Vì sao xe điện dễ gây say hơn?
Theo các chuyên gia thần kinh, hiện tượng say xe thường xảy ra khi não bộ nhận được thông tin trái ngược nhau từ mắt và tai trong (bộ phận kiểm soát thăng bằng). Khi bạn ngồi trong xe điện:
- Xe tăng tốc rất nhanh và êm, gần như không có tiếng động cơ.
- Mắt bạn thấy xe đang di chuyển, nhưng tai trong không cảm nhận được rung lắc hay tiếng máy như xe xăng.
- Sự lệch pha giữa thị giác và cảm giác thăng bằng khiến não bị “hiểu nhầm”, dẫn tới cảm giác choáng váng, buồn nôn tức là say xe.
Với xe xăng, bạn thường nghe tiếng gầm, cảm nhận độ rung khi xe khởi động hoặc tăng tốc. Những tín hiệu này giúp não bộ chuẩn bị trước, giảm hiện tượng xung đột cảm giác.
Phanh tái sinh cũng là “thủ phạm”
Một điểm khác biệt quan trọng ở xe điện là cơ chế phanh tái sinh. Khi tài xế giảm ga, xe tự động tạo lực cản để sạc lại pin gây ra cảm giác hãm tốc đột ngột dù không đạp phanh.
Nếu xe cài ở chế độ phanh tái sinh mức cao, hành khách sẽ thường xuyên cảm thấy bị “ghì lại”, tương tự như phanh gấp. Việc này lặp đi lặp lại có thể khiến nhiều người cảm thấy chóng mặt, đặc biệt trong hành trình dài.
Người mới đi xe điện lần đầu, chưa quen cảm giác tăng tốc nhanh và phanh tái sinh.
Trẻ em, người lớn tuổi hoặc người nhạy cảm với chuyển động.
Người không ngồi ghế trước hoặc không nhìn ra ngoài khi tầm nhìn bị giới hạn, não càng khó nhận diện chuyển động.
Làm sao để không say khi đi xe điện?
- Chọn ghế ngồi phía trước, gần cửa kính hoặc chỗ dễ nhìn ra ngoài để mắt có thể “bắt nhịp” chuyển động với cơ thể.
- Tránh đọc sách, dùng điện thoại lâu, vì điều này làm gia tăng sự xung đột cảm giác.
- Ngồi thẳng lưng, cố gắng ngẩng đầu, không cúi quá thấp.
- Nếu được, ngồi cạnh tài xế để có cảm giác chủ động hơn về hành trình (người lái xe ít bị say vì họ “biết trước” xe sắp chuyển động ra sao).
- Bổ sung gừng, kẹo the hoặc nước chanh những mẹo dân gian này đôi khi vẫn có tác dụng với các trường hợp nhẹ.
- Tập làm quen dần với xe điện: sau vài lần, não bộ sẽ học cách thích nghi và phản ứng ít hơn với các cú tăng tốc mượt của xe.
Điều thú vị là sau khi đã quen với xe điện, một số người lại cảm thấy chóng mặt hoặc buồn nôn khi quay lại đi xe xăng, do nhạy cảm với mùi nhiên liệu hoặc tiếng ồn động cơ. Đây là một dạng "say ngược" do não đã hình thành thói quen mới với kiểu chuyển động êm ái, ít tiếng ồn của xe điện.
Tóm lại, việc bị say khi đi xe điện không phải là dấu hiệu bất thường. Đó là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi tiếp xúc với loại hình chuyển động mới. Với một vài mẹo nhỏ và thời gian làm quen, bạn hoàn toàn có thể thích nghi và tận hưởng chuyến đi một cách thoải mái hơn.
