Nhìn nhận vấn đề đa chiều
Bạn Nguyễn Phan Quỳnh Như (lớp 7/3, trường THCS Gò Xoài, xã Bình Lợi, TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, thiết bị số đã mang lại nhiều thuận lợi cho việc đọc. Chỉ với một chiếc điện thoại hoặc máy tính bảng, bạn có thể tiếp cận kho sách điện tử phong phú mà không cần mang theo những cuốn sách dày. Việc đọc vì thế trở nên linh hoạt hơn, có thể diễn ra ở bất cứ đâu.
Tuy nhiên, chính môi trường số cũng tạo ra không ít “cám dỗ”. Những video ngắn hay thông báo từ mạng xã hội dễ khiến người đọc mất tập trung. Nhiều khi, ý định đọc sách ban đầu bị gián đoạn bởi việc lướt mạng, làm cho thời gian dành cho việc đọc bị thu hẹp lại.
Trước thực tế đó, Quỳnh Như lựa chọn nguồn đọc có chọn lọc. Khi tiếp cận thông tin trên internet, Quỳnh Như ưu tiên các nguồn chính thống như báo chí hoặc các trang thông tin có nguồn rõ ràng, đồng thời đối chiếu với sách hoặc hỏi ý kiến thầy cô để kiểm chứng.
Theo Cục Xuất bản in và Phát hành, năm 2025, tỷ lệ xuất bản phẩm điện tử tính theo đầu sách chiếm trên 20% tổng số xuất bản phẩm với 5.218 xuất bản phẩm điện tử, tăng 49,3% so với năm 2024.
Rèn thói quen đọc giữa “biển” thông tin
Với Đỗ Huy Hoàng (lớp 8B, trường THCS Đồng Lạc, xã Yên Lập, tỉnh Phú Thọ), công nghệ giúp việc tìm tài liệu và đọc sách trở nên dễ dàng hơn. Tuy nhiên, mạng xã hội với nhiều nội dung hấp dẫn cũng khiến không ít bạn trẻ dành ít thời gian hơn cho việc đọc sách.
Huy Hoàng chia sẻ, trở ngại lớn nhất hiện nay là dễ bị phân tâm khi sử dụng điện thoại. Chỉ cần một vài thao tác, người dùng có thể dành nhiều thời gian cho các nội dung giải trí mà quên đi việc đọc. Để khắc phục điều này, bạn chủ động xây dựng thói quen đọc đều đặn, dành một khoảng thời gian cố định trong ngày và hạn chế sử dụng thiết bị khi đọc.
Bên cạnh đó, Huy Hoàng cũng nhấn mạnh vai trò của môi trường học đường trong việc nuôi dưỡng văn hóa đọc. Các hoạt động như câu lạc bộ sách, ngày hội đọc hay những cuộc thi giới thiệu sách giúp việc đọc trở nên gần gũi và thú vị hơn.
Biến việc đọc thành trải nghiệm sáng tạo
Ở một góc nhìn khác, bạn Nguyễn Ngọc Minh Khang (lớp 8/1, trường THCS Huỳnh Khương Ninh, phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh) ví công nghệ như một công cụ “vừa tiện lợi, vừa gây phân tâm”. Theo bạn, thiết bị số giúp mang theo cả một “thư viện di động”, hỗ trợ tra cứu nhanh và mở rộng khả năng tiếp cận tri thức. Tuy nhiên, thói quen tiếp nhận thông tin ngắn, nhanh lại khiến việc đọc sâu trở nên khó khăn hơn.
Để duy trì hứng thú đọc sách, Minh Khang lựa chọn cách đọc mang tính tương tác. Bạn thường ghi chú, vẽ sơ đồ tư duy hoặc phác họa lại nhân vật khi đọc để tăng khả năng tập trung. Việc kết hợp giữa đọc và sáng tạo giúp bạn không cảm thấy nhàm chán, đồng thời ghi nhớ nội dung tốt hơn.
Từ trải nghiệm cá nhân, Minh Khang đề xuất nên xây dựng những “góc đọc sáng tạo” trong trường học. Thay vì chỉ đọc và viết cảm nhận, học sinh có thể thể hiện sự hiểu biết của mình qua nhiều hình thức như thiết kế bìa sách, diễn kịch. Cách tiếp cận này giúp việc đọc trở nên sinh động, phù hợp hơn với sở thích đa dạng của học sinh.
