Phát biểu khai mạc và báo cáo đề dẫn diễn đàn, anh Nguyễn Thái An - Ủy viên Ban Thường vụ T.Ư Đoàn, Phó Trưởng Ban Công tác Đoàn cho biết: “Trong bối cảnh tình hình mới, thanh niên Việt Nam đang đứng trước nhiều thời cơ, vận hội mới để phấn đấu vươn lên, đóng góp sức mình cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Để phát huy ngày càng hiệu quả vai trò xung kích của tuổi trẻ, cần tiếp tục quan tâm chăm lo bồi dưỡng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống văn hóa, truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc cho thanh thiếu nhi”.
Diễn đàn “Tuổi trẻ Việt Nam tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc”, các đại biểu có nhiệm vụ trao đổi, thảo luận, đề xuất các ý tưởng để làm rõ hơn các giải pháp tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục của Đoàn, thông qua đó củng cố lý tưởng cách mạng, khơi dậy khát vọng cống hiến, xây dựng lẽ sống cao đẹp cho thế hệ trẻ ngày nay.
Lấy thanh niên làm trung tâm trong công tác chuyển đổi số
Từ thực tiễn công tác Đoàn và phong trào thanh niên trong quân đội, đại biểu Võ Thành Nhân - Trợ lý Thanh niên, Phòng Công tác quần chúng, Cục Chính trị Quân khu 9 cho rằng, công tác tuyên truyền, giáo dục cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ để phù hợp với đặc điểm của thanh niên trong thời đại số. Thanh niên ngày nay có khả năng tiếp cận tri thức nhanh, tư duy cởi mở nhưng cũng chịu tác động lớn từ môi trường mạng, đòi hỏi tổ chức Đoàn phải thay đổi phương thức tiếp cận theo hướng gần gũi, linh hoạt và hiệu quả hơn.
Theo anh Võ Thành Nhân, muốn giáo dục thanh niên hiệu quả, trước hết phải hiểu và đồng hành cùng thanh niên. Việc khơi dậy khát vọng cống hiến cần được thực hiện thông qua môi trường thực tiễn, nơi thanh niên được giao nhiệm vụ, rèn luyện và trưởng thành qua thử thách.
Từ đó, đại biểu đề xuất tiếp tục lấy thanh niên làm trung tâm trong công tác giáo dục, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, tăng cường học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, đồng thời tạo thêm nhiều môi trường để thanh niên rèn luyện bản lĩnh, nuôi dưỡng lý tưởng và khát vọng cống hiến cho Tổ quốc.
Thanh niên là chủ thể sáng tạo, gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa
Chị Lê Như Quỳnh - Phó Bí thư Thường trực Thành đoàn TP. Cần Thơ đề xuất: “Tôi đề nghị nghiên cứu bổ sung nội dung về phát triển văn hóa trong phần dự báo các xu thế, quy sách và chiến lược của đất nước, bên cạnh các nội dung về đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và chuyển đổi số quốc gia. Hiện nay, Đảng và Nhà nước đang đặc biệt quan tâm đến nhiệm vụ xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là nguồn lực nội sinh và là động lực quan trọng cho sự phát triển đất nước”.
Bên cạnh đó, chị Lê Như Quỳnh đề nghị nhấn mạnh hơn vai trò của thanh niên với tư cách chủ thể sáng tạo, gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa, không chỉ dừng lại ở thụ hưởng. Việc xây dựng các chương trình hỗ trợ thanh niên tham gia số hóa di sản, phát triển không gian sáng tạo văn hóa và ứng dụng công nghệ trong các sản phẩm văn hóa được xem là hướng đi cần thiết, đặc biệt tại các địa phương giàu bản sắc như Đồng bằng sông Cửu Long.
Ngoài ra, Phó Bí thư Thường trực Thành đoàn TP. Cần Thơ cũng kiến nghị tăng cường phân cấp, trao quyền chủ động cho các địa phương trong triển khai công tác Đoàn, tạo điều kiện phát huy tính sáng tạo, phù hợp đặc thù từng vùng. Theo chị, đây cũng chính là cách cụ thể hóa tinh thần tự chủ, tự lực, tự cường của tuổi trẻ trong giai đoạn mới.
Đổi mới phương thức giáo dục lịch sử, văn hóa bằng công nghệ số
Tham luận tại diễn đàn, chị Lê Thị Mai Phương - Phó Bí thư Tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội tỉnh Ninh Bình đánh giá cao những nội dung và giải pháp đột phá trong dự thảo văn kiện, đồng thời đề xuất một số định hướng đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục trong nhiệm kỳ tới.
Trước những tác động mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội, chị cho rằng cần nhìn nhận đây là thách thức trực tiếp đối với giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống, từ đó xây dựng các sản phẩm truyền thông và học liệu số mang tính định hướng, phù hợp với thanh niên. Đồng thời, việc trang bị "sức đề kháng tư tưởng" và năng lực công dân số cho thanh niên cần được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.
Bên cạnh đó, Phó Bí thư Tỉnh đoàn Ninh Bình cũng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức giáo dục lịch sử, văn hóa bằng công nghệ số, phát huy lợi thế của từng địa phương trong xây dựng dữ liệu số, góp phần lan tỏa giá trị truyền thống. Theo chị, chuyển đổi số là phương tiện, nhưng mục tiêu cốt lõi vẫn là xây dựng lớp thanh niên có lý tưởng, bản lĩnh và khát vọng cống hiến trong giai đoạn mới.
