VnExpress cho hay, lịch học dày đặc, mất thời gian cho mạng xã hội... là nguyên nhân gây ra tình trạng thiếu ngủ triền miên của 80% học sinh THPT.

Ngày 4/1, tại chung kết cuộc thi khoa học kỹ thuật học sinh trung học TP HCM năm học 2017-2018, đề tài Vấn đề thiếu ngủ của học sinh THPT của Trần Thùy Trang và Phạm Thị Khánh Vy được nhiều người đặc biệt chú ý.

Đều là học sinh lớp 12 chuyên Toán trường THPT Gia Định, Thùy Trang cho biết họ chọn đề tài này vì thường thấy nhiều bạn cùng trường ngủ gật, mắt không thể mở ngay tiết đầu tiên trên trường. Cả hai cũng có thời gian là "bệnh nhân" của chứng thiếu ngủ, đi học trong tình trạng uể oải.

 

Thành tích học tập sẽ bị giảm sút nếu thiếu ngủ 1

Ngủ bao nhiêu tiếng thì được cho là thiếu ngủ?

Nhận thấy giấc ngủ của học sinh đang bị “đánh cắp” trầm trọng bởi việc học, thi cử, công nghệ thông minh, nhiều bạn cùng trường ngủ gật, mắt không thể mở ngay tiết đầu tiên trên lớp..., bản thân Trang và Vy cũng có thời gian mắc chứng thiếu ngủ, đi học trong tình trạng uể oải nên hai em đã nghiên cứu đề tài này.

Khi khảo sát 7.363 bạn học sinh ở các trường THPT trên địa bàn thành phố, Trang và Vy đã thu được nhiều kết quả đáng báo động về giấc ngủ của học sinh.

Cụ thể, cứ 5 học sinh thì có đến 4 bạn gặp khó khăn trong việc tập trung trên lớp do ảnh hưởng trực tiếp từ giấc ngủ. Có hơn một nửa học sinh được khảo sát đi ngủ sau 23h, trong đó 39,8% đi ngủ vào lúc 23h đến 0h, 20,7% học sinh đi ngủ sau 0h sáng. Số học sinh đi ngủ trước 22h chỉ chiếm 8,6%. Cũng theo nghiên cứu này, có 81,8% học sinh ngủ dưới 7 tiếng mỗi ngày, và có đến 13,7% học sinh ngủ dưới 5 tiếng.

Nghiên cứu cũng chỉ ra dù đi ngủ muộn nhưng học sinh phải thức dậy sớm để đi học. Có 59% học sinh phải thức dậy từ lúc 5h30 đến 6h, 31,3% học sinh thức dậy sớm hơn, trong khoảng thời gian từ 5h đến 5h50. Có 9,1% học sinh thức dậy trước 5h và chỉ có 0,6% học sinh thức dậy sau 6h sáng. Có tới 44,1% không được ngủ trưa.

Có 92,5% học sinh biết rằng nhu cầu giấc ngủ của cơ thể là từ 7-9 giờ đồng hồ mỗi ngày. Tuy nhiên số học sinh đạt được điều này vô cùng ít.

Nếu không phải đi học, sẽ có 84,8% học sinh được ngủ từ 7 tiếng trở lên, cao gấp 18,1% so với ngày phải đi học. Do vậy, chỉ vào ngày nghỉ, học sinh mới được tăng đáng kể thời gian ngủ.

Báo Dân trí thông tin, trong cuốn sách “Nuôi dạy con kiểu cá heo” (NXB Thế giới), bác sĩ Shimi Kang cho biết, trong cơ thể con người, giấc ngủ điều chỉnh mọi thứ. Tiến sĩ Shimi Kang dẫn ra một loạt nghiên cứu cho thấy thiếu ngủ dẫn đến một loạt những vấn đề ngắn hạn và dài hạn như:

- Thay đổi hoóc môn có thể dẫn tới tình trạng tăng cân.

- Giảm thành tích và sự tỉnh táo (Một đêm ngủ không yên với chỉ 90 phút trong thời gian ngủ bị cắt giảm thôi cũng có thể làm suy giảm 33% sự tỉnh táo vào ban ngày).

