Mang tri thức về phát triển quê hương
“Xin chào các bạn, mình là A Tủa, anh cán bộ xã đây!”, câu chào mộc mạc ấy đã trở nên quen thuộc với hàng trăm nghìn người theo dõi các kênh mạng xã hội của anh Sùng A Tủa trong nhiều năm qua. Không ánh đèn sân khấu, không kịch bản cầu kỳ, những video của anh chỉ xoay quanh cuộc sống rất đỗi đời thường của bà con xã Phình Hồ: một buổi sáng lên nương, một ngày hái chè shan tuyết, chuyến đi săn mây hay những sinh hoạt văn hóa truyền thống của người Mông. Chính sự chân thực, giản dị ấy lại tạo nên sức hút đặc biệt, đưa hình ảnh Phình Hồ lan tỏa mạnh mẽ trên không gian số.
Lớn lên ở vùng cao còn nhiều thiếu thốn, anh cán bộ xã người Mông hiểu rõ những rào cản mà người trẻ nơi đây phải đối mặt, từ điều kiện học tập đến cơ hội lập nghiệp. Ở Phình Hồ, số người học hết đại học chỉ đếm trên đầu ngón tay, và A Tủa là một trong số ít đó. Tốt nghiệp đại học chuyên ngành luật, anh đứng trước nhiều lựa chọn cho tương lai, nhưng sau cùng, anh quyết định trở về quê hương.
“Xuất phát từ tình yêu quê hương nên sau khi học xong tôi quay về Phình Hồ làm việc”, A Tủa chia sẻ. Anh đã trải qua nhiều vị trí công tác từ Phó trưởng Công an xã đến Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Phình Hồ, ở cương vị nào, anh cũng trăn trở với bài toán làm sao để bà con có sinh kế ổn định, không còn quanh quẩn với đói nghèo từ nương rẫy manh mún.
Ý tưởng đưa du lịch về Phình Hồ đến với A Tủa trong giai đoạn dịch Covid-19, khi anh tình cờ xem những video quảng bá du lịch vùng quê trên TikTok. Nhìn lại quê hương mình, nơi có độ cao hơn 1.000 mét so với mực nước biển, mây trắng bồng bềnh sà xuống mỗi sớm mai, những đồi chè shan tuyết xanh mướt, anh tự hỏi: “Vì sao cảnh đẹp này chưa được nhiều người biết đến?”. Từ suy nghĩ ấy, anh bắt đầu cầm điện thoại ghi lại những khoảnh khắc đậm hơi thở cuộc sống và thiên nhiên của Phình Hồ và đăng tải lên mạng xã hội. Không ngờ, những video đầu tiên nhanh chóng thu hút hàng chục nghìn, rồi hàng trăm nghìn lượt xem, mở ra một hướng đi mới nhằm mục tiêu thoát nghèo cho xã vùng cao.
Tiên phong mở lối làm du lịch cộng đồng
Những video giản dị về chè shan tuyết Phình Hồ từ lúc bà con hái chè, sao chè thủ công đến khi thưởng thức chén trà nóng giữa sương mây không chỉ giúp quảng bá hình ảnh địa phương mà còn trực tiếp kết nối đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp. Những lá chè non, được nuôi dưỡng bởi khí hậu và thổ nhưỡng đặc biệt của vùng cao, dần tìm được chỗ đứng trên thị trường. Thành công bước đầu ấy tiếp thêm động lực để anh A Tủa dấn sâu hơn vào hành trình phát triển kinh tế gắn với du lịch.
Ở Phình Hồ có một quả đồi mang tên Trống Giông, lâu nay hoang hóa, chưa có đường lên. Nhận thấy đây là vị trí có tầm nhìn rộng ra cánh đồng Mường Lò, rất phù hợp để săn mây và cắm trại, anh A Tủa quyết tâm biến ý tưởng thành hiện thực. Anh tự mình tìm cách mở đường, kéo điện, dẫn nước lên đồi. Quá trình ấy không hề dễ dàng, có lúc tưởng chừng phải bỏ cuộc vì thiếu vốn, thiếu nhân lực, song cuối cùng, Lau Camping Phình Hồ, điểm du lịch đầu tiên của xã đã ra đời, trở thành “cú hích” mở lối cho du lịch địa phương.
