"Chôn rau cắt rốn" hay "Chôn nhau cắt rốn"?

Phan Thoa
Trước thắc mắc của phụ huynh về việc sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 dùng thành ngữ "Chôn rau cắt rốn", Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam khẳng định câu này không sai.

Phụ huynh  Lê Thành Nam có con học tiểu học tại Hà Nội cho rằng sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 sử dụng sai thành ngữ.

Theo đó, môn Luyện từ và câu, bài Mở rộng vốn từ Tổ quốc (trang 18, sách Tiếng Việt 5/ tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục, in tại Công ty Trần Phú, quận 1, TP.HCM, số xuất bản 1517/105-05) có bài tập câu 4 như sau:

Đặt câu với một trong những từ ngữ dưới đây:

a/ Quê hương

b/ Quê mẹ

c/ Quê cha đất tổ

d/ Nơi chôn rau cắt rốn

Phụ huynh này cho rằng đáp án đúng là câu d nhưng phải là "Nơi chôn nhau cắt rốn", chứ không phải "chôn rau cắt rốn".

Phụ huynh cho rằng sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 dùng thành ngữ "Nơi chôn rau cắt rốn" là chưa chuẩn xác. Ảnh: Quyên Quyên. 

Trao đổi với Zing.vn, ông Nguyễn Văn Tùng - Phó tổng biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam - khẳng định: “Chôn rau cắt rốn” đúng.

Ông Tùng lý giải trong tiếng Việt, "rau" hoặc "nhau" là hai cách phát âm (hai biến thể ngữ âm) của cùng một từ chỉ bộ phận nối thai nhi với thành tử cung của mẹ qua dây rốn để cung cấp dinh dưỡng, bài tiết chất thải và trao đổi khí qua máu cho thai nhi. 

Từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học (Hoàng Phê chủ biên, Nhà xuất bản Đà Nẵng và Trung tâm Từ điển học, 2005) có cả hai mục từ "rau" và "nhau", và cho rằng rau là cách phát âm của phương ngữ (tr, 706, 822).

Tuy nhiên, cuốn Giải phẫu sinh lý, tập 2 của Bộ Y tế (Nhà xuất bản Y học, 1986) gọi bộ phận nêu trên là rau: “Thai phát triển do các tác động phối hợp của buồng trứng, của rau và của thùy trước tuyến yên” (trang 93); “Bản thân rau thai cũng tiết ra progesteron và estrogen” (trang 94).

Cuốn Thành ngữ học Tiếng Việt của Hoàng Văn Hành (Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 2015) chấp nhận cả hai thành ngữ "Chôn rau cắt rốn" và "Chôn nhau cắt rốn".

Còn Tố Hữu, nhà thơ bậc thầy về sử dụng ngôn ngữ dân gian, viết (Tố Hữu toàn tập, Nhà xuất bản Văn học, 2009, trang 224):

“Ai về thăm bưng biền Đồng Tháp,

Việt Bắc miền Nam, mồ ma giặc Pháp

Nơi chôn rau cắt rốn của ta!”

Từ những lập luận trên, ông Tùng cho rằng thành ngữ "Chôn rau cắt rốn" mà sách Tiếng Việt 5 cung cấp là đúng. Ở những địa phương quen gọi "rau" là "nhau", thầy cô có thể giải thích cho học sinh hiểu. Các em cũng có thể sử dụng cách gọi nào quen thuộc với mình.

Theo Tri thức trực tuyến

Đọc báo điện tử Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng nhanh chóng, thuận tiện và an toàn hơn trên các thiết bị di động với Ứng dụng TNTP&NĐ Online

Tải ngay ứng dụng TNTP&NĐ Online TẠI ĐÂY

Bạn đang đọc bài viết "Chôn rau cắt rốn" hay "Chôn nhau cắt rốn"? tại chuyên mục Cách Học Hay của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư banbientap@thieunien.vn.

Bài liên quan

Bài Cách Học Hay khác

Tôn vinh những giá trị tốt đẹp dưới mái trường thông qua cuộc thi "Trang sách & Mái trường"

Cùng hướng tới kỷ niệm 70 năm ngày thành lập(1957-2027), Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) và Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp tổ chức Lễ phát động Cuộc thi Sáng tác “Trang sách & Mái trường” tại Hà Nội. Cuộc thi hướng tới tôn vinh những giá trị tốt đẹp của mái trường, người thầy và văn hóa đọc, đồng thời khơi dậy cảm hứng sáng tạo văn học về giáo dục

Đánh thức lòng yêu nước từ những nhân chứng lịch sử

Trong dòng chảy của cuộc sống hiện đại, khi công nghệ phát triển mạnh mẽ và nhịp sống ngày càng hối hả, việc giáo dục truyền thống, bồi đắp lòng yêu nước cho thế hệ trẻ trở thành nhiệm vụ quan trọng của nhà trường và xã hội. Những hoạt động trải nghiệm thực tế, gặp gỡ các nhân chứng lịch sử đang trở thành cầu nối giúp lịch sử bước ra khỏi trang sách, đến gần hơn với học sinh bằng những câu chuyện chân thực và đầy xúc động.

Edupia AI Class: Mô hình học tiếng Anh trực tuyến ứng dụng AI cho học sinh

Trong bối cảnh nhu cầu học tiếng Anh ngày càng tăng, nhiều nền tảng giáo dục trực tuyến đã không ngừng đổi mới nhằm mang đến trải nghiệm học tập hiệu quả hơn cho học sinh. Một trong những chương trình đang nhận được sự quan tâm của phụ huynh và các em học sinh là Edupia AI Class, mô hình học tiếng Anh trực tuyến kết hợp giữa giáo viên và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).