Đó là một trong những con số được bà Nguyễn Thị Quý Sửu, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết tại Hội thảo khoa học quốc gia trị liệu lời nói, ngôn ngữ và giao tiếp đánh giá và hỗ trợ trong giáo dục hòa nhập do Khoa Giáo dục đặc biệt, Đại học Sư phạm Hà Nội và Quỹ nhi đồng liên hợp quốc (UNICEF) phối hợp tổ chức.

Việt Nam có gần 13 triệu người khuyết tật ngôn ngữ 1

Ảnh minh họa (nguồn: Internet)

Theo bà Sửu, Việt Nam ước tính có khoảng 13 triệu người có rối loạn giao tiếp và nhai nuốt cần đến các dịch vụ hỗ trợ của âm ngữ trị liệu. Đây là một con số cho thấy nhu cầu đáng kể của người khuyết tật về ngôn ngữ và giao tiếp cần được hỗ trợ trực tiếp ngay từ khi con nhỏ. Vì khó khăn về ngôn ngữ giao tiếp ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng giáo dục cũng như các vấn đề xã hội.

Từ những khó khăn trên, đại diện Bộ Giáo dục - Đào tạo đề xuất các nhà khoa học, chuyên gia ngôn ngữ trong thời gian tới cần tiếp tục tăng cường đội ngũ cán bộ có chuyên môn về trị liệu và giáo dục hòa nhập về lời nói và ngôn ngữ, xây dựng bộ công cụ được chuẩn hóa, tìm hiểu và áp dụng các hướng can thiệp, trị liệu lời nói..nhằm tạo điều kiện hơn nữa cho người có rối loạn giao tiếp. 

Trong trích dẫn Giáo trình can thiệp sớm cho trẻ khuyết tật của Nhà  xuất bản Đại học Sư phạm Hà Nội, có 02 nhóm học sinh khuyết tật ngôn ngữ chính là:

– Nhóm khó khăn về nói

– Nhóm khó khăn về đọc và viết

Nói về ngôn ngữ, trẻ nhỏ có thể gặp khó khăn về một hoặc cả ba yếu tố của ngôn ngữ (là phát âm, từ vựng và ngữ pháp). Có nhiều nguyên nhân có thể gây ra tình trạng khuyết tật ngôn ngữ. Khuyết tật ngôn ngữ có thể liên quan tới khuyết tật trí tuệ, khiếm khuyết giác quan (khiếm thính hoặc khiếm thị), có vấn đề tình cảm, tự kỷ hoặc rối loạn phát triển diện rộng, khuyết tật vận động (bại não), khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa …

Khuyết tật ngôn ngữ có thể có rất nhiều nguyên nhân nên các biểu hiện ban đầu cũng đa dạng. Ví dụ, một đứa trẻ bị rối loạn phát triển diện rộng có thể bị lặp lời (nhắc lại điều người khác nói chứ không trả lời), tốc độ phát triển ngôn ngữ ở trẻ khuyết tật trí tuệ có thể kém hơn hoặc không có khả năng sử dụng các cấu trúc ngôn ngữ phức tạp, hay một trẻ khiếm thính có thể gặp khó khăn trong việc thực hiện theo hướng dẫn hay phát âm kém. Khuyết tật ngôn ngữ có thể còn liên quan tới nhiều loại rối nhiễu khác nên các biểu hiện ban đầu phải được kiểm tra cẩn thận. Hãy nhớ rằng tốc độ lĩnh hội ngôn ngữ của mọi trẻ em không đồng đều và nhiều trẻ phát âm rất khó khăn.

Một số dấu hiệu ban đầu có thể phát hiện nhanh ở trẻ nhỏ bị khuyết tật ngôn ngữ – Phụ huynh có thể tham khảo nhanh để phát hiện và có hướng can thiệp và điều trị càng sớm càng tốt cho trẻ bị khuyết tật.

– Không khóc để thể hiện nhu cầu như: đói, tìm kiếm sự thoải mái, chú ý hay phản đối điều gì đó

– Không chú ý tới nguồn gôc của tiếng động.

– Thể hiện những cố gắng giao tiếp bằng lời một cách khó khăn như: Giơ tay ra khi được bế, cười với người quen, với, chỉ.

– Phát âm không thường xuyên

– Không bập bẹ, không chơi với âm thanh tiếng động.

– Không bắt trước tiếng động.

– Không nhìn hay không đưa khi người khác nhắc tới các đồ vật quen thuộc

– Biết nói muộn

Minh Anh (tổng hợp)