"Chôn rau cắt rốn" hay "Chôn nhau cắt rốn"?

Phan Thoa
Trước thắc mắc của phụ huynh về việc sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 dùng thành ngữ "Chôn rau cắt rốn", Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam khẳng định câu này không sai.

Phụ huynh  Lê Thành Nam có con học tiểu học tại Hà Nội cho rằng sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 sử dụng sai thành ngữ.

Theo đó, môn Luyện từ và câu, bài Mở rộng vốn từ Tổ quốc (trang 18, sách Tiếng Việt 5/ tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục, in tại Công ty Trần Phú, quận 1, TP.HCM, số xuất bản 1517/105-05) có bài tập câu 4 như sau:

Đặt câu với một trong những từ ngữ dưới đây:

a/ Quê hương

b/ Quê mẹ

c/ Quê cha đất tổ

d/ Nơi chôn rau cắt rốn

Phụ huynh này cho rằng đáp án đúng là câu d nhưng phải là "Nơi chôn nhau cắt rốn", chứ không phải "chôn rau cắt rốn".

Phụ huynh cho rằng sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 dùng thành ngữ "Nơi chôn rau cắt rốn" là chưa chuẩn xác. Ảnh: Quyên Quyên. 

Trao đổi với Zing.vn, ông Nguyễn Văn Tùng - Phó tổng biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam - khẳng định: “Chôn rau cắt rốn” đúng.

Ông Tùng lý giải trong tiếng Việt, "rau" hoặc "nhau" là hai cách phát âm (hai biến thể ngữ âm) của cùng một từ chỉ bộ phận nối thai nhi với thành tử cung của mẹ qua dây rốn để cung cấp dinh dưỡng, bài tiết chất thải và trao đổi khí qua máu cho thai nhi. 

Từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học (Hoàng Phê chủ biên, Nhà xuất bản Đà Nẵng và Trung tâm Từ điển học, 2005) có cả hai mục từ "rau" và "nhau", và cho rằng rau là cách phát âm của phương ngữ (tr, 706, 822).

Tuy nhiên, cuốn Giải phẫu sinh lý, tập 2 của Bộ Y tế (Nhà xuất bản Y học, 1986) gọi bộ phận nêu trên là rau: “Thai phát triển do các tác động phối hợp của buồng trứng, của rau và của thùy trước tuyến yên” (trang 93); “Bản thân rau thai cũng tiết ra progesteron và estrogen” (trang 94).

Cuốn Thành ngữ học Tiếng Việt của Hoàng Văn Hành (Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 2015) chấp nhận cả hai thành ngữ "Chôn rau cắt rốn" và "Chôn nhau cắt rốn".

Còn Tố Hữu, nhà thơ bậc thầy về sử dụng ngôn ngữ dân gian, viết (Tố Hữu toàn tập, Nhà xuất bản Văn học, 2009, trang 224):

“Ai về thăm bưng biền Đồng Tháp,

Việt Bắc miền Nam, mồ ma giặc Pháp

Nơi chôn rau cắt rốn của ta!”

Từ những lập luận trên, ông Tùng cho rằng thành ngữ "Chôn rau cắt rốn" mà sách Tiếng Việt 5 cung cấp là đúng. Ở những địa phương quen gọi "rau" là "nhau", thầy cô có thể giải thích cho học sinh hiểu. Các em cũng có thể sử dụng cách gọi nào quen thuộc với mình.

Theo Tri thức trực tuyến

Đọc báo điện tử Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng nhanh chóng, thuận tiện và an toàn hơn trên các thiết bị di động với Ứng dụng TNTP&NĐ Online

Tải ngay ứng dụng TNTP&NĐ Online TẠI ĐÂY

Bạn đang đọc bài viết "Chôn rau cắt rốn" hay "Chôn nhau cắt rốn"? tại chuyên mục Cách Học Hay của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư banbientap@thieunien.vn.

Nguồn: https://news.zing.vn/chon-rau-cat-ron-hay-chon-nhau-cat-ron-post792464.html

Bài liên quan

Bài Cách Học Hay khác

Học liệu điện tử: Giải pháp chuyển đổi số học tập lâu dài!

Khi năm học mới bắt đầu, câu chuyện sách giáo khoa (SGK) luôn nhận được sự quan tâm của xã hội. Ở một số nơi, phụ huynh và học sinh còn gặp khó khăn khi tìm mua một số đầu sách. Trước thực tế này, việc sử dụng học liệu điện tử để hỗ trợ, thậm chí thay thế tạm thời SGK in trong những trường hợp phù hợp, có thể trở thành giải pháp hữu ích không chỉ trước mắt mà còn phục vụ quá trình chuyển đổi số và mục tiêu học tập lâu dài.

NEXT-GEN TRẠNG NGUYÊN 2026: Sân chơi tiếng Anh dành cho thế hệ mới

Tại Hà Nội, Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng phối hợp cùng Hệ thống Anh ngữ Quốc tế Ocean Edu, với sự cố vấn chuyên môn của Tập đoàn Giáo dục Pearson, khởi động sân chơi học thuật “NEXT-GEN TRẠNG NGUYÊN 2026” với chủ đề “Khuê Văn Các rực sáng - Thế hệ mới dẫn đầu”.