"Bacha posh" là từ để chỉ một cậu bé, nhưng ở đất nước Afghanistan họ sử dụng để nói về một cô bé ăn mặc giống như con trai. Những đứa trẻ này, bị bố mẹ ép buộc từ nhỏ và phải sống như vậy tới khi đến tuổi dậy thì.
Thay vì đội một chiếc khăn trùm kín đầu, mặc váy dài như những bé gái khác thì nay những "bacha posh" phải cắt tóc ngắn và mặc quần. Không những vậy, cách giao tiếp, tính cách đều phải cư xử như một chàng trai thực sự.
Không có một con số thống kê chính thức nhưng hầu hết mỗi gia đình Afghanistan sẽ có ít nhất một bé trai làm trụ cột. Nếu không có, thì đây bị coi như một nỗi nhục trong gia đình.
Số phận người phụ nữ ở Afghanistan cũng rất đáng thương, họ cho rằng mục đích duy nhất là sinh con. Và ở đất nước có hơn 9 triệu người trưởng thành không biết chữ thì họ vẫn tin rằng người phụ nữ có thể sinh con trai nếu cô ấy đủ mạnh mẽ. Ngay cả những người có giáo dục cũng tin rằng tử cung của người phụ nữ được kết nối trực tiếp với não của cô ấy.
Mehran cùng hai chị gái của mình. (Ảnh: Adam Ferguson)
Bố của Mehran là một người thất học. Mẹ của Mehran, cô Azita may mắn được gia đình tạo điều kiện cho học ở Đại học Kabul chuyên ngành chính trị. Sau khi gia đình chuyển tới Kabul năm 2005, thì 4 cô con gái là một trở ngại trong sự nghiệp với cô Azita. Các chính trị gia và công dân bày tỏ sự nghi ngờ khi cho rằng: Nếu cô Azita không sinh con trai, sao đủ tin cậy để nắm giữ vị trí trong quốc hội. Không bao lâu sau, Azita đã có hế hoạch biến cô con gái út Mehran trở thành một cậu bé. Bỗng nhiên, Mehran trở thành niềm kiêu hãnh cho cả gia đình.
Đối vơi Mehran, mới đầu hơi ngại ngùng nhưng cô bé lại được đối xử "thoáng" hơn 2 cô chị gái. Cô được tự do thả diều, leo cây, nói chuyện trong khi các chị chỉ quanh quẩn ở gần nhà và thường phải trùm khăn khi ra ngoài. Bố của Mehran dù biết con mình đã được cải trang nhưng vẫn tự hào nói: “Trong mắt tôi, Mehran là đứa con trai duy nhất. Ngày mai như thế nào tôi cũng chưa nghĩ đến”.
Mặc dù xã hội Afghanistan chấp nhận hiện tượng “bacha posh” khi các bạn còn bé, nhưng lại đòi hỏi mọi cô gái khi lớn lên vẫn phải tuân theo quy luật truyền thống là lấy chồng, đẻ con. Vì thế, khi vào giai đoạn dậy thì, các “bacha posh” sẽ được bố mẹ cho làm con gái trở lại, tức là được mặc váy và lấy chồng.
Lúc này, các “bacha posh” thường gặp khó khăn trong vai trò mới. Các bạn buộc phải hạn chế hoạt động, nói năng nhỏ nhẹ, học nấu ăn. Nhiều bạn đã không thể quen với vẻ yểu điệu của con gái và thẳng thừng không làm con gái theo lời bố mẹ.
Theo đánh giá của ông Qazi Sayed Mohammad Sami, Chủ tịch Ủy ban Nhân quyền Balkh, hiện tượng “bacha posh” chính là sự vi phạm nhân quyền. Hủ tục này gây hậu quả khiến các bé gái không biết mình là ai.
Mặc dù bị xã hội lên án nhưng tục lệ này vẫn tồn tại và phá triển một cách mạnh mẽ vì những lý do kinh tế, chính trị...kéo theo những hệ lụy với cuộc sống của bé gái.
Ngọc Hà
Theo Nypost, Siamagazin