- Suy giảm trí nhớ và nhận thức.

- Chất lượng cuộc sống kém (Thiếu ngủ có thể dẫn tới những vấn đề dài hạn như huyết áp cao, đau tim, suy tim, đột quỵ, béo phì, các vấn đề tâm thần (bao gồm trầm cảm và các rối loạn tâm trạng khác), suy giảm trí tuệ, chậm phát triển ở trẻ và mất ngủ).

Đặc biệt, Tiến sĩ Shimi Kang khuyến cáo rằng, khi chúng ta thiếu ngủ, cơ thể sẽ gửi những tín hiệu cảnh báo như sự mệt mỏi, tập trung kém và lo âu. Nếu chúng ta không để ý tới những cảnh báo này, các chức năng của cơ thể sẽ bắt đầu suy giảm, và dù lúc đó chúng ta có đủ thời gian để ngủ, thì chúng ta cũng không còn có thể ngủ được nữa (đó là lúc chúng ta có thể mắc chứng mất ngủ).

Nói về tác hại của chứng mất ngủ, nhà sinh học phân tử thực nghiệm John Media khẳng định, mất ngủ làm tổn thương sự chú ý, chức năng thực thi, trí nhớ làm việc, tâm trạng, kỹ năng định lượng, khả năng lập luận logic và thậm chí sự khéo léo về vận động.

Một lý do khiến mọi người nói chung và học sinh nói riêng thức khuya dẫn đến thiếu ngủ là vì họ nghĩ rằng nếu ngủ ít hơn thì họ sẽ làm được nhiều việc hơn. Nhưng trong cuốn sách “Nghệ thuật theo đuổi sự tối giản” (NXB Lao động - Xã hội), nhà tư vấn lãnh đạo và doanh nghiệp Greg McKeown cho biết, nghiên cứu chỉ ra rằng một giấc ngủ ngon sẽ giúp chúng ta làm việc hiệu quả hơn, chứ không phải là kém đi.

Theo tác giả Greg McKeown, trong khi giấc ngủ thường được gắn với sự nghỉ ngơi của cơ thể thì nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng giấc ngủ thực ra lại liên quan đến não bộ nhiều hơn. Một nghiên cứu của trường Đại học Luebeck ở Đức đã đưa ra bằng chứng cho thấy một giấc ngủ đầy đủ cả đêm sẽ giúp tăng cường sức mạnh của não bộ, và do đó tăng cường khả năng giải quyết vấn đề của chúng ta.

Theo một nghiên cứu trên tạp chí Nature, trong khi chúng ta đang ngủ thì não bộ vẫn chăm chỉ làm những việc mã hóa và sắp xếp lại các thông tin. Do đó khi chúng ta tỉnh dậy, não bộ đã thiết lập những kết nối thần kinh mới, và nhớ đó mở ra được nhiều giải pháp hơn cho các vấn đề. Một báo cáo khác chỉ ra rằng một chu kỳ giấc ngủ say giúp tăng cường kết nối các thông tin không liên quan với nhau.

Trong cuốn sách “Luật trí não” (NXB Lao động - Xã hội) viết về cách hoạt động của trí não, Tiến sĩ John Media cũng khẳng định, các nơ ron trong não bạn hoạt động nhịp nhàng, mãnh liệt trong lúc bạn ngủ - có thể diễn lại những gì bạn đã học ngày hôm đó.

Tác giả Greg McKeown kết luận, giấc ngủ giúp chúng ta vận hành được ở mức đóng góp cao nhất để có thể đạt được nhiều hơn, trong thời gian ngắn hơn.

Thực tế theo một cuộc điều tra, người ta phát hiện trẻ em từ 1-3 tuổi cần 14-16 giờ ngủ một ngày, từ 14-20 tuổi cần ngủ 8-9 tiếng/ngày và 20 tuổi trở lên chỉ cần 7-8 tiếng.

 

Minh Anh (tổng hợp)