Nhớ lại mới đây, trong một lần tình cờ dừng đỗ đèn đỏ trên phố, tớ đã bắt gặp một hình ảnh không mấy đẹp đẽ. Một người đàn ông đang kéo tay người phụ nữ, kèm theo đó là những lời mắng nhiếc, mặc cho đứa bé đi cùng khóc lóc, xin bố đừng làm thế với mẹ. Người dân xung quanh thì xúm lại, khuyên can mãi cũng không có tác dụng, ai cũng lên án hành vi đó của người chồng – người cha, rằng như vậy chính là bạo hành gia đình. Tớ hỏi mẹ, rằng thế nào là bạo hành gia đình, cuối cùng, hai mẹ con quyết định sử dụng đến “bác google” để giải thích chính xác cho tớ định nghĩa này. Theo từ điển bách khoa toàn thư, bạo hành gia đình là một dạng thức của bạo lực xã hội, là “hành vi cố ý của các thành viên gia đình gây tổn hại hoặc đe dọa gây tổn hại… với các thành viên khác trong gia đình”. Vậy tình hình bạo hành gia đình, phụ nữ và trẻ em ở Việt Nam đang diễn biến thế nào nhỉ ?

Bạo hành vẫn “hoành hành”

Vốn bản thân rất tò mò, hãy cùng tớ nghía qua những số liệu dưới đây để biết liệu bạo lực phụ nữ và trẻ em gái có nghiêm trọng như chúng mình biết không nhé? Theo số liệu quốc gia công bố gần đây, có tới gần 60% phụ nữ Việt Nam từng chịu ít nhất 1 trong 3 hình thức bạo lực về thể chất, tinh thần và tình dục. 90% phụ nữ bị bạo hành cho biết họ bị trầm cảm, sợ hãi, hoảng loạn, mất ngủ do bạo lực. Bên cạnh đó, tình trạng xâm hại, bạo lực với trẻ em gái cũng đang diễn ra hết sức phức tạp và trở thành bức xúc trong xã hội. Một con số vô cùng nhức nhối : khoảng 1000 vụ xâm hại tình dục ở trẻ em gái trung bình mỗi năm.

Theo Th.s Lê Thị Hường, Viện Dân số, Gia đình và Trẻ em: “Điều khiến nhiều người phải giật mình là lâu nay ai cũng cho rằng phụ nữ và trẻ em gái có thể tự bảo vệ mình bằng cách hạn chế giao du với người lạ. Các số liệu cho thấy có tới 73% thủ phạm bạo lực tình dục là người quen của nạn nhân, trong đó có 10% là cha đẻ, cha dượng.”

Trẻ em là để yêu thương

Cha mẹ nào mà chẳng thương con, vậy thế nào là cố ý bạo hành và vô ý bạo hành trẻ em ? Theo cô Trần Anh Tú (36t, Hà Nội) là mẹ bé Mai Phương (6t, Hà Nội, trong các gia đình ở Việt Nam vẫn còn tồn tại “bực lên là đánh”, vô tình lấy bạo lực để giải quyết mọi việc thay vì lời nói”. Cũng có những thành viên trong gia đình bị đánh đập dã man trong suốt một thời gian dài, tổn hại về sức khỏe là nghiêm trọng và còn gây ra các cố tật vĩnh viễn trên cơ thể. Những trường hợp như vậy xuất phát từ cố ý bạo hành gia đình – chính là trường hợp bé trai 1 tuổi bị bạo hành mới đây ở Hà Nội.

Đó là những ảnh hưởng tâm lý mà những đứa trẻ bị bạo hành hay sống trong cảnh bạo lực gia đình gặp phải. Bản thân là một giáo viên, đã từng gặp cả trường hợp nhà trường và chính quyền địa phương phải can thiệp để giúp đỡ cho những đứa trẻ bị bạo lực gia đình và tạo điệu kiện học tập cho các em, cô rất thấu hiểu và cảm thông với các em. Là một người phụ nữ, một người mẹ, một nhà hoạt động xã hội, cô luôn nỗ lực tham gia cống hiến hết mình trong các hoạt động cộng đồng, cô Nguyễn Thị Khánh Hà (49t, Hà Nội) thổ lộ.

Nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng bạo hành đau lòng xảy ra với các em nhỏ, theo tớ, xuất phát từ quan niệm "phải đánh mới lên người" đã khiến không ít bậc làm cha mẹ đánh đòn con mình như một biện pháp để còn mình không mắc lỗi lần sau. Bản thân tớ cảm thấy thật may mắn khi chưa từng trải qua bạo lực gia đình, bởi dù có bực đến đâu, bố mẹ tớ cũng không dùng đến “yêu cho roi cho vọt” nhưng tớ cũng biết rằng, rất nhiều phụ nữ, trẻ em đã phải chịu cảnh bạo ngược và không dám lên tiếng. Vậy, nguyên nhân do đâu ?

Theo tớ thấy, do không nhận thức đầy đủ về bạo lực gia đình, cộng thêm tâm lý xấu hổ, e ngại nên rất nhiều phụ nữ bị bạo lực, cam chịu, im lặng và chỉ tìm đến các cơ quan chức năng khi mức độ bạo lực đã quá nghiêm trọng.

Bởi vậy, ngăn chặn các hành vi bạo hành là rất quan trọng. Chúng ta cần phải tuyên truyền sâu rộng, thường xuyên, liên tục, thậm chí đến từng gia đình, nhà trường, khu dân cư để họ hiểu, nhận thức rõ các quy định của pháp luật về bảo vệ, chăm sóc trẻ em. Và, chúng ta, những “mầm non của đất nước”, hãy dám lên tiếng cho chính bản thân mình, hiểu được quyền lợi của mình và đấu tranh vì nó nhé.

Gần đây, bức tâm thư của một ông bố gửi những người đàn ông cũng có con gái đã gây sốt trên mạng xã hội, thu hút rất nhiều lượt tương tác cũng bởi những điều rất nhỏ mà thật. Trong thư, chú Trần Chí Hiếu thổ lộ : “Có con gái thì vui lắm. Ừ thì con giai và con gái nó đều yêu bố mẹ, nhưng con gái nó thể hiện một cách rõ ràng cảm xúc, và thực sự nó là sự kết nối gia đình một cách tuyệt vời. Thôi thì, các cậu mà có con gái - hãy tận hưởng vui đùa và chiều chuộng nó đi. Rồi nó sẽ phải cô đơn ở đâu đó xa chúng ta. Rồi thì có con gái, các cậu cũng sẽ thấy thương vợ mình hơn...”. Không chỉ bày tỏ những nỗi niềm rất thật của môt người cha yêu con, chú còn khuyên những ông bố khác hãy yêu thương vợ mình. Quả thật là một ông bố cực ngầu và đáng yêu phải không nhỉ ?

Mỗi đứa trẻ khi sinh ra đều là một phép màu mà ông trời đã ban tặng cho bố mẹ của chúng ta. Hãy yêu thương, che chở những tâm hồn non nớt ấy, ươm mầm và dạy bảo chúng trở thành những người có ích cho xã hội thay vì bạo lực. Bởi những kí ức ấy, những đau thương ấy sẽ theo chúng cả cuộc đời, nhất là trẻ em gái. “Đừng đánh phụ nữ, dù chỉ bằng một nhành hoa” – đó là châm ngôn sống đích thực dành cho những đấng nam nhi bởi “Phụ nữ là để yêu thương”.

Mới đây, hơn 10.000 tình nguyện viên đã có mặt tại Hồ Gươm, cùng đi bộ để tuyên truyền chống nạn bạo hành gia đình, bạo hành phụ nữ và trẻ em gái với thông điệp “Phụ nữ là để yêu thương – Hãy cầm tay thay cho vung tay”. Chương trình đi bộ Chống bạo hành Phụ nữ và trẻ em gái do Câu lạc bộ Từ thiện Quốc gia (NCC) tổ chức nhân kỷ niệm 87 năm ngày Phụ nữ Việt Nam (20/10/1930 – 20/10/2017) với mong muốn nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, xóa bỏ nạn bạo hành phụ nữ và trẻ em gái trong xã hội, đồng thời huy động mọi nguồn lực xã hội để ủng hộ, giúp đỡ cho các gia đình phụ nữ gặp khó khăn về vật chất và tinh thần. Tham gia với chương trình còn có sự góp mặt của các bạn nhỏ háo hức khi được bố mẹ đưa đến. Điều đặc biệt đó là hơn một nửa số người tham gia là các “đấng mày râu” cũng hào hứng tham gia chương trình để lên tiếng bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và trẻ em gái.

Trần Huyền Vy