Bản làng phía sau những khúc cua Tây Bắc
Thôn Màng Mủ thuộc xã Mù Cang Chải, tỉnh Lào Cai. Bao quanh bản là những dãy núi nối tiếp nhau, những nương ngô, nương lúa trải dài theo sườn dốc và những cung đường đặc trưng của vùng cao Tây Bắc.
Để đến được Màng Mủ, du khách phải men theo những con đường nhỏ uốn lượn từ trung tâm xã. Càng đi sâu, cảnh sắc càng trở nên hoang sơ với những thửa ruộng bậc thang nối nhau như những bậc thang dẫn lên trời. Vào mùa nước đổ, mặt ruộng phản chiếu ánh nắng lấp lánh, tạo nên khung cảnh vừa hùng vĩ vừa thơ mộng.
Chị Hờ Thị Bla, chủ Nhà ngô Màng Mủ, chia sẻ: “Con đường bê tông này mới được xây dựng khoảng 7 năm nay. Trước đây hoàn toàn là đường đất nên việc đi lại rất khó khăn. Từ khi có đường mới, du khách mới dễ dàng đến tham quan hơn”.
Có lẽ vì thế mà hành trình đến Màng Mủ không đơn thuần là một chuyến đi, mà còn là cơ hội để cảm nhận nhịp sống vùng cao qua từng khúc cua, từng mái nhà thấp thoáng giữa núi rừng.
Ngôi nhà phủ kín sắc vàng của ngô
Giữa lưng chừng núi, Nhà ngô Màng Mủ nổi bật với sắc vàng của hàng nghìn bắp ngô được treo kín trên tường và trần nhà. Không gian mộc mạc ấy nhanh chóng trở thành điểm dừng chân yêu thích của nhiều du khách khi đến xã Mù Cang Chải.
Ngô từ lâu đã là loại cây lương thực gắn bó mật thiết với đời sống của người Mông. Từ hạt ngô, người dân chế biến nên nhiều món ăn quen thuộc như mèn mén, bánh ngô hay rượu ngô. Sau mỗi vụ thu hoạch, những bắp ngô được bóc vỏ, kết thành từng chùm rồi treo lên hiên hoặc gác bếp để bảo quản.
Ý tưởng phát triển Nhà ngô Màng Mủ thành điểm tham quan du lịch được anh Giàng A Súa ấp ủ từ năm 2017. Từ một ngôi nhà lưu giữ tập quán bảo quản ngô truyền thống, nơi đây dần trở thành không gian để du khách tìm hiểu đời sống, phong tục và văn hóa của người Mông.
“Ngôi nhà được dựng từ khoảng 10 năm trước, nhưng bắt đầu mở cửa đón khách du lịch cách đây khoảng 7 năm”, chị Bla cho biết.
Bên cạnh những bức tường phủ đầy ngô vàng, du khách còn bắt gặp nhiều vật dụng quen thuộc trong đời sống của người Mông như cối đá xay ngô, cối giã gạo, bàn là đá, khung dệt vải, vòng quay sợi lanh hay các sản phẩm thổ cẩm truyền thống.
Một trong những trải nghiệm được yêu thích nhất tại đây là vẽ sáp ong trên vải lanh và nhuộm chàm. Dưới sự hướng dẫn của người dân địa phương, du khách được tự tay tạo nên những hoa văn đơn giản trên nền vải trắng, sau đó chứng kiến tấm vải chuyển màu qua nhiều lần nhuộm chàm.
Khi lớp sáp ong được luộc tan trong nước nóng, những họa tiết màu trắng hiện lên trên nền xanh đậm của chàm, tạo nên nét đẹp đặc trưng trên trang phục truyền thống của người Mông.
“Khách nước ngoài đặc biệt thích hoạt động này. Nhiều người còn để lại sản phẩm của mình để treo trong nhà ngô như một kỷ niệm của chuyến đi”, chị Bla chia sẻ.
Từ ngôi nhà ngô đến du lịch cộng đồng
Không chỉ gìn giữ những nét văn hóa truyền thống, người dân Màng Mủ còn đang từng bước phát triển du lịch cộng đồng để tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập.
Từ mô hình Nhà ngô Màng Mủ, anh Giàng A Súa đã vận động thanh niên trong bản cùng tham gia làm du lịch. Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Màng Mủ được thành lập với các hoạt động như hướng dẫn trekking, leo núi, trải nghiệm văn hóa bản địa và khám phá ẩm thực địa phương.
Nhờ đó, nhiều bạn trẻ trong bản có thêm cơ hội việc làm ngay tại quê hương, đồng thời góp phần quảng bá vẻ đẹp văn hóa của dân tộc mình đến với du khách trong và ngoài nước.
Giữa núi rừng Tây Bắc, Màng Mủ không chỉ hấp dẫn bởi cảnh sắc thiên nhiên mà còn bởi cách người dân nơi đây gìn giữ những giá trị truyền thống trong cuộc sống hôm nay. Từ những bắp ngô vàng treo kín hiên nhà, những nét vẽ sáp ong trên nền vải lanh đến những người trẻ làm du lịch cộng đồng, tất cả đang cùng nhau viết tiếp câu chuyện về một bản làng vùng cao giàu bản sắc giữa đại ngàn.
