Phát biểu khai mạc và trình bày báo cáo đề dẫn diễn đàn, anh Ngô Minh Hải - Ủy viên Ban Thường vụ T.Ư Đoàn, Bí thư Thành đoàn TP. Hồ Chí Minh khẳng định: "Chủ đề diễn đàn là nội dung đặc biệt quan trọng, được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận định là một trong những trụ cột phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới". Bám sát chỉ đạo đó, T.Ư Đoàn, các cấp bộ Đoàn thời gian qua đã có nhiều dấu ấn nổi bật thông qua việc triển khai mạnh mẽ phong trào chuyển đổi số trong các chiến dịch tình nguyện. Để tiếp tục thực hiện tốt, diễn đàn thảo luận nhằm tìm kiếm các giải pháp, suy nghĩ để “đặt hàng” thực tiễn nhằm giúp mỗi địa phương có thêm chất liệu quý báu để cụ thể hóa thành phong trào tại cơ sở.
Đặc biệt, Ủy viên Ban Thường vụ T.Ư Đoàn nhấn mạnh tổ chức Đoàn muốn dấn thân vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thì yếu tố tiên quyết phải là con người. Trước hết, cần có đội ngũ cán bộ Đoàn đủ năng lực để lôi cuốn, dẫn dắt thanh niên tham gia sâu vào nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp và các phong trào chung. Đồng thời, toàn hệ thống chủ động xây dựng nguồn nhân lực trẻ dồi dào, phát triển toàn diện cả về phẩm chất lẫn năng lực nhằm đáp ứng tốt yêu cầu thực tiễn và phục vụ hiệu quả cho tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Thủy - Bí thư Thành đoàn Hải Phòng khẳng định sự bùng nổ của khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) đã tác động mạnh mẽ đến mọi ngành nghề và tổ chức Đoàn không nằm ngoài xu thế đó. Trong nhiệm kỳ qua, các mô hình hoạt động từ cấp Trung ương đến cơ sở đã chuyển mình rõ rệt để thích ứng với bối cảnh mới.
Nhằm chuẩn bị dài hơi cho tương lai, đại biểu đề xuất bổ sung các giải pháp cụ thể giúp nâng cao nhận thức, khát vọng và tư duy đổi mới về chuyển đổi số cho đối tượng đặc thù và quan trọng - thiếu nhi Việt Nam, ngay trong giai đoạn này. Bên cạnh đó, việc xây dựng phương pháp giảng dạy trực quan nhằm khơi dậy tính tò mò khoa học tự nhiên, giúp học sinh tiếp cận nền tảng số với tâm thế chủ động, tự tin và đúng đắn nhất cũng cần được quan tâm.
Đại biểu Lê Hoàng Quyết - Bí thư Tỉnh đoàn Đồng Tháp chia sẻ tầm quan trọng của việc hỗ trợ phát huy thế mạnh của học sinh tại diễn đàn. Việc tìm ra niềm yêu thích và định hướng học sinh tham gia vào lĩnh vực khoa học công nghệ là yếu tố then chốt. Đây được coi là yếu tố căn bản giúp xây dựng nền kinh tế tri thức vững mạnh cho đất nước trong tương lai gần.
Để hiện thực hóa điều này, đại biểu thảo luận: tổ chức Đoàn cần tăng cường phối hợp với các tập đoàn, công ty công nghệ lớn tổ chức các chương trình tham quan, trải nghiệm thực tế. Việc tận mắt chứng kiến các thành tựu công nghệ hiện đại sẽ giúp học sinh thay đổi thái độ học tập, hiểu rõ xu hướng phát triển của đất nước và đưa ra lựa chọn ngành nghề chính xác hơn. Ngoài ra, khi học sinh có cơ hội tiếp cận trực tiếp với môi trường công nghệ cao cũng thúc đẩy mong muốn cống hiến, kích thích khả năng tự học, khơi dậy niềm đam mê sáng tạo tiềm ẩn trong mỗi học sinh. Từ đó những kiến thức khô khan trên sách vở sẽ trở thành khát vọng nghiên cứu, chế tạo và làm chủ công nghệ tương lai.
Đại biểu Y Lê Pass Tơr - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh đoàn Đắk Lắk chỉ ra thực trạng quỹ thời gian dành cho hoạt động Đoàn của đoàn viên hiện nay rất hạn hẹp do một phần bị chi phối từ áp lực học tập lớn. Đại biểu kiến nghị, tổ chức Đoàn cần phối hợp chặt chẽ hơn với ngành giáo dục để tháo gỡ các vướng mắc về mặt cơ chế. Việc đồng bộ hóa chương trình học đường và phong trào Đoàn sẽ tạo điều kiện tối đa cho học sinh phát triển toàn diện kỹ năng số.
Đặc biệt, đối với thiếu nhi, đại biểu kiến nghị thực trạng đưa công nghệ và chuyển đổi số vào học đường cần có lộ trình rõ ràng, có sự kiểm soát. Tổ chức Đoàn cần sớm nghiên cứu, xây dựng một bộ tiêu chí chuẩn hóa và an toàn, giúp các em học sinh tiếp cận thiết bị điện tử đúng cách, vừa đảm bảo an toàn vừa phát triển toàn diện. Bộ tiêu chí này không chỉ bảo vệ học sinh trước các nguy cơ mất an toàn thông tin mà còn định hướng các em sử dụng thiết bị số làm công cụ phục vụ học tập, giải trí lành mạnh.
