Thành phố cho biết tính số học sinh dựa trên 1.000 người theo đơn vị ở, tức là cứ 1.000 dân thì dự kiến có bao nhiêu học sinh, từ đó căn cứ tính số trường. Cụ thể, với bậc mầm non, khu vực nội thành ước tính có 75 trẻ trên 1.000 dân, ngoại thành là 70. Ở tiểu học và THCS, số học sinh ở hai khu vực này lần lượt là 70 và 60 em trên 1.000 dân. Còn với cấp THPT, con số là 40-45 học sinh.
Như vậy, để đảm bảo đủ chỗ học, từ năm 2031 đến 2045, thành phố cần thêm 986 trường. Trong đó, cấp mầm non cần nhiều nhất - 441 trường, tiếp đó là tiểu học (288 trường), THCS (166) và THPT (91).
Để đạt mục tiêu trên, thành phố cho biết sẽ bố trí quỹ đất xây trường, ưu tiên dành 5% quỹ đất phục vụ công cộng của các phường và đất chưa khai thác để xây trường học, tận dụng đất cải tạo chung cư cũ hoặc sau khi di dời trụ sở các cơ quan... Theo đồ án, mỗi xã, phường hoặc khu đô thị mới cần có ít nhất một trường mầm non, tiểu học, THCS; mỗi khu vực quy mô 30.000-50.000 dân sẽ có một trường THPT.
Trong 126 xã, phường, 33 địa bàn còn thiếu trường được ưu tiên, gồm: Cầu Giấy, Nghĩa Đô, Yên Hòa, Khương Đình, Thanh Xuân, Khương Liệt, Hoàng Mai, Vĩnh Hưng, Tương Mai, Định Công, Hoàng Liệt, Yên Sở, Lĩnh Nam, Long Biên, Bồ Đề, Việt Hưng, Phúc Lợi, Tây Hồ, Phú Thượng, Tây Tựu, Phú Diễn, Xuân Đỉnh, Đông Ngạc, Thượng Cát, Từ Liêm, Xuân Phương, Tây Mỗ, Đại Mỗ, Hà Đông, Dương Nội, Yên Nghĩa, Phú Lương, Kiến Hưng. Đồng thời, các doanh nghiệp, chủ đầu tư được khuyến khích và tạo điều kiện thành lập trường tư thục.
Với những trường hiện có, tùy tình trạng cụ thể, thành phố sẽ nghiên cứu cho phép nâng tầng, tăng mật độ xây dựng, ưu tiên ở các phường nội thành như Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa, Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hoàng Mai.
Hà Nội hiện có hơn 2.900 trường học với 2,3 triệu trẻ mầm non và học sinh phổ thông, chỉ sau TP. Hồ Chí Minh. Lãnh đạo thành phố từng cho biết Hà Nội tăng khoảng 50.000-60.000 học sinh mỗi năm, tương ứng với 30-40 trường học.
Hà Nội nhiều lần kiến nghị được hưởng cơ chế đặc thù về tiêu chuẩn xây dựng trường, lớp, trong đó tính diện tích sàn thay đất sử dụng, cho các trường ở nội thành nâng tầng và xây thêm tầng hầm... Việc này giúp thành phố tận dụng hiệu quả quỹ đất để giảm sĩ số lớp, giảm áp lực cho kỳ thi vào lớp 10 nhưng trường vẫn đủ điều kiện đạt chuẩn quốc gia.
