Hiện nay, thẻ CCCD gắn chip là loại giấy tờ nhân thân duy nhất được cấp để thay thế khi người dân xin đổi, cấp lại CMND/CCCD mã vạch cũ đã hết hạn hoặc không còn giá trị sử dụng. Căn cứ theo các quy định tại Điều 21, 23 Luật Căn cước công dân 2014, Điều 5 Nghị định 05/1999/NĐ-CP, người sử dụng CMND, CCCD phải đi đổi sang CCCD gắn chip mới nếu thuộc một trong các trường hợp:
- Khi công dân đủ 25 tuổi, đủ 40 tuổi và đủ 60 tuổi đối với người sử dụng CCCD;
- CMND hết thời hạn sử dụng là 15 năm kể từ ngày cấp;
- CMND/CCCD bị hư hỏng không sử dụng được;
- Thay đổi thông tin về họ, chữ đệm, tên; đặc điểm nhận dạng;
- Xác định lại giới tính, quê quán;
- Có sai sót về thông tin trên thẻ CCCD/CMND;
- Bị mất thẻ CCCD/CMND;
- Được trở lại quốc tịch Việt Nam theo quy định của Luật quốc tịch Việt Nam.
Tuy nhiên, từ năm 2022, người sử dụng CCCD/CMND thuộc một trong những trường hợp trên đều sẽ phải đổi sang thể CCCD gắn chip. Tuy nhiên, từ năm 2022, nếu không đổi thì có thể sẽ bị phạt vì lý do không thực hiện đúng quy định của pháp luật về cấp, đổi, cấp lại thẻ CCCD.
Mức phạt áp dụng với các vi phạm trên theo khoản 1 Điều 10 Nghị định 144/2021/NĐ-CP là phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 - 500.000 đồng. Trước đây, chỉ có quy định phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 - 200.000 đồng theo Khoản 1 Điều 9 Nghị định 167/2013/NĐ-CP nếu không thực hiện đúng quy định của pháp luật về cấp mới, cấp lại, đổi CMND.
Ngoài ra, trong năm 2022, nước ta sẽ từng bước thay thế giấy tờ cá nhân trên cơ sở tích hợp, xác thực thông tin và giấy tờ cá nhân vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để chỉ cần sử dụng CCCD, ứng dụng Định danh điện tử quốc gia (VNEID).
Trong đó tập trung thực hiện ngay đối với một số giấy tờ quan trọng như Bảo hiểm y tế, Giấy phép lái xe, Mã số chứng chỉ hoặc giấy phép hành nghề, Tiêm chủng, Y tế, Giáo dục, Thẻ cán bộ, công chức, viên chức,... Đề án còn đề ra mục tiêu tích hợp, phát triển các ứng dụng trên nền tảng hệ thống định danh và xác thực điện tử với các ứng dụng cốt lõi như Ví điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, chứng khoán, điện, nước,... lên VNEID, mã QR của thẻ CCCD gắn chip.
Một lưu ý nữa mà người dân cần chú ý là từ ngày 01/01/2022 đến hết ngày 30/06/2022, mức thu lệ phí cấp CCCD được tính bằng 50% mức thu lệ phí quy định tại Điều 4 Thông tư số 59/2019/TT-BTC.
