trích từ tác phẩm Nhà Giả Kim và trích đoạn phát biểu của một nhà giáo trong lễ khai giảng năm học mới như sau:
Câu 1: 8 điểm): Paulo Coelho viết: "Hãy cứ nhớ rằng, ở bất cứ nơi đâu cậu tìm thấy trái tim mình, thì cũng sẽ tìm thấy kho báu ở đó". (Nhà giả kim, NXB Văn học, 2017). Phải chăng kho báu trong cuộc sống hiện đại của con người đang dần vơi cạn?
Câu 2: (12 điểm): Trong buổi Lễ khai giảng năm học 2021 - 2022 của Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM, nhà giáo Huỳnh Như Phương đặt câu hỏi:
"Trong hoàn cảnh khắc nghiệt vừa qua, không tránh khỏi có lúc chúng ta tự hỏi, văn học để làm gì, văn học cần cho ai? Văn học có cần cho người bệnh đang giành lấy từng hơi thở tàn trong bệnh viện dã chiến? Văn học có cần cho người mẹ già đẩy chiếc xe với chút tài sản bé mọn trên đường về miền Tây? Văn học có cần cho đôi vợ chồng trẻ chở con dưới mưa gió trên đỉnh đèo Hải Vân theo đoàn người trốn dịch...". (Báo Thanh Niên, ngày 12.10.2021). Bằng trải nghiệm văn học, anh chị hãy trả lời câu hỏi của nhà giáo Huỳnh Như Phương.
Hầu hết các ý kiến của cư dân mạng đưa ra đều tích cực, đề thi mở tuy khó nhưng rất hay, chứa đựng ý nghĩa lại có tính thời sự. Từ đó gợi cảm hứng sáng tạo và mang tính giáo dục cho học sinh. Đề cũng không còn rập khuôn mà để học sinh tự do trình bày quan điểm của mình, có tranh luận, có phản biện.
Không ít người cho rằng, bản thân dù đã trải qua giai đoạn học sinh nhiều năm rồi nhưng khi đọc đề thi đã "chạm" vào được cảm xúc khiến họ muốn "cầm bút lên và viết". Tuy nhiên, cũng có nhiều người khi đọc xong mà không biết nên phân tích từ đâu. Đúng là tầm cỡ học sinh giỏi vào đội tuyển quốc gia nên cũng khác hẳn.
Văn học vừa là niềm hân hoan khi được viết, vừa được sáng tạo của nhiều học sinh. Nhưng đôi khi nó lại trở thành nỗi ám ảnh, nhất là với những bạn đã quen với các phương trình hóa học, các định lý và những con số.
