Xóm Nhà Đũa, xã Lăng Thành, huyện Yên Thành (Nghệ An) chỉ cách trung tâm thị trấn huyện 20km nhưng đường đi khá quanh co, chủ yếu là dốc núi. Người lớn hiếm khi rời “bản” trừ những trường hợp đặc biệt.

29 hộ dân nơi đây chưa có điện, họ đã sống ở đây từ những năm kháng chiến chống Mỹ, cho đến giờ họ vẫn chưa nhìn thấy ánh điện.

Đến nơi những học sinh chưa bao giờ biết đến bóng đèn điện 1

Bé Lệ đang được ông chỉ bài vào lúc trời nhá nhem tối, vì điện không có nên ông cháu phải thắp đèn dầu  

Cuộc sống ở đây dường như tách biệt hẳn với các xóm khác, đường dây điện kéo quá dài và dừng lại khi không thể đi qua quả đồi xóm Nhà Đũa.

Theo chân cán bộ đến từng ngôi nhà trong xóm Nhà Đũa, chúng tôi mới thấu hiểu sự khao khát về điện của họ đến nhường nào! Những chiếc đèn dầu được sử dụng cho việc sinh hoạt về đêm.

Cuộc sống không điện đã tác động trực tiếp tới toàn bộ học sinh nơi đây. Bởi xóm Nhà Đũa không có điện đã đành lại còn không có trường, các bạn học sinh phải rất vất vả khi phải đi một quãng đường rất xa gần 6km mới tới trường lân cận ở trường Hùng Thành, Lăng Thành để học nhờ.

Hiện nay, toàn xóm có 50 học sinh các cấp, ban ngày các em phải đi học nhờ, tối về các em lại “chong” đèn dầu lên học.

Đến nơi những học sinh chưa bao giờ biết đến bóng đèn điện 2

Người dân ở đây quanh năm chưa biết đến "nồi cơm điện" là gì

Bạn Ngọc Anh hiện đang học lớp 8 trường tiểu học Hùng Thành chia sẻ: “Trời ban ngày nóng lắm chúng mình lại phải đi học xa, mình biết đi xe đạp nhưng cũng rất vất vả đạp một quãng đường xa như thế. Mỗi buổi tối khi đi học về mình lại phải học bài bằng đèn dầu, buổi tối khi đi ngủ bố, mẹ phải nằm quạt cho mình cả buổi tối có nhiều đêm mình thấy bố trằn trọc ngủ không được. Mình ước sau này sẽ trở thành nhà kiến trúc sư để có thể kéo điện về làng cho mọi người sử dụng”.

Bạn Trần Thị Lệ hiện đang học lớp một trường tiểu học Hùng Thành chia sẻ: “Tối nào mình cũng phải chong đèn dầu ra học. Địa phương mình chưa có trường học, ngày nào ông bà cũng lấy xe đạp chở mình đến trường đều đặn. Mình sẽ cố gắng học thật tốt để sau này trở thành cô giáo dạy học cho các em nghèo.”.

“Trẻ em đi học gặp nhiều rất nhiều khó khăn. Học sinh tiểu học và mẫu giáo phải chấp nhận cảnh đi học ở các xã lân cận. Những trường hợp không có bán trú, phụ huynh phải gửi con em ở trọ buổi trưa tại những nhà gần trường. Trong khi đó, những gia đình có con học cấp 2, cấp 3 phải tìm cách gửi các cháu ở nhà người quen, có người quen ở nơi nào thì cho con em đến đó học. Ở đây không có điện các cháu không học được...” phụ huynh bạn Lệ chia sẻ.

Bác Nguyễn Duy Cường, xóm trưởng xóm Nhà Đũa than thở: “Tất cả mọi thứ ở đây vẫn đang phải chờ, nhưng chưa biết phải chờ đến lúc nào, liệu lúc nào người dân mới có điện, các cấp chính quyền về đây hứa cho chúng tôi có điện nhưng chỉ thấy hứa mà không thấy làm, người dân ở đấy thiếu thốn đủ thứ về điện, nước, trường, chợ cũng chưa có, để đưa học sinh đi học các phụ huynh phải đi xa cách làng 5- 6km. Nhiều lúc đi chợ phải mua một lần thật nhiều đồ về để không phải mất thời gian đi, thời tiết nắng mưa thất thường như thế này việc đi lại nhiều là điều rất khó khăn”.

Đến nơi những học sinh chưa bao giờ biết đến bóng đèn điện 3

Không có điện một số hộ gia đình có điều kiện hơn dùng máy nổ để kích hoạt điện, nhưng dùng máy nổ cũng chỉ được một khoảng thời gian ngắn

Bác Nguyễn Văn Quân chủ tịch xã kim Thành thừa nhận 29 hộ dân với 130 nhân khẩu ở xóm Nhà Đũa đều chưa có điện lưới gây khó khăn cho sinh hoạt. Xã đã đề xuất lên Điện Lực huyện yên Thành hỗ trợ xây dựng một trạm biến áp 100kv nhưng chưa được.

Phó trưởng phòng công thương huyện Yên Thành, ông Nguyễn Công Hải cho biết, đây là xóm còn lại duy nhất trên địa bàn huyện Yên Thành chưa có điện. Để đầu tư kéo dài đường dây xuống xóm Nhà Đũa là rất khó khăn mà kinh phí quá lớn...

Đèn dầu xuất hiện ở Việt Nam từ cuối thế kỷ XIX đến nay tưởng chừng như không còn tồn tại trong đời sống hiện đại. Nhưng chúng vẫn có mặt hữu dụng ở nơi đây, trong đêm như cả trăm năm trước.

Cây đèn dầu của những người còn sinh sống ở nơi đây, và những gia đình sắp sửa có thêm những thành viên mới. Và rồi vẫn còn những thế hệ tiếp nối tồn tại trong bóng tối.

"Chờ và không biết chờ đến bao giờ, vòng luẩn quẩn trong bóng tối của người dân xóm Nhà Đũa bao giờ mới kết thúc"? - bác Trưởng thôn thở dài!

                                                                                                Cao Oanh