Không dừng lại ở một mô hình cá nhân, A Tủa tham mưu để lãnh đạo xã đưa mục tiêu phát triển du lịch vào chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, coi đây là hướng đi quan trọng trong giải quyết việc làm tại chỗ và giảm nghèo bền vững. Anh hiểu rằng, muốn làm du lịch cộng đồng, không thể chỉ một người làm mà cần sự đồng lòng của cả bản làng.
Anh A Tủa bắt đầu gõ cửa từng nhà, vận động bà con thay đổi tư duy sản xuất, trồng thêm rau, gừng, su su, nuôi gà đen, lợn bản địa để phục vụ du khách. Những ngày đầu, sự hoài nghi là điều không tránh khỏi. Bà con quen với lối sống giản đơn, ngại thay đổi, lo sản xuất ra rồi không ai thu mua. “Tôi nói với bà con, cứ yên tâm làm, tôi sẽ đứng ra thu mua hết”, A Tủa nhớ lại. Bằng uy tín cá nhân và sự kiên trì, anh dần tạo được niềm tin để người dân cùng tham gia.
Song song với đó, anh tìm đến các bậc cao niên để nghe kể những câu chuyện gắn với cây chè shan tuyết cổ thụ “báu vật” của Phình Hồ làm chất liệu cho các video quảng bá. Từ những câu chuyện ấy, anh vận động người dân thành lập Hợp tác xã trà shan tuyết Phình Hồ. Từ 10 hộ ban đầu, đến nay đã có 50 hộ tham gia chuỗi liên kết. Các sản phẩm chủ lực như hồng trà, lục trà, bạch trà không chỉ tiêu thụ rộng rãi trong nước mà còn xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản, được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao.
Du lịch mở lối giảm nghèo bền vững
Những con số biết nói đã cho thấy hiệu quả rõ nét của hướng đi này. Năm 2023, xã Phình Hồ đón khoảng 21.000 lượt du khách, doanh thu gần 15 tỷ đồng, với khoảng 500 hộ dân tham gia vào chuỗi liên kết kinh tế du lịch. Du lịch vừa mang lại nguồn thu mới vừa kéo theo sự thay đổi tích cực trong đời sống xã hội.
Thông qua du lịch, anh A Tủa cũng vận động bà con giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mông, khôi phục nghề dệt thổ cẩm, thành lập đội văn nghệ phục vụ du khách, tổ chức các nhóm xe ôm bản địa đưa khách đi trải nghiệm. Mỗi mô hình nhỏ đều góp phần tạo thêm việc làm, giúp người dân tăng thu nhập ngay trên mảnh đất quê hương mình.
Anh Sùng A Chừ, người dân xã Phình Hồ, chia sẻ: “A Tủa thường xuyên đến từng nhà tuyên truyền pháp luật, vận động bà con không tảo hôn, không xuất cảnh trái phép. Anh còn hướng dẫn bà con làm du lịch, kết nối tiêu thụ nông sản nên đời sống tốt hơn trước rất nhiều”.
Với anh cán bộ xã người Mông, phát triển du lịch không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là cách để nâng cao dân trí, thay đổi nhận thức, giúp người dân tự tin hội nhập mà vẫn giữ được cốt lõi văn hóa. Các kênh mạng xã hội của anh ngày càng thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước, trở thành cầu nối hiệu quả giữa Phình Hồ và thế giới bên ngoài.
Năm 2025, anh Sùng A Tủa vinh dự được trao Giải thưởng Thanh niên Sống đẹp do T.Ư Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam trao tặng. Từ câu chuyện của anh cán bộ xã Sùng A Tủa, có thể thấy một cách làm giảm nghèo bền vững đang hiện hữu nơi vùng cao Phình Hồ – nơi tri thức, công nghệ và bản sắc văn hóa được kết nối hài hòa, tạo sinh kế lâu dài cho người dân. Đó cũng là minh chứng rằng, khi người trẻ dám nghĩ, dám làm và dám trở về, những bản làng nơi rẻo cao hoàn toàn có thể viết nên câu chuyện đổi thay của chính mình.